BBCPersian.com | جهان | نمایه سیاسی روسیه

از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ و پس از یک دهه مرارت های اقتصادی و بی ثباتی سیاسی، روسیه بار دیگر توان خود را به عنوان یک قدرت جهانی می آزماید.

در روسیه نظم سیاسی جدیدی مستقرشده و اقتصاد این کشور متکی به منابع طبیعی غنی آن از جمله نفت و گاز، پس از سقوط شدید در سال ۱۹۹۸، بهبود و رشد قابل توجهی یافته است.

گاز پروم، شرکت دولتی که امتیاز انحصاری منابع گاز را دارد، اکنون بزرگترین تولید کننده و صادرکننده این محصول در جهان است و بخش عمده ای از نیاز روبه رشد اروپا را تامین می کند و رویاهایی برای دست یابی به بازارهای آسیا و آمریکا در سر می پروراند.

روسیه هم چنین یکی از بزرگترین صادر کنندگان نفت جهان است.

روسیه پهناور ترین کشور جهان و به وسعت و تنوع اقلیمی مشهور است. هرچند بخشی از خاک آن در شمال و در شرق به خاطر شرایط آب و هوا خالی از سکنه است.


	رژه ارتش روسیه در مراسم سالانه 'روز پیروزی' که در سالگرد پایان جنگ جهانی دوم برگزار می شود

این سرزمین بزرگ آسیایی - اروپایی که ده محدوده زمانی را در خود جای داده، قریب به ۱۷ میلیون کیلومتر مربع مساحت دارد و آب و هوایش از یخبندان قطبی تا معتدل جنوبی متغیر است.

دوران خصوصی سازی سالهای ۱۹۹۰ موقعیت بسیار مناسبی برای سرمایه گذاران پدید آورد تا به سود های کلان دست یابند. گروه بسیار کوچکی، که اغلب الیگارش نامیده می شدند، سودهای بسیار کلانی از بخش های انرژی و رسانه ای به چنگ آوردند.

برخی تحلیلگران معتقدند که رئیس جمهور وقت، بوریس یلتسین، اجازه داد که نفوذ این گروه در سیاست بسیار افزایش یابد، اما ولادیمیر پوتین خیلی زود روشن ساخت که در دوران او چنین نخواهد بود. برخی از الیگارش ها با دادرسی کیفری رو به رو شده و یکی دو نفر از آنها از روسیه خارج شدند.

یکی از آن ها، میخائیل خودوروفسکی که زمانی صاحب شرکت نقتی یوکوس بود، اکنون به جرم تخلف مالیاتی و کلاه برداری در حال سپری کردن دوران محکومیت هشت ساله اش در یک اردوگاه کار اجباری در سیبری است.

فعالیت های او به تجارت محدود نبود و آشکارا از سیاست های لیبرالی حمایت می کرد. مایملک یوکوس را بعدها شرکت عظیم نفتی دولتی "روس نفت" صاحب شد.

قدرت اقتصادی روسیه در گرو منابع طبیعی آن و در درجه اول نفت و گاز است. شرکت گازپروم به شدت تحت کنترل دولت است و منتقدان می گویند به ابزار سیاسی و اقتصادی کرملین بدل شده است.

در سال 2006 به دنبال اختلاف بین روسیه و اوکراین، روسیه انتقال گاز به این کشور را متوقف کرد که باعث قطع انتقال گاز به اروپا شد.

دو سال بعد شرکت گازپروم تهدید کرد اگر اوکراین بدهی خود را نپردازد صادرات گاز خود را کاهش خواهد داد و این تهدید بار دیگر نگرانی ها را افزایش داد. در نهایت دو کشور به یک توافق رسیدند.

گرچه روس تبارها بیش از هشتاد درصد جمعیت را تشکیل می دهند و مسیحیت ارتدوکس مذهب اصلی به شمار می رود، اما گروه های قومی و مذهبی دیگری هم در روسیه زندگی می کنند.

مسلمان ها بیشتر در میان تاتارها منطقه ولگا و قفقاز شمالی متمرکز هستند.

بحران چچن همچنان در سر خط خبرها جای دارد. از سال ۱۹۹۴، زمانی که ارتش روسیه نخستین بار برای سرکوب شورش جدایی طلبان به منطقه اعزام شد و چریک ها حملات شان راتشدید کردند، تاکنون چندین هزار نفر جان خود را از دست داده اند.

البته پس از حملات یازده سپتامبر در آمریکا، انتقادهای غرب از روسیه به خاطر عملیاتش در چچن کاهش یافته است.

از آن زمان مسکو جنگ بر ضد جدایی طلبان چچن را بخشی از مبارزه بین المللی بر ضد تروریسم توصیف می کند و اصرار دارد که سیاست سخت گیرانه اش موثر بوده و صلح در حال بازگشت به منطقه است.

اما در شرایطی که خشونت ها در چچن ادامه دارد و گاه به سایر نواحی قفقاز نیز کشیده می شود، از این سیاست روسیه هنوز انتقاد می شود.

حمایت روسیه از مبارزه بر ضد تروریسم بین المللی به سرکردگی آمریکا بر مناسبات این کشور با ناتو هم تاثیر گذاشته است.

دو طرف در ماه مه سال ۲۰۰۲ توافق کردند که گروه همکاری ناتو – روسیه را تشکیل داده و روسیه را در تصمیم گیری برای مقابله با تروریسم و دیگر تهدید های امنیتی مشارکت دهند.

با همه این ها روسیه در مخالفت با عملیات نظامی به رهبری آمریکا درعراق راسخ بود و اصرار داشت به بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل برای انجام ماموریت شان مهلت کافی داده شود.

با وجود مخالفت های آمریکا در سال 2005 روسیه با تامین سوخت هسته ای برای نیروگاه هسته ای ایران موافقت کرد.


	موزه آرميتاژ در سن پترزبورگ، محل نگهداری مجموعه ای از بهترین آثار هنری دنیاست

همزمان با افزایش نگرانی و شدت عمل بخشی از جامعه بین المللی در مورد بحران هسته ای ایران، روسیه طرفدار ادامه دیپلماسی برای حل این بحران است.

روسیه بارها نشان داده که تلاش آن دولت برای گسترش مناسبات بین المللی اش به این معنا نیست که در هر مورد مهم این کشور موضع خاص خود را نداشته باشد.

طرح آمریکا برای گسترش تاسیسات دفاع ضد موشکی به اروپای شرقی باعت خشم روسیه شده و این کشور اعلام کرده که در صورت استقرار این تاسیسات در لهستان و جمهوری چک این کشورها را با موشکهای خود نشانه خواهد رفت.


	دیمتری مدودف از اواسط سالهای نود از نزدیکان سیاسی ولادیمیر پوتین بوده است

دیمتری مدودف در ماه مه سال 2008 در مقام سومین رئیس جمهور روسیه پس از سقوط اتحاد شوروی، سوگند یاد کرد. او در انتخابات ماه مارس بیش از 70 در صد از آراء را به دست آورد.

او کارزار انتخاباتی بسیار مختصری داشت ولی از پوشش رسانه ای وسیعی برخوردار بود و از ابتدا مشخص بود که شانس بیشتری برای پیروزی دارد.

پس از پیروزی، آقای مدودف گفت امیدوار است که با همکاری ولادیمیر پوتین در مقام نخست وزیری، سطح زندگی را برای تمام مردم روسیه ارتقاء دهد. او همچنین گفت در سیاست خارجی روسیه تغییری ایجاد نخواهد شد.

آقای مدودف 42 ساله و حرفه اش وکالت است. وی از اواسط سالهای نود از نزدیکان سیاسی ولادیمیر پوتین بوده و در سال 2000 مسئولیت کارزار تبلیغاتی وی را بر عهده داشت.

پس از آن رئیس شرکت گازپروم شد و در سالهای اخیر در مقام معاون نخست وزیر مسئول برنامه های اجتماعی بود.


	آقای پوتین که دو دور رئیس جمهور روسیه بوده طبق قانون اساسی نمی توانست برای دور سوم نامزد این مقام شود

آقای پوتین، رئیس جمهورسابق، یک روز پس از آغاز رسمی دوره ریاست دیمتری مدودف به عنوان نخست وزیر جدید معرفی شد.

تغییر مقام آقای پوتین از ریاست جمهوری به نخست وزیری که خود امری بی سابقه است، حکایت از یک برنامه ریزی دقیق دارد که هدف از آن حفظ آقای پوتین در مرکز قدرت سیاسی روسیه است.

در مقام نخست وزیر او وعده داده که با تورم مقابله کند، از میزان مالیات ها بکاهد و در عرصه های اجتماعی بودجه بیشتری هزینه کند. آقای مدودوف گفته است که ولادیمیر پوتین در پیشبرد طرحهای توسعه روسیه در دهه آینده نقشی کلیدی ایفا خواهد کرد.

آقای پوتین که دو دور رئیس جمهور روسیه بوده طبق قانون اساسی نمی توانست برای دور سوم نامزد این مقام شود. او در انتخابات دور دوم ریاست جمهوری اش در یک پیروزی بزرگ حدود 70 درصد آراء را بدست آورد.

ولادیمیر پوتین متولد سال 1952 در شهر سن پترزبورگ است. زندگی حرفه ای خود را با کار در ک گ ب، سازمان ضد اطلاعات شوروی، آغاز کرد. از سال 1990 در دستگاه اداری سن پترزبورگ مشغول به کار شد و چند سال بعد به مسکو رفت.

آقای پوتین در سال 1999 نخست وزیر روسیه شد. چندی بعد با اوج گیری بیماری بوریس یلتسین رئیس جمهور وقت، وی ولادیمیر پوتین را به عنوان رئیس جمهور موقت منصوب کرد و به هنگاه معرفی اش گفت او مردی است که می تواند همه کسانی را که در آرزوی احیاء عظمت روسیه هستند، دور خود متحد کند.

آقای پوتین در انتخابات ریاست جمهوری سال 2000 به پیروزی رسید. یکی از وعده دای انتخاباتی اش اتخاذ سیاستی قاطع علیه شورشیان چچن بود.

در روسیه عرصه تلویزیون توسط شبکه های دولتی و یا شبکه های متعلق به شرکتهایی که رابطه نزدیکی با دولت دارند احاطه شده است.

شبکه های بزرگ تلویزیون های سراسری - "کانال یک" و " تلوزیون روسیه" – را دولت کنترل می کند و شبکه بزرک دیگر " ان تی وی" عملا در کنترل گازپروم است که خود یک شرکت دولتی است.

منتقدان می گویند این افزایش کنترل دولتی به اطلاع رسانی مستقل آسیب رسانده است.

برای بسیاری از مردم روسیه تلوزیون و بخصوص شبکه های دولتی سراسری، تنها منبع اخبار داخلی و بین المللی است.

بازار رسانه ها در روسیه در عین حال پررقابت است. با این وجود شبکه های دولتی یا زیر نفوذ دولت بیشترین بیننده را جلب می کنند. صدها ایستگاه رادیویی در روسیه فعالند و رادیو های دولتی با ایستگاههای تجاری اف-ام که برنامهایشان عمدتا موسیقی است به شدت رقابت می کنند.

یک کانال ماهواره ای انگلیسی زبان، "روسیه امروز" اواخر سال ۲۰۰۵ میلادی راه اندازی شد. این ایستگاه خبررسانی با سرمایه دولت کار میکند و ماموریتش ارائه "اخبار جهان از منظری روسی" است.

در روسیه بیش از ۴۰۰ روزنامه منتشر می شود و برای هرکس با هر سلیقه و عقیده ای روزنامه ای برای خواندن فراهم است.

تمام روزنامه های سراسری اصلی در مسکو مستقرند، اما بسیاری از روس هایی که در مناطق دیگر زندگی می کنند ترجیح می دهند که روزنامه های محلی را بخوانند.

بسیاری از روزنامه های پر نفوذ را شرکت هایی که مناسبات نزدیکی با کرملین دارند خریده اند.

مناقشه چچن بهانه دولت برای اقدام بر ضد آزادی مطبوعات بوده است. تعدادی از خبرنگاران در چچن کشته شده اند و تعدادی دیگر نیز ناپدید یا به گروگان گرفته شده اند.

در مسکو و جاهای دیگر هم روزنامه نگاران مورد آزار و اذیت و ضرب وشتم قرار می گیرند.

گفته می شود گزارشگرانی که در باره مقامات ارشد سیاسی و یا مدیران شرکت های بزرگ تحقیق می کنند به خصوص با خطربیشتری مواجه اند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش خود از وضعیت رسانه ها در روسیه نگرانی خود را در این موارد ابراز کرده است: " نبود منابع اطلاع رسانی متنوع ، ادامه فشار بر روزنامه نگاران و وضع وخیم آزادی مطبوعات در چچن".

بر اساس ارزیابی های بین المللی در سال 2007، حدود 30 میلیون نفر در روسیه از اینترنت استفاده می کنند.

• کمسومولسکایا پراودا- با تیراژ انبوه، روزنامه ای با تمایلات چپ، درکنترل شرکت انرژی YeSN
• کامرسانت - روزنامه، با محوریت اقتصادی، در کنترل غول فولاد آلیشر عثمانف
• موسکووسکی کومسومولتز - روزنامه عامه پسند مسکو، متعلق به بخش خصوصی
• ایزوستیا - روزنامه عامه پسند، متعلق به شرکت انحصاری و دولتی گاز، گازپروم
• روزیسکایا گازتا – روزنامه متعلق به دولت
• نژاویسیمایا گازتا - روزنامه پرنفوذ خصوصی
• تراد - روزنامه با گرایش چپ متعلق به پرومسویازبنک ( Promsvyazbank )
• آرگیومنتی ای فکتی - هفته نامه عامه پسند متعلق به پرومسویازبنک ( Promsvyazbank)
• نووایا گازتا - دوبار چاپ در هفته،به خاطر شیوه ی روزنامه نگاری تحقیقی- تجسسی اش مشهور است.
• مسکو تایمز - روزنامه ی انگلیسی زبان
• مسکو نیوز - هفته نامه ی انگلیسی زبان

• کانال تلویزیون روسیه - شبکه سراسری، در کنترل رادیو و تلویزیون دولتی روسیه (RTR)
• کانال یک - شبکه سراسری، ۵۱ درصد متعلق به دولت، ۴۹ درصد متعلق به سهامداران خصوصی
• ان تی وی - شبکه سراسری، متعلق به شرکت دولتی گازپروم
• سنتر تی وی - تجاری، قابل دریافت در مسکو
• رن تی وی - ایستگاه تجاری مستقر در مسکو با پوشش پر قدرت منطقه ای
• راشیا تودی ( روسیه امروز) - با سرمایه دولتی، کانال خبری بین المللی انگلیسی زبان، ماهواره ای

• رادیو روسیه - شبکه سراسری، در کنترل رادیو و تلویزیون دولتی روسیه (RTR )
• مسکو اکو - ایستگاه پر طرفدار خصوصی
• رادیو مایاک - شبکه سراسری دولتی
• روسکویه رادیو - مهم ترین شبکه خصوصی، ویژه پخش موسیقی
• صدای روسیه - سرویس برون مرزی، پخش برنامه به زبان انگلیسی و دیگر زبان ها

• ایتار تاس - دولتی، بخشی از تولید به زبان انگلیسی
• ریا نووستی - دولتی، بخشی از تولید به زبان انگلیسی
• اینتر فاکس - خصوصی، بخشی از تولید به زبان انگلیسی

خدمات