ياسمن عامری

دختری بر روی بام، عکس از " سوشيترا" چهارده ساله

آموزش عکاسی به اين کودکان و فراهم آوردن موقعيتی که آنها بتوانند جهان اطراف خود را با گرفتن عکس بيان کنند پروژه ای است که موسسه "بچه ها با دوربين" Kids With Cameras در دست اجرا دارد.

اين موسسه توسط "زانا بريسکی" عکاس نيويورکی تاسيس شده و در نقاط مختلف جهان به کودکانی که در شرايط سخت زندگی می کنند عکاسی ياد می دهد. او "بچه ها با دوربين" را به دنبال تجربه زندگی کردن با زنان ساکن روسپی خانه های شهر کلکته در هند و کودکانشان به وجود آورده است.

بريسکی در سال ١٩٩٨برای تهيه مجموعه عکسی از زنان روسپی در کلکته، به هند سفر کرد و ماهها با اين زنان و کودکانشان همخانه شد.

عکس "آويجيت" يازده ساله از خودش

آشنائی بريسکی با کودکانی که در اين روسپی خانه ها زندگی می کردند و توجه و علاقه آنها به کار عکاسی او، منجر به برگزاری کارگاه های هفتگی عکاسی برای اين بچه ها شد.

در سفر های بعدی، اين عکاس نيويورکی با دادن دوربين های ارزان قيمت به اين کودکان و آموزش عکاسی به آنها، فرصتی ايجاد می کند تا اين بچه ها بتوانند از آدم ها و محيط اطرافشان عکس بگيرند. اين عکس ها بيش از هر چيز دريچه ای هستند به ذهنيت اين کودکان و وسيله ای برای بيان هنری آنان.

استفاده اين کودکان از عکاسی نشانگر سادگی و زيبائی ذهن آنهاست و بازتاب آنها به آنچه در اطرافشان می گذرد.

در اين عکس ها، کودکان ديگر، بزرگتر ها و گذر روزمره زندگی نشان داده شده است. کودکان قابليت عکاسی را برای ثبت جهان از نگاه عکاس به خوبی درک کرده و از اين امکان برای بيان جهان اطرافشان استفاده کرده اند.

استعداد و خلاقيت اين کودکان در عکاسی و تصاوير زيبائی که به وجود آوردند، بريسکی را به ايجاد موسسه "بچه ها با دوربين" واداشت.

با ارائه اين عکس ها به صورت نمايشگاه، کتاب و فيلم و فروش آنها بر روی شبکه اينترنت، اين موسسه سرمايه ای برای کمک به آموزش اين کودکان و بهبود شرايط زندگی آنها فراهم می کند. طرح ايجاد يک مدرسه هنری برای بچه های روسپی خانه های کلکته از اين جمله است.

آشنايی بچه ها با دوربين عکاسی تحول جديدی در زندگی آنها ايجاد کرده است

"بچه ها با دوربين" طرح های ديگری نيز برای آموزش هنر به کودکان فقير در کشورهای مختلف جهان از جمله هائيتی، اسرائيل و مصر در دست اجرا دارد.

ترز مايکل، مدير طرح "زبالين" در قاهره، هنرمندی است که چند سال از زندگی خود را به نقاشی بر روی ديوار های صومعه ای در نزديکی اين محله گذرانده و با زندگی اين بچه ها آشناست. او با داير کردن کلاس های عکاسی، نقاشی و مجسمه سازی به اين کودکان کمک می کند تا به استعداد های خفته خود فرصتی برای بيداری ببخشند.

"متولد روسپی خانه ها"

زانا بريسکی، بنيانگذار موسسه "بچه ها با دوربين"، تجربه خود از زندگی و کار با بچه های روسپی خانه های کلکته را در يک فيلم ويديوئی با عنوان "متولد روسپی خانه ها" Born Into Brothels که با همکاری راس کافمن ساخته شده بيان کرده است.

زانا بريسکی از بچه های روسپی خانه های کلکته عکس می گيرد

اين ويديو که در ماه دسامبر امسال برای اولين بار در شهر نيويورک به نمايش عمومی در آمده، امسال در فستيوال فيلم حقوق بشر در شهر تورنتو نيز نمايش داده خواهد شد. در بين جوايز متعددی که تا به حال به اين فيلم تعلق گرفته، جايزه تماشاگران برای بهترين فيلم مستند در فستيوال ساندنس آمريکاست.

در توضيح اين فيلم آمده: "در محله بدنام کلکته بچه هائی که در روسپی خانه ها به دنيا می آيند از خود روسپی ها بدنام تر هستند. اين کودکان با فقر رشد می کنند، مورد انواع آزار ها واقع می شوند و اميدی به داشتن آينده ای بهتر از مادرانشان برای آنها وجود ندارد."

بريسکی در باره تجربه کار با اين کودکان می گويد: "وقتی در ١٩٩٨ به هند رفتم هيچ نمی دانستم چه پيش خواهد آمد. شروع به عکس گرفتن از جلوه های زندگی پر رنج زن ها کردم - رفتار کودک مآبانه با آن ها، ازدواج دختر بچه ها، مرگ به خاطر شيربها و شرايط بيوه ها از آن جمله بود."

عکسهايی که کودکان گرفته اند به منظور کمک به آموزش و بهبود شرايط زندگی شان فروخته می شوند

او می افزايد: "هيچ خيال عکس گرفتن از روسپی ها را نداشتم تا اينکه دوستی مرا به محله بدنام کلکته برد. به محض اينکه قدم به درون هزار توی پيچ در پيچ اين محله گذاشتم فهميدم دليل آمدنم به هند همين بوده است."

بريسکی برای به دست آوردن شناختی از زندگی اين زنان تصميم می گيرد با آنها زندگی کند و بعد از ماه ها تلاش موافقت صاحب يک روسپی خانه را جلب می کند که به او اطاقی اجاره دهد.

زندگی در کنار زنان روسپی کلکته، بريسکی را با کودکان آنها که در روسپی خانه ها به دنيا آمده اند آشنا می کند و اين کودکان هر چند چيز زيادی از علت حضور او درک نمی کنند اما به راحتی او را در ميان خود می پذيرند.

با ديدن کنجکاوی اين بچه ها در باره حضور اين غريبه در ميانشان و شيفتگی آنها برای دوربين عکاسی، بريسکی دوربينش را به آنها قرض می دهد تا با آن عکس بگيرند. به گفته بريسکی، "ديدن اين عکس ها مثل ديدن جهان از چشم بچه ها بود."

استقبال اين کودکان از دوربين عکاسی و تحولی که در زندگی و شخصيت آنها به وجود می آورد و تجربه آنها را در خلق عکس هايشان موضوع فيلم "متولد روسپی خانه ها" است.