اكتشافات تازه در آفريقا، كليد درك تاريخ تكامل انسان
انسان امروزی از نسل گونه ای به نام ”هومونيد“ است كه در آفريقا می زيست
مجموعه ای از ابزارهای استخوانی كه قدمت آن به 70 هزار سال می رسد، پرسشهای تازه ای درباره تاريخ تكامل انسان مطرح کرده است.
كشف جديد نشان می دهد كه نخستين انسان ها برخلاف آن چه كه تاكنون تصور می شد، موجوداتی پيشرفته بودند.
اين ابزارهاي تيز كه از استخوان و سنگ تراشيده شده است و احتمالا به عنوان سرنيزه به كار می رفته است، در غاری در سواحل آفريقای جنوبی در شرق ”استيل بای“ كشف شده است.
تاكنون فرض اين بود كه انسان تا زمانی كه در قاره اروپا سكونت گزيد، يعنی مدت ها پس از مهاجرت از آفريقا، هنوز به درجه ای از تكامل نرسيده بود كه قادر به ساخت چنين ابزارهايی باشد.
شواهد قبلی نشان می داد كاربرد ابزار استخوانی به جای سنگی و همچنين رشد تفكر انتزاعی و خلاق كه آرايش بدن و ايجاد آثار هنری از جلوه های آن است، نخستين بار در حدود 35000 سال قبل در اروپا ظاهر شد.
اما كشف شواهد تازه، كه شرح آن در نشريه ”تكامل انسان“ آمده است، بر اين مساله دلالت دارد كه انسان بيش از 70 هزار سال قبل استفاده از ابزار استخوانی را آغاز كرده بود.
تعبير اين يافته آن است كه انسان به هنگام خروج از آفريقا چه به لحاظ ابزاری و چه رفتاری قدم های بلندی در راه تكامل برداشته بود.
رفتار مدرن
”رويدن ييتز“ يكی از اعضای تيم اكتشاف به بي بي سي گفت: ”همه نشانه هايی كه ما قادر به گردآوری آن ها بوده ايم حاكی از آن است كه زمان ساخت اين ابزارها چيزی بين 80 تا 100 هزار سال قبل بوده است.“
”اشيای خيلی مشابهی نيز در اروپا پيدا شده است كه تاريخ ساخت آن ها به 19 هزار سال قبل باز می گردد.“
اين مجموعه كه شامل 28 قطعه ابزار استخوانی است در غار ”بلومبوس“ واقع در صخره اي مشرف به اقيانوس هند در دورترين نقطه آفريقای جنوبی كشف شد.
تصور می شود لايه زرد رنگ ماسه ای كه رسوبات حاوی اين اشيا را پوشانده است، 60 تا 70 هزار سال قبل تشكيل شده باشد.
به همين دليل دانشمندان عمر اشيا را بيش از 70 هزار سال رقم مي زنند.
به گفته دانشمندان ساخت ابزار استخوانی نيازمند مهارت زياد و سختكوشی است. به اين دليل است كه باستان شناسان آن ها را نشانه مهم تحول انسان می دانند.
به گفته ”كريستوفر هنشيلوود“ باستان شناس موزه ”ايزيكو-آفريقای جنوبی“ در ”كيپ تاون“، اين ابزارها نشان می دهد كه انسان حتی چيزی بين 80تا 100 هزار سال قبل به رفتارهای مدرن مجهز شده بود.
به گفته وی شواهد و فرضيه های موجود نشان می دهند كه انسان در دوره های اخير به ويژگيهايی مانند مهارت و سختكوشی مجهز شده است.
وی افزود: بنا بر اين نظريه ها انسان از 150 تا 100 هزار سال از لحاظ ساختمان بدن (آناتومی) قبل شكل امروزی خود را يافته بود، اما به لحاظ رفتاری تا 40 تا 50 هزار سال پيش كه ناگهان تغيير و به اروپا و ساير نقاط مهاجرت كرد، دچار تحولات نوين نشده بود.“
او می گويد: ”براساس اين نظريه ها، ساختمان بدن انسان در حدود 100 تا 150 هزار سال قبل به شكل امروزی تحول يافت، اما از لحاظ رفتاری تنها 40 تا 50 هزار سال است كه تحول يافته است.“
گفته می شود پيش از اين نيز ابزارهايی مشابه و به همين كنهگی در ساير نقاط آفريقا مانند جمهوری دمكراتيك كنگو پيدا شده بود. اما اصل اين يافته ها مشكوك يا تعداد آن ها آنقدر كم بود كه جلب توجه نمی كرد.
افق های تازه
اما نكته اميدواركننده اين كه هرچند كارشناسان قاره اروپا را به وسعت حفاری كرده اند، قاره آفريقا جای زيادی برای اكتشاف دارد.
چيزی كه هست كشف مجموعه ابزارهای استخوانی در آفريقا افق های تازه ای را برای درك هرچه بهتر تاريخ انسان پديدار مي كند.
عطش انسان براي شناختن تاريخ خود راه سخت و طولانی چنين اكتشافاتی را هموار می كند.
