شايد باور نکنيد ولی اين روزها ضمن رانندگی در اطراف بغداد می توانيد برنامه راديويی "سرويس جهانی بی بی سی" را با کيفيت عالی بشنويد.
اوضاع نسبت به روزگاری که عراقی ها سعی می کردند از پس خش خش ناشی از دستگاه های پارازيت دولتی به خبرها گوش دهند فاصله زيادی دارد.
کانال های راديو و تلويزيونی مثل قارچ رشد کرده اند و گويی هر روز روزنامه تازه ای منتشر می شود.
در بغداد حتی کافی نت نيز وجود دارد، البته اکثر مردم استطاعت استفاده از آن را ندارند.
در دفاتر نشريه "حباز بوز" دستگاه های چاپ، تازه ترين شماره تنها نشريه فکاهی بغداد را چاپ می کنند.
خانم اشتار اليثيری، سردبير مجله در دوران حکومت سابق، هرگز اجازه انتشار آن را نداشت.
در گذشته حزب بعث همه چيز را کنترل می کرد. چاپ عکس صدام حسين در صفحه اول همه روزنامه ها دستور بود
وی گفت: "البته کمی برايم غيرعادی است. من اکنون آزادانه قلم می زنم که به آن عادت ندارم. هرکسی هرچه دلش می خواهد می نويسد. اوضاع خوب شده."
بغداد زمانی تنها 15 روزنامه داشت. اکنون براساس کليه تخمين ها بالغ بر 100 روزنامه دارد. به علاوه رنگ و روی آنها کاملا عوض شده است.
در گذشته حزب بعث همه چيز را کنترل می کرد. چاپ عکس صدام حسين در صفحه اول همه روزنامه ها دستور بود.
حالا عکس های نيروهای آمريکايی در خيابان های بغداد در روزنامه ها چاپ می شود. زمانه عجب تغيير کرده است.
جولی خان، صاحب يکی از اين روزنامه ها به خيابان آمده تا آبونمان روزنامه اش را عرضه کند.
محمد حسن در دوران صدام دو سال زندانی شد
حتی جولی خان که 10 سال قبل شمال انگلستان را ترک کرد و به عراق آمد اوضاع را کمی سردرگم کننده می يابد.
او گفت: "کنار آمدن با اين آزادی نويافته کمی دشوار است. کنار آمدن با انديشه مردمسالاری هم برای ما به عنوان يک جامعه بسيار دشوار است."
به نظر می رسد تقريبا کليه بخش های جامعه اکنون صاحب صدايی شده باشد.
البته اين وضع بدون هزينه نيست. برخی با بهره برداری از اين فرصت هرچه دلشان می خواهد چاپ می کنند.
برای مثال اخيرا گزارشی درباره عينک های آفتابی سربازان آمريکايی که به وسيله آن زنان را عريان می بينند چاپ شد!
روزنامه نگاران مسوول
اما ساير گزارش ها از اين نيز خطرناک تر است.
روزنامه "المستقله" از اين نيز پيشتر رفت و با انتشار مقاله ای خواستار قتل کليه کسانی شد که با آمريکايی ها همکاری می کنند.
حکومت انتقالی نيروهای ائتلافی که عراق را اداره می کند اين روزنامه را توقيف کرد.
چارلز هيتلی سخنگوی اصلی مرجع حکومت موقتی اين کار را سانسور نمی داند.
وی گفت: "وقتی آشکارا تحريکی صورت می گيرد ما با افراد مربوطه صحبت می کنيم."
"در ساير موارد وقتی گزارشی چاپ می شود که احتمالا کمی خطرناک است، با ناشر صحبت می کنيم و به آنها می گوييم "بياييد روزنامه نگارانی مسوول باشيم."
"و در يک مورد سطح تحريک چنان گزنده و خطرناک بود که ناچار روزنامه را توقيف کرديم."
در ساختمان مجلل اتحاديه خبرنگاران عراقی با محمد حسن ملاقات کردم.
چارلز هيتلی می گويند نيروهای ائتلافی رسانه ها را سانسور نمی کنند
او به خاطر مقاله ای در انتقاد از حکومت سابق دو سال به زندان افتاده است. او برای چهار ماه در يک سلول انفرادی نگاهداری می شد و هر هفته تنها 15 دقيقه اجازه داشت از سلول يک در دو متری خود خارج شود.
او معتقد است که هم خبرنگاران و هم کسانی که کشور را اداره می کنند بايد به آزادی تازه احترام بگذارند.
وی گفت: "آزادی مطلق زمانی است که خبرنگار مقالاتی جدی در خدمت منافع عمومی بنويسد. آنچه ما امروز شاهد آن هستيم را من "آزادی پرهرج و مرج" می خوانم. و برخی روزنامه نگاران به خاطر آنچه می نويسند از سوی نيروهای ائتلافی با مشکل روبرو می شوند."
البته روزنامه ها تنها مظهر آزادی اطلاعاتی تازه عراق نيستند.
کمبود اعتماد
کسانی که توان مالی دارند بشقاب های ماهواره ای نصب می کنند. اين تجهيزات نيز در دوره صدام غيرمجاز بود.
به اين ترتيب کانال های تلويزيونی عربی و همچنين برنامه های غربی وارد قهوه خانه ها و خانه های مردم می شود.
البته اکثر مردم از آن استقبال کرده اند. اما همه خوشحال نيستند.
علی رغم عطش موجود برای اطلاعات، بسياری از مردم عراق می گويند پس از اين همه سال شنيدن دروغ، هنوز به هيچ کس، به خصوص روزنامه نگاران اعتماد نمی کنند
اخيرا رئيس عراقی شبکه رسانه های عراقی که منابع آن توسط آمريکا تامين می شد سمت خود را ترک کرد. او شکايت داشت که پول کافی برای مقابله با آنچه تبليغات اين کانال ها می ناميد ندارد.
چارلز هيتلی می گويد: " به نظرم بعضی از کانال های ماهواره ای عربی که مردم دريافت می کنند در گزارش های خود تعادل ندارند. سعی می کند با صحبت از مقاومت در برابر اشغال خارجی، اذهان را تشويق کنند."
اما او می افزايد "اين واقعيت که کانال های ديگری هم وجود دارد گام عظيمی در اين کشور به حساب می آيد."
با اين حال اين مساله که آيا اين کانال ها چنان که آقای هيتلی می گويد قادر به تحريک افکار عمومی هست يا نه قابل پرسش است.
علی رغم عطش موجود برای اطلاعات، بسياری از مردم عراق می گويند پس از اين همه سال شنيدن دروغ، هنوز به هيچ کس، به خصوص روزنامه نگاران اعتماد نمی کنند.
