بازرسی های گسترده برای يافتن سلاح های کشتار جمعی در عراق تا کنون بدون نتيجه مانده است

گزارش نهايی هيات بازرسی تسليحاتی آمريکا در مورد توانايی های تسليحاتی عراق در دوران حاکميت صدام حسين، که عصر چهارشنبه 7 اکتبر منتشر شد، اگرچه بار ديگر تاکيد می کند که هيچگونه سلاح کشتار جمعی در اين کشور پيدا نشده اما می گويد حاکمان عراق انگيزه قوی برای توليد اين سلاح ها داشته اند و اين انگيزه از وجود ايران در همسايگی عراق ناشی می شده است.

در گزارش هيات بازرسی مذکور که "چارلز دوئلفر" رياست آن را بر عهده داشته آمده است: ايران عامل اصلی سياست تسليحاتی عراق و انگيزه اصلی آن برای دستيابی دوباره به سلاح های کشتار جمعی پس از نابودی آنها در جنگ 1990 محسوب می شد.

در گزارش آمده است که هيات بازرسی آمريکا پس از بازجويی های متعدد مقام های حکومت صدام حسين که در بازداشت نيروهای آمريکايی هستند به اين جمع بندی رسيده است.

اين تازه ترين ادعای مقام های آمريکايی در مطرح کردن نام ايران در ارتباط با بحران عراق است.

آمريکا و متحدانش پيش از حمله به عراق مدعی وجود سلاح های کشتار جمعی در عراق بودند و وجود اين سلاح ها را به عنوان بهانه اصلی برای توجيه حمله به اين کشور مطرح کردند. از زمان سقوط حکومت صدام حسين و اشغال عراق توسط نيروهای تحت رهبری آمريکا، بازرسی های مختلفی برای يافتن سلاح های کشتار جمعی عراق آغاز شد اما سلاح غير متعارفی در عراق پيدا نشد.

در نتيجه، تئوريهای گوناگونی درباره سلاح های کشتار جمعی عراق مطرح شد که تازه ترين آنها، همين است که معتقد است جمهوری اسلامی ايران انگيزه اصلی عراق برای توليد اين سلاح ها بوده است. مفهوم اين ادعا می تواند اين باشد که به خاطر وجود جمهوری اسلامی در همسايگی عراق، حکومت صدام حسين همواره انگيزه کافی برای توليد سلاح های کشتار جمعی داشته است.

علاوه بر اين، در گزارش هيات بازرسی آمريکا آمده است که جنگ عراق با ايران در دهه 80 ميلادی و جنگ سال 90 (اشغال کويت و حمله متحدين به عراق) صدام حسين را متوجه ارزش و قدرت سلاح های کشتار جمعی کرد.

در اين گزارش که از قرار معلوم عمدتا متکی بر بازجويی از فرماندهان عراقی است، همچنين گفته شده که صدام حسين شديدا نسبت به جايگاه خودش در جهان عرب حساسيت داشت و رويای گسترش منزلت خود را از طريق توليد سلاح های کشتار جمعی در سر می پروراند.

به عقيده ناظران، اين گزارش بجای ارائه اسناد و شواهد درباره وضع تسليحاتی عراق، عمدتا به بررسی روانشناختی صدام حسين و آرزوهای رهبر پيشين عراق پرداخته است.

اين گزارش در عين حال نشان می دهد آخرين تلاش های مقام های کاخ سفيد برای يافتن سلاح هايی که بهانه حمله به عراق بود بدون نتيجه مانده است.

اما اين نخستين بار نيست که نام ايران در ارتباط با پرونده عراق مطرح می شود و ممکن است آخرين بار نيز نباشد.

در ماه ژوئن 2004 گزارش هايی در روزنامه های آمريکا منتشر شد که مدعی بود احمد چلبی، سياستمدار عراقی و عضو شورای حکومتی سابق آن کشور، برای ايرانيان جاسوسی می کرده و اطلاعات حساسی را در اختيار آنان گذاشته است.

در عين حال در همان زمان گفته شد که دستگاه های اطلاعاتی آمريکا در جريان گردآوری مدارک در مورد تلاش رژيم سابق عراق برای توليد جنگ افزارهای کشتار جمعی به شدت به اطلاعات ارايه شده توسط آقای چلبی و تشکيلات وی اتکا کرده بودند. و اين مسئله نيز مطرح شد که ممکن است جمهوری اسلامی از طريق ارائه اطلاعات غير واقعی درباره توان تسليحاتی عراق، زمينه حمله آمريکا به اين کشور و سقوط حکومت صدام حسين را فراهم آورده باشد.

ايران البته تمام اين اتهام ها را تکذيب کرد و منکر همکاری احمد چلبی با ايران شد. در آمريکا نيز ديگر چندان درباره اين گزارش که در ابتدا از منابع ناشناخته ای به مطبوعات درز کرد کمتر چيزی گفته شد.

طرح نام ايران در پرونده تسليحاتی عراق و اشاره گاه و بيگاه برخی مقام های آمريکايی به دخالت ايران در امور عراق اگرچه تا کنون مشکلی جدی برای ايران فراهم نکرده و به غير از طرح در رسانه ها پيامد ديگری نداشته اما می تواند نشانه گرايش شديد مقام های کاخ سفيد به متمايل کردن توجه جهانی از بحران عراق به کانونی ديگر باشد که از ديد آنها در بروز ساير بحران ها در منطقه و از جمله بحران عراق، دارای نقش فعال است.