مارک گريگوری خبرنگار اقتصادی بی بی سی

	سازمان ملل برای توقف فعاليت های هسته ای ايران، تحريمهای اقتصادی را عليه اين کشور اعمال کرد

استوارت لوی مسئول سياست گزاری وزارت دارائی آمريکا درباره ايران است و در اين راستا دو هدف را دنبال کرده است، اول به تصويب رساندن قطعنامه ای در سازمان ملل برای تحريم معاملات با دو بانک ايرانی با اتهام درگير بودن در معاملات هسته ای يا حمايت مالی از تروريسم.

برنامه را بشنويد

هدف دوم که دست يابی به آن به مراتب دشوارتر خواهد بود، سفر به اقصی نقاط دنيا و ترغيب مديران بانک ها و موسسات پولی به قطع کامل روابط تجاری با ايران است.

استوارت لوی معتقد است که شواهد کافی برای موفقيت اين برنامه وجود دارد چون معاملات با ايران اکنون با دقت و نظارت بيشتری انجام می گيرد و چند نهاد مالی بزرگ، معامله با بعضی از بانکهای ايرانی را قطع کرده اند.

اگرچه هزينه سياسی معامله با ايران رو به افزايش گذاشته ولی برای بعضی از کشورها هزينه اقتصادی پيوستن به طرح آمريکا کم نيست.

گفته شده که در آلمان ۱۰ هزار شغل به تجارت با ايران وابسته است و بسياری از شرکت های اروپايی مايلند در بخش انرژی ايران حضور داشته باشند.

ماتيو لويت، رئيس سابق بخش اطلاعات مالی در وزارت دارايی آمريکا يکبار گفت که درباره روابط با ايران، بعضی از دشوار ترين مذاکرات نه با دشمنان که با دوستان آمريکا داشته است.

دبی، مرکز تجارت خليج فارس

اما مسئله فقط اروپا نيست. در دوبی، يکی از فعال ترين مراکز پول و تجارت در خليج فارس، حضور و فعاليت اقتصادی ايران به خوبی مشهود است.

	دبی يکی از مهمترين مراکز تجارت در خليج فارس به حساب می آيد

از بازار سبزيجات و ادويه گرفته تا ساختن برجهای تجاری . برمک بشارتی يک آمريکايی ايرانی تبار است و حرفه اش ترتيب دادن دريافت وام های کلان از بانک های بين المللی برای خريد مستقلات در دوبی.

او معترف است که ترتيب دادن وام برای مشتريان ايرانی مشکلتر شده و بانک ها می گويند تحت فشارهای سياسی مجبور به تغيير روش خود شده اند، ولی به قول برمک بشارتی هنوزغير ممکن نيست چون سرمايه گزاران ايرانی يا با پول نقد وارد بازار می شوند و يا با شرکت های محلی شريک می شوند.

در معاملات نقد، ايرانی ها از ارزهای غير دلاری مانند ين يا يورو استفاده می کنند و به گقته ناصر هاشم پور، از شورای تجارت ايران در دوبی، تأسيس شرکت با سرمايه داران محلی هم کار مشکلی نيست چون وقتی شرکتی با ۵۱% سرمايه محلی به ثبت برسد متعلق به امارات است حال ديگر شرکای آن ايرانی باشند يا نه. چنين شرکتی آزادانه و به طور قانونی می تواند از بانک ها وام و يا اعتبار نامه ارزی بگيرد.

ولی تجارت ايرانی ها در امارات همه در سطح کلان نيست. هر روز ده ها قايق با ظرفيت حمل ۳۰۰ تن بار بين بنادر ايران و دوبی در رفت و آمدند.

بار آنها بيشتر مواد غذائی است، برنج، روغن نباتی، پسته و ادويه و از اين قبيل. اينگونه داد و ستد کاری نيست که وزارت دارايی آمريکا به آسانی قادر به کنترل يا محدود کردن آن باشد.

علی نژاد يکی از تاجران در بندر دوبی می گويد تا حالا مشکلی نبوده و اميدوار است که در آينده هم مسأله ای بوجود نيايد.

روابط فرهنگی

اما داد و ستد کالا تنها رابطه و مبادله سرمايه بين ايران و امارات نيست.

چند سالی است که دوبی مرکز جذب توريست های ايرانی شده، نه فقط برای خريد که شايد بيشتر برای تفريح و يکی از پر طرفدار ترين آن ها کنسرت خوانندگان و نوازندگان ايرانی مقيم خارج است که نوجوان و ميانسال و سالخورده را از ايران به دوبی جلب می کند.

فرانک محمودی که ۱۷ سال است در امارات مدير يک موسسه بازاريابی و تبليغاتی است و از ترتيب دهندگان کنسرت هنرمندان ايرانی در امارات هم هست از تاثير احتمالی اقدامات آمريکا عليه تجارت با ايران نه تنها نگران نيست که معتقد است باعث رونق بيشتر سرمايه گذاری خارجی دراز مدت در ايران هم شده است.

	خوانندگان ايرانی هر ساله کنسرت های متعددی در دبی برگزار می کنند

با اين وجود برمک بشارتی می گويد بعضی از بانکها با توجه به ميزان به مراتب بزرگتر سرمايه فعالشان در بازار آمريکا، هشدار مقامات در واشنگتن را جدی ديده و حاضر نيستند آينده خود در بازار آمريکا را به خطر بياندازند.

ولی به عقيده او تاجران ايرانی اهميت چندانی به اين تهديد ها نمی دهند و بازرگانان محلی و خارجی در دوبی، از هندی و پاکستانی تا روس و آلمانی که سالهاست با ايران داد و ستد داشته اند ازلحن تهديد آميز آمريکا ناراضی اند.

استوارت لوی که جلسات متعددی با بانکداران داشته قبول می کند که روش واشنگتن سازنده و نتيجه بخش نبوده است چون به روابط تجاری تاريخی بين ايران و دوبی توجه نداشت.

اما واقعيت ديگر، اهميت ايران به عنوان دارنده ذخائر سرشار نفت و گاز طبيعی برای دنيا است و با وجود هشدارهای آمريکا، چندين شرکت بزرگ نفتی اروپايی، چينی و مالزيايی مايلند در ايران فعال شوند و بعيد نيست تهديد های واشنگتن را به چالش بکشند.

ديويد کرش که تا چندی پيش در وزارت امور خارجه آمريکا کار می کرد معتقد است که شمار شرکت های غربی مايل به ورود به بازار ايران خيلی بيشتر از تخمين های قبلی است و همه اميدوارند يکی با گستاخی پيشقدم شود و باقی دنباله رو شوند.

در کنگره آمريکا بعضی از نمايندگان مسئوليت اين وضع نامعلوم را متوجه دولت جرج بوش کرده اند، يکی از سرشناس ترين آنها تام لانتوس، رئيس کميته روابط خارجی مجلس نمايندگان از حزب دموکرات است . او معتقد است که دولت آمريکا با قاطعيت کافی به مساله سرمايه گزاری شرکت های خارجی در ايران توجه نکرده و دراين ميان زيان ققط متوجه شرکت های نفتی آمريکااست و در پاسخ به اين سئوال که بر اساس کدام قانون بين المللی ايالات متحده آمريکا موسسات کشورهای ديگر را به مچازات اقتصادی تهديد ميکند به سادگی می گويد به اين دليل که ما با تهديدات حکومتی در ايران روبرو هستيم که هدفش ساخت سلاح هسته ای برای نابود کردن يک عضو سازمان ملل متحد است.

در اين ميان دولت آمريکا که هم از طرف کنگره و هم شرکت های خارجی طرف معامله با ايران تحت فشار قرار گرفته همچنان بر موضع جاری خود تاکيد دارد، نيک برنز، از معاونان وزارت امور خارجه آمريکا ميگويد تحريم اقتصادی موثر ترين راه برای وادار کردن ايران به تعطيل فعاليت هسته ای است اما از طرف ديگرواشنگتن نمی خواهد سنگينی وزنه مجازات های اقتصادی را متوجه نزديکترين متحدان خود کند. در همين حال، بازرگانان بين المللی در دوبی با کمی دشواری به تجارت با ايران ادامه ميدهند و امريکا آگاه از تضعيف موقعيت خود در منطقه به علت جنگ عراق اميدوار است مجموعه فشارهای اقتصادی و ديپلماتيک بر ايران، رهبران آن کشور را به تعطيل برنامه های هسته ای وادار کند.