مهدی جامی

اين پايان يک سنت 200 ساله است

قانون ضدشکار به سنت بيش از دويست ساله شکار روباه نقطه پايان می گذارد اما مخالفان که جمعيت بزرگی هستند مصمم اند با اين قانون مبارزه کنند تا آن را تغيير دهند.

وضعيت چنان حساس است و رودررويی چنان عميق که دولت برای شماری از کليدی ترين شخصيت های سياسی مجلس و دولت که در تصويب قانون فعال بوده اند محافظ 24 ساعته تعيين کرده است.

در مقابل، "اوتيس فری" پسر برايان ستاره مشهور موسيقی راک، که از استادان دسته های اعيان برای شکار روباه است از سوی برخی از مخالفان شکار تهديد به مرگ شده است.

موضوع شکار روباه به شيوه ای که در انگلستان و ويلز تا 18 فوريه امسال رايج بوده است به داغترين موضوع در جامعه بريتانيا تبديل شد و مردم را به دو گروه مخالف و موافق تقسيم کرد.

بسياری اين رويارويی اجتماعی را رويارويی شهر و روستا يا اعيان زميندار و طبقه متوسط شهری ديده اند و در آن مبارزه ای ميان سنت های قديم و الزامات و ارزش های زندگی مدرن يافته اند. از منظر سياسی هم اين مبارزه را می توان مبارزه حزب کارگر و حزب محافظه کار دانست.

اما از منظر فلسفه قانونگذاری، اين دخالت قانون برای پيشبرد امری است که اخلاقی دانسته می شود: جلوگيری از بيرحمی و ورزش های خشن.

بيرحمی ممنوع

بسياری از مردمی که با "شکار روباه با دسته های سگان تربيت شده" مخالفت می کنند مساله اصلی شان اين است که تعقيب روباه ها به مدت دراز از طرف سگها و نهايتا هلاک شدن به دست آنها "بيرحمی" است.

اما موافقان اين را قبول ندارند. آنها می گويند که سگ اصلی دسته بر اساس غريزه با گاز گرفتن از پشت سر روباه بلافاصله او را می کشد. از طرف ديگر آنها استدلال می کنند که روباه قادر به پيش بينی مرگ خود نيست و بنابرين از تعقيب شدن دچار رنج و شکنجه نمی شود.

با سگها شکار می کند

استدلال ديگر آنها اين است که حتی اگر شکار روباه را با شيوه سنتی کنار بگذاريم روش های ديگر مقابله با روباه ها که کشتن با شليک گلوله يا غذای سمی يا دام گذاری است می تواند با درد و رنج بيشتری همراه باشد. تا همينجا هم هر ساله شمار روباه هايی که بجز از طريق شکار کشته می شوند 10 برابر تعداد روباه هايی است که در شکار به هلاکت می رسند.

اما اين استدلال ها مخالفان شکار را قانع نکرده است. آنها می گويند اگر روباه ها در منطقه ای اسباب دردسر شوند می توان آنها را از راه به کارگيری تيراندازان مجرب و تعليم ديده از پای درآورد و اين انسانی تر است تا شکار آنها. زيرا بيرحمی يعنی: "رنج غير ضروری". نبايد روباه را از طريق رنجی بيهوده به هلاکت درآورد.

مخالفان شکار می گويند نبايد روباه را يک حيوان موذی شمرد. رفتار در مقابل اين حيوان را بايد به نسبت آسيبی که می رساند تنظيم کرد و عنصر لذت از کشتن روباه را حذف کرد.

يکی از فعالان "بسيج برای حمايت از حيوانات شکار" می گويد: "کشتن حيوانات غير اهلی برای لذت جويی و تفريح نبايد در عصر و زمانه ما قابل قبول باشد."

موافقان البته اين اتهام را رد می کنند که آنها از کشتن لذت می برند. آنها می گويند ما از تعقيب شکار لذت می بريم نه کشتن آن. ضمن آنکه مزرعه داران را از شر روباه ها که به مرغ و بره آنها حمله می کنند خلاص می کنيم.

عواطف با بالا گرفتن توهين های دو جانبه غليان کرده است

يکی از موافقان شکار که خود روزگاری با شکار مخالف بوده معتقد است اگر اين وجه کار را از آن بگيريم که دور کردن شر روباه از مزرعه است، البته ديگر شکار روباه چيزی نخواهد بود جز جمع شدن عده ای پولدار متکبر برای اينکه روباه را عذاب دهند و از عذاب او لذت ببرند.

مخالفان شکار به هر حال کاملا جدی اند. آنها چه به صورت فردی و خود-فرموده چه به صورت سازمان يافته و گروهی، مرتب در صحنه های شکار که از اين پس برقرار شود شرکت می کنند تا مراقبت کنند از قانون جديد کسی تخطی نمی کند. طبق قانون جديد نبايد روباه زنده ای را تعقيب کرد. ولی استفاده از روباه مرده برای تشويق و دواندن سگها منعی ندارد.

شکار موهبتی برای اقتصاد مزرعه

شکار روباه رفتن با دسته سگها در بسياری از نقاط بريتانيا ورزشی معتبر محسوب می شده است. اين ورزش گرچه بيشتر از سوی اعيان استقبال شده است اما مزرعه داران نيز از آن بهره بسيار داشته اند.

شکار از لباس و چکمه تا اسب داری و سگبانی و حرفه های مربوط به آنها، مثل نعلبندی و آهنگری و دامپزشکی، صنعتی ساخته است که هزاران نفر در آن مشغول بوده اند.

صنعتی متشکل از 6 تا 8 هزار شغل متکی به سنت شکار روباه با سگ است

مناطق روستايی در واقع اصلا طرفدار قانون تازه نيستند. دست کم دو تظاهرات بزرگ نيز به راه انداخته اند. در تظاهرات سپتامبر 2002، نزديک به 400 هزار نفر شرکت داشتند که با شعار "آزادی و سرزندگی" با قانونی کردن منع شکار روباه مخالفت کردند.

اين سنت طبعا صدها خانواده را تربيت کرده است که برای اين کار زندگی کرده اند و با آن خو گرفته اند. در فصل شکار روباه، تا سه بار در هفته شکار برگزار می شده است. تغيير فرهنگ اين خانواده ها و دست اندرکاران اين صنعت شکار آسان نيست.

گروههای تندروتر حتی تهديد کرده اند که در هفته های منتهی به انتخابات بعدی که تا چند ماه ديگر برگزار می شود دست به اشغال ساختمانهای دولتی خواهند زد.

آنها می گويند دولت بايد بفهمد که در اين کشور مسائل خيلی مهمتری هم از شکار روباه وجود دارد.

مزرعه داران خوب می دانند که شکار برای آنها چه موهبتی است. برای آنها مساله فقط راندن روباهها و شکار آنها و کنترل جمعيت آنها نيست:

اين شکارچی جوان می گويد هيچ فرصتی را برای شکار از دست نمی دهد

"وقتی فصل شکار می شود من هرچه گوشت دام مرده دارم خرج سگهای شکار می کنم و پولی هم نمی گيرم. می دانيد که شما هر قدر هم که کارتان در مزرعه داری خوب باشد بالاخره تعدادی از دام ها به اين يا آن دليل تلف می شوند. من اين ها را انبار می کنم و به سگهای شکارچی می دهم. و گرنه ناچار خواهم بود برای تخليه يا معدوم ساختن آنها چيزی بين 100 تا 500 پوند در سال هزينه کنم."

اما مخالفان شکار می گويند لازم نيست حتما شکار را تعطيل کنيد. روباه را حذف کنيد. سگها را به بوی شکار روباه بدوانيد و در پايان خط به آنها روباه مرده ای بدهيد. چيزی تغيير نخواهد کرد.

ولی هر کسی می داند که شکار به اين ترتيب معنی خود را از دست می دهد و شور و شوق آن فروکاسته می شود.

پيشينه تصويب قانون منع شکار روباه

گرچه اولين بار در سال 1949 دو نفر از نمايندگان مجلس برای محدود کردن يا ممنوعيت شکار طرحی به پارلمان دادند که موفق نبود اما فعاليت های اصلی و پيگير در اين زمينه از سال 1992 به بعد شروع شد و بخصوص با پيروزی حزب کارگر در سال 1997 شدت يافت.

پارلمان تصميمی تاريخی گرفته است

در سال 1999 نخست وزير تونی بلر آشکارا اعلام کرد که برنامه دارد شکار روباه را غير قانونی کند. از آن زمان فعاليت ها و بررسی های زيادی صورت گرفته است. از جمله در نوامبر سال 99 وزير کشور وقت جک استرا آغاز تحقيقی در باره تاثيرات اقتصادی منع شکار روباه را اعلام کرد. سال بعد با اعلام نتايج اين تحقيق گفته شد که با منع شکار بين 6 تا 8 هزار شغل از دست خواهد رفت.

در مارس 2001 مجلس اعيان بريتانيا عليه منع شکار روباه رای داد. با اينهمه يک سال بعد پارلمان اسکاتلند شکار را در حوزه اسکاتلند ممنوع اعلام کرد.

طرح منع شکار بين مجلس اعيان که موافق شکار بود و مجلس عوام که مخالف آن بود مدتها آونگ شد و رفت و آمد کرد. چند ماه پيش در سپتامبر 2004 وقتی مجلس بار ديگر رای گيری می کرد و موافق ممنوعيت شکار رای می داد، معترضان به داخل مجلس هجوم بردند و با پليس در بيرون پارلمان درگير شدند.

موافقان شکار پيش از قانونی شدن طرح پارلمان چند بار تقاضای تجديد نظر در ديوان عالی کردند که در هيچ کدام رای به سود آنها نبود.