|
نمایه سیاسی عربستان سعودی
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
عربستان سعودی که یکی از مذهبی ترین و بسته ترین کشورهای خاورمیانه است، زمانی صرفا یک پادشاهی توسعه نیافته در دل صحرا بود. اما
اکنون به لطف منابع سرشار نفت یکی از غنی ترین ملل منطقه است.
اما حاکمان آن با وظیفه دشوار پاسخ به فشار برای اصلاحات و از سوی دیگر مشکل رو به رشد خشونت های افراطی در این کشور روبرو هستند. عربستان سعودی نام خود را از خاندان آل سعود که در قرن ۱۸ به قدرت رسید گرفته است و شامل قلمرو حجاز، محل تولد پیامبر اسلام و مهد اسلام است. این امر، در کنار حمایت آل سعود از یک تفسیر انعطاف ناپذیر از اسلام اهل سنت، معروف به وهابیت، باعث شده است که عربستان یک هویت مذهبی عمیق داسته باشد.
در یک نگاه
ملک عبدالعزیز، که به شیر نجد شهرت دارد، عربستان سعودی را در سال ۱۹۳۲ بنیان نهاد. او حجاز را از خاندان هاشمی تصاحب کرد و کشوری متحد تحت سلطه خاندانش تاسیس کرد. در پی وفات او در سال ۱۹۵۳ پسرهایش یکی پس از دیگری جانشین او شدند.
سلطه مطلق خاندان آل سعود بر قدرت بدین معنی بود که حاکمان یکی پس از دیگری توانستند در قرن بیستم بر نوسازی کشور و توسعه نقش آن به عنوان یک قدرت منطقه ای تمرکز کنند. منافع خاندان سلطنتی عربستان همیشه ایجاب می کند که ثبات در منطقه حفظ و عناصر افراطی سرکوب شوند. از این رو عربستان بدنبال حمله عراق به کویت درسال ۱۹۹۰ از استقرار نیروهای آمریکایی دراین کشور استقبال کرد. اما عدم تحمل هرگونه مخالفت از سوی قدرت حاکم احتمالا باعث رشد گروههای ناراضی از جمله القاعده تحت رهبری اسامه بن لادن شده است. این گروه ها از تنفر مردم نسبت به نقش آمریکا در منطقه استفاده می کنند. در پی وقوع حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ - که اکثر مجریان آن از اتباع عربستان سعودی بودند- مقامات سعودی بار دیگر با این چالش روبرو شدند که آیا بنا بر طبیعت خود با سختگیری بر امنیت داخلی بیافزایند و یا به فشارهای موجود برای فضای بازتر در کشور توجه کنند.
درماه مه ۲۰۰۳ انفجارهای انتحاری در ریاض به کشته شدن ۳۵ تن، از جمله اتباع خارجی منجر شد. بعضی از سعودیها این انفجارها را - که به عناصر القاعده نسبت داده شده – نمونه سعودی حوادث ۱۱ سپتامبر توصیف کرده اند. از آن تاریخ مطالبه اصلاحات سیاسی افزایش یافته و همزمان بمبگذاری های دیگری عمدتا با هدف کشتن اتباع خارجی روی داده و نیروهای امنیتی هزاران نفر را بازداشت کرده اند. برگزاری انتخابات محلی در سال 2005 اولین نمونه محدود تمرین دمکراسی بود. اما احزاب و فعالیت سیاسی هنوز ممنوعند، معدود مخالفان در خارج از کشور فعالند و و کسانی که علنا مسئله اصلاحات را عنوان کنند با خطر زندان روبرو هستند. عربستان سعودی صاحب بیش از 25 درصد ذخائر نفت در جهان است و روزانه بیش از 10 میلیون بشکه نفت تولید می کند و این رقم رو به افزایش است.
اطلاعات کلی
جمعيت: 24.7 ميليون (سازمان ملل متحد 2007)
رهبران سیاسی
رئیس کشور و رئیس دولت: ملک عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود
از سال ۱۹۳۲ و زمان تاسیس این کشور، عربستان سعودی تحت حاکمیت خاندان آل سعود قرار دارد. ملک عبدالله جانشین ملک فهد برادر ناتنی خود شد که در ماه اوت 2005 فوت کرد. ملک عبدالله از سال های میانی دهه 1990 میلادی به عنوان ولیعهد عملا اداره امور کشور را در دست داشت. او در سال 1982 به ولیعهدی رسید، فرماندهی گارد نیرومند ملی را بر عهده داشت و با نفوذترین فرد در عربستان تلقی می شد. گفته می شود ملک عبدالله در نوعی همدستی با دیگر اعضای خاندان آل سعود از قدرت و اختیارات هفت برادر ناتنی خود به شدت کاسته است. این هفت برادر نیرومندترین دسته بندی در خاندان حاکم هستند. ملک عبدالله به مخالف با فساد مالی شهرت دارد و گفته می شود طرفدار اصلاحاتی است که با حرمت برای سنن سعودی در تناقض نباشد. در جهان عرب به عنوان مدافع منافع عمومی اعراب شناخته می شود. او از دولت آمریکا به خاطر حمایت از اسرائیل و از اسرائیل به خاطر اشغال سرزمین فلسطینیان انتقاد کرده است. باور بر این است که ملک عبدالله در سال 1924 متولد شده، او در چهارچوب سنن دینی رایج در گذشته عربستان آموزش دیده، به روش زندگی و سنن قبیله ای علاقه مند است و گفته می شود اوقات زیادی را در صحرا سپری می کند. معاون نخست وزیر: شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز آل سعود
رسانه ها
با اینکه عربستان سعودی از پیشتازان شبکه های ماهواره ای تلویزیونی پان - عرب است، فضای رسانه ای این کشور شدیدا کنترل می شود. حکومت انتقاد از اصول مذهبی، دولت و خاندان سلطنتی را تحمل نمی کند.
اما در سال ۲۰۰۳ علائمی از فضای نسبتا باز در رسانه ها نمایان شد و برخی مطالب که سابقا ممنوع محسوب می شدند در پوشش خبری انعکاس یافتند. گفته می شود علت بروز این شفافیت نسبی درپخش اخبار، وقایع ۱۱ سپتامبر و تروریسم داخلی بود که به ناگزیر برخی حوادث مرتبط می بایست با صراحت بیشتری پوشش می یافت. مسئولیت کل برنامه هایی که در این کشور پخش می شوند به عهده رسانه ها وخبرگزاری دولتی است. این سرویس چهار شبکه تلویزیونی، از جمله شبکه خبر الخبریه، را اداره می کند. ریاست شورای نظارت بر فعالیتهای رادیو و تلویزیون بر عهده وزیر فرهنگ و اطلاعات عمومی است. ایستگاه های مستقل رادیو و تلویزیونی اجازه فعالیت در خاک عربستان سعودی را ندارند. ولی این کشور یکی از بازارهای عمده شبکه های ماهواره ای پان عرب است . تعدادی از این شبکه ها متعلق به سرمایه داران سعودی اند، از جمله شبکه ام بی سی واقع در دوبی. ساکنان مناطق شرقی عربستان می توانند برنامه کانالهای تلوزیونی شیخ نشینها را ببینند که فضای بازتری دارند. تمام روزنامه ها در عربستان با حکم صادر شده از سوی خاندان سلطنتی اجازه انتشار پیدا می کنند. در عربستان سعودی ۱۰ روزنامه و دهها مجله منتشر می شود. همچنین روزنامه های عربی کشورهای دیگر که از مرحله سانسور عبور کرده اند نیز قابل دسترسند. در رابطه با چاپ اخبار حساس روزنامه ها عموما از سیاست خبرگزاری دولتی پیروی می کنند. حکومت عربستان با سرمایه گذاری انبوهی سعی کرده دسترسی به سایت هایی را که مخرب میداند مسدود کند. گفته می شود این سایت های ممنوع از موارد سایت های مذهبی تا سایت های فروش لباس زیر را شامل می شود. برخی معتقدند که بسیاری از کاربران اینترنت را زنان تشکیل می دهند که نشانه ای از محدودیت شدید آنها در عرصه های دیگر فعالیت در عربستان است . مطبوعات
تلويزيون
راديو
خبرگزاری
|
مطالب مرتبط
'پیروزی نامزدان اسلامگرا' در انتخابات شوراهای ریاض12 فوريه، 2005 | صفحه نخست
زنان سعودی در تقاضا برای اصلاحات با مردان همنوا شدند30 سپتامبر, 2003 | صفحه نخست
کاخ سفيد درخواست عربستان را رد کردگرينويچ 29/07/2003 | صفحه نخست
ناظران حقوق بشر در عربستانگرينويچ 27/01/2003 | صفحه نخست
ناظران حقوق بشر در عربستانگرينويچ 27/01/2003 | صفحه نخست
پيدايش شکاف در روابط آمريکا و عربستان سعودیگرينويچ 28/11/2002 | صفحه نخست
فشار آشکار بر عربستان سعودیگرينويچ 03/09/2002 | صفحه نخست
ادامه تنش ميان آمريکا و عربستان سعودیگرينويچ 16/01/2002 | صفحه نخست
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||