فضاپيمای اديسه مريخ، درست پس از 10 روز گردآوری اطلاعات، به وجود مقادير قابل توجهی هيدروژن منجمد در مجاورت قطب جنوبی مريخ پی برده است.
پژوهشگران می گويند، وجود هيدروژن به احتمال قوی نشانه وجود مقادير عظيمی يخ است. البته حجم اين يخ ها هنوز قابل اندازه گيری نيست.
"ويليام بوينتون" از دانشگاه آريزونا در آمريکا می گويد: "اگر اين مساله (وجود يخ) تاييد شود، عالی است و نشان می دهد حداقل مقداری آب در جنوب عرض جغرافيايی 60 درجه وجود خواهد داشت."
دانشمندان از سال های دور، نسبت به احتمال وجود آب در سطوح فوقانی مريخ، مظنون بوده اند.
برخی شواهد حاکی است که آب در گذشته های دور، به مقدار زياد در سطح اين سياره جاری شده است و همچنين قراينی هست که نشان می دهد اين اتفاق در گذشته های بسيار نزديکتر نيز روی داده است.
خوشحالی کارشناسان
اکنون ابزارهای "طيف سنج اشعه گاما" که روی اديسه نصب است، در نخستين اندازه گيری های مستقيم تاييد می کند که مقادير قابل توجهی هيدروژن و احتمالا آب درست زير سطح مريخ وجود دارد.
يک طيف سنج اشعه گاما از سياره سرخ نقشه برداری می کند
اين ابزارها علايمی را رديابی کرده است که معمولا از منابع وسيع يخ بروز می کند.
دکتر "استيو ساندرس"، از دانشمندان پروژه اديسه، می گويد: "خوشحاليم که می بينيم داده ها دارای چنين کيفيتی است."
وی می افزايد: "اين داده ها آن چه را تاکنون از فضاپيمای "کاوشگر کره مريخ" و ساير ماموريت ها آموخته ايم، غنی خواهد کرد. اکنون، عملا ممکن است بتوانيم آب را ببينيم، نه اين که فقط حدس بزنيم کجا بوده يا هست. با وجود تصاوير حرارتی، قادريم سطح مريخ را از نظرگاه تازه ای مطالعه کنيم."
"کاوشگر کره مريخ" ماهواره ديگر ناسا، آژانس فضايی آمريکا، است که از سال 1997 برای نقشه برداری از مريخ در مدار آن قرار گرفته است.
پژوهشگران مقدار هيدروژن موجود در خاک را با استفاده از دو تکنيک مختلف اندازه گيری کرده اند.
يخ در طيف سنج گاما به رنگ آبی نمايان می شود
يکی با تکيه بر اين خاصيت هيدروژن است که می تواند حرکت نوترون ها را آهسته يا آرام کند و ديگری با استفاده از اين نکته که هيدروژن می تواند نوترون را جذب کرده و سپس اشعه گاما ساطع کند.
دانشمندان در نخستين داده های ارسالی فضاپيمای اديسه مريخ شاهد هر دو پديده بوده اند.
نخستين نقشه های تهيه شده با کمک اين روش نشان می دهد که مقادير عظيمی هيدروژن، و در نتيجه احتمالا "يخ-آب"، در مريخ وجود دارد.
ارزيابی دقيق
نقشه ای از نيمکره جنوبی مريخ که توسط اديسه تهيه شده نشان می دهد که کليه نواحی واقع در پايين عرض جغرافيايی 60 درجه، می تواند حاوی مقادير بزرگی يخ باشد.
دانشمندان طی چند ماه آينده ارزيابی دقيق تری از اين داده ها به عمل خواهند آورد.
اديسه نيز تا چند سال به جمع آوری داده های تازه ادامه خواهد داد. اين داده ها به دانشمندان امکان خواهد داد نقشه های دقيق تری که محل و ميزان وجود يخ و همچنين ساير عناصر و مواد معدنی در مريخ را نشان خواهد داد، از مريخ تهيه کنند.
دکتر "جيم گاروين" دانشمند ارشد "برنامه اکتشاف مريخ" در ناسا، آژانس فضايی آمريکا، گفت: "اين مشاهدات مقدماتی از مريخ تنها گوشه ای از نتايج علمی است که اديسه فراهم خواهد کرد، پس در انتظار باشيد."
