دیوان دادرسی بین المللی لاهه از پانزده قاضی تشکیل شده است

ديوان دادرسی لاهه فعاليت خود را از سال ۱۹۴۶ به عنوان نهاد جايگزين دادگستری دائمی بين الملل که در سال ۱۹۲۲ تاسيس شده بود، آغاز کرد.

در آستانه شصتمين سالروز تاسيس ديوان دادرسی بين المللی، سؤال های پايه درباره عملکرد آن را پاسخ داده ايم که توجه شما را به آن جلب می کنيم:

گزارش 60 سالگی ديوان دادرسی لاهه را بشنويد

وظيفه ديوان دادرسی بين المللی چيست؟

دادگاه لاهه دو وظيفه اصلی را در دستور کار خود دارد.

۱- رسيدگی به دعاوی حقوقی کشورها

۲- ارائه نظر کارشناسی درباره سؤال های نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد. نظرات کارشناسی اين دادگاه از نظر حقوقی الزام آور نيستند.

ديوان دادرسی بين المللی از پانزده قاضی تشکيل شده است. اين قاضی ها که از کشورهای مختلف هستند برای يک دوره ۹ ساله از سوی مجمع عمومی و شورای امنيت سازمان ملل متحد انتخاب می شوند.

ديوان دادرسی لاهه به دعاوی چه کسانی رسيدگی می کند؟

تنها کشورهايی که از نظر بين المللی به رسميت شناخته شده اند، يا به عبارتی ۱۹۱ عضو سازمان ملل متحد، می توانند دعاوی خود را در اين دادگاه مطرح کنند.

ديوان لاهه تنها زمانی به دعاوی کشورها می پردازد که صلاحيت آن برای بررسی به موضوع مورد نظر از سوی همه طرف های دعوا مورد پذيرش قرار گرفته باشد.

رسيدگی به پرونده ها در ديوان لاهه با تسليم لايحه های طرف های دعوا شروع می شود و با ارائه دفاعيات شفاهی آنها پی گرفته می شوند.

آيا احکام ديوان دادرسی بين المللی الزام آور هستند؟

پانزده قاضی اين دادگاه پس از شنيدن دفاعيات شفاهی طرف های دعوا، پشت درهای بسته به بحث درباره پرونده مورد نظر می پردازند و سپس در جلسه ای علنی رای دادگاه را اعلام می کنند.

رای دادگاه نهايی است و قابل استيناف نيست.

اگر يکی از طرف های دعوا به رای ديوان دادرسی بين المللی عمل نکند، طرف ديگر می تواند به شورای امنيت سازمان ملل متحد شکايت کند.

به عبارتی در صورتی که يکی از اعضای دائمی شورای امنيت با طرح اين موضوع مخالفت کند، ممکن است دعوای مورد نظر برای سال های متمادی بدون دستيابی به راه حل مورد قبول ادامه پيدا کند.

وظایف ديوان دادرسی لاهه ۱- رسيدگی به دعاوی حقوقی کشورها ۲- ارائه نظر کارشناسی درباره سؤال های نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد

از سال ۱۹۴۶، ديوان دادرسی بين المللی درباره ۷۹ پرونده مختلف حکم صادر کرده است. احکام صادر شده مربوط به طيف وسيعی از مناقشه های بين المللی مانند دعاوی مرزی، تماميت ارزی کشورها و دخالت در امور داخلی کشورها بوده است.

آيا ديوان دادرسی بين المللی موفق بوده است؟

دادگاه لاهه تاريخ پرفراز و نشيبی را پشت سر گذاشته است. در ابتدای تاسيس اين دادگاه خوشبينی زيادی درباره موفقيت آن برای ايجاد محفلی برای حل مشکلات بين المللی وجود داشت.

در سال ۱۹۸۴ در حالی که ديوان لاهه مشغول بررسی دعوای دولت ساندنيست نيکاراگوآ درباره حمايت ايالات متحده از شورشيان کونترا بود، دولت آمريکا اين دادرسی را ترک کرد.

پيش از آن نيز در سال ۱۹۷۷، دولت آرژانتين حکم ديوان لاهه را درباره جزيره های مورد مناقشه با شيلی نپذيرفت. در آن زمان تنها مداخله پاپ از وقوع جنگ ميان دو کشور پيشگيری کرد.

تفاوت دادگاه لاهه با ساير دادگاه های بين المللی چيست؟

ديوان دادرسی بين المللی لاهه تنها مرجع بين المللی رسيدگی به دعاوی کشورها است. اين دادگاه به مسائل مربوط به شخصيت های حقيقی نمی پردازد و نبايد آن را با ديوان بين المللی جزايی که مسؤول رسيدگی به جنايت های جنگی و جنايت عليه بشريت است، اشتباه گرفته شود.