يک معلم افغان می گويد وقتی که مواد غذايی به اندازه کافی توزيع نمی شود، بهتراست از همين مقدار کم نيز بگذريم و اين هزينه صرف اعمار مدارس شود
عزيز حکيمی
سازمان جهاني غذا WFP برنامه ای برای تغذيه رايگان با هزينه 97 ميليون دلار را شروع کرده است، که برای دو ميليون دانش آموز دوره ابتدايی و آموزگاران مواد غذايی توزيع می شود.
اين درحاليست که وزارت معارف افغانستان (آموزش و پرورش) با مشکلات جدی و کمبود شديد بودجه برای بازسازی نظام آموزشی اين کشور روبروست.
هم اينک دانش آموزان در برخی از مدارس افغانستان به دليل کمبود کلاس های آموزشی در داخل چادر و يا در فضای باز مصروف آموزش هستند. در حاليکه با 97 ميليون دلار هزينه اجرای اين برنامه، می توان مدارس کافی برای نزديک به دوميليون دانش آموز ايجاد کرد.
معين وزارت معارف
مقامات در وزرات معارف بر اين باورند، که برنامه "غذا در برابر آموزش" يا تغذيه رايگان جزء اولويت های اين وزرات نيست و هزينه 97 ميليون دلاری اين برنامه می توانست برای مشکلات اساسی وزرات معارف صرف شود.
براساس اين برنامه برای دوميليون دانش آموز دوره ابتدايی روزانه يکصد گرم بيسکويت و برای دانش آموزان دختر علاوه بر بيسکويت، ماهانه چهار ليتر روغن توزيع می شود.
در اين برنامه، برای يکصدهزار معلم نيز، ماهانه ده ليتر روغن به عنوان مدد معاش در نظر گرفته شده است.
گريک نومن، کارشناس برنامه "تغذيه رايگان" از سازمان جهانی غذا، اجرای اين برنامه را تشويق هرچه بيشتر دانش آموزان به مدارس می داند.
کريگ نومن، معتقد است که اين برنامه برای فراهم آوردن انرژی لازم برای دانش آموزان و بالا بردن سطح يادگيری موثر است.
اما نظر ذبيح الله عصمتی معين وزرات آموزش و پرورش در مورد هدف از اجرای اين برنامه متفاوت است.
به نظر آقای عصمتی، اين برنامه از اولويت های اين وزارت نيست و معتقد است که اين برنامه سازمان جهاني غذا، حتی از نظر جذب دانش آموزان به مدارس نيز اهميت چندانی ندارد.
آقای عصمتی می گويد: وزرات معارف، سال گذشته تعداد دانش آموزانی را که به مدارس خواهند آمد، يک ونيم ميليون نفر پيش بينی کرده بود، اما بدون هيچ مساعدتی از طرف سازمان های خيريه اين تعداد به سه ميليون شاگرد رسيد.
کلاس ها در فضای باز تشکيل می شود
او عقيده دارد که دانش آموزان و يا آموزگاران به خاطر دريافت مواد غذايی ناچيزی که سازمان جهانی غذا توزيع می نمايد، به مدرسه نمی آيند.
هم اينک دانش آموزان در برخی از مدارس افغانستان به دليل کمبود کلاس های آموزشی در داخل چادر و يا در فضای باز مصروف آموزش هستند.
در حاليکه با 97 ميليون دلار هزينه اجرای اين برنامه، می توان مدارس کافی برای نزديک به دوميليون دانش آموز ايجاد کرد.
اما چرا وزارت معارف با اجرای اين برنامه موافقت کرده است؟
ذبيح الله عصمتی در اين مورد می گويد: سازمان جهانی غذا (WFP) به عنوان يک موسسه بين المللی، خودشان اقدام به طرح و اجرای چنين برنامه ای کردند.
آقای عصمتی می گويد: اگر به نظريات وزارت معارف توجه می شد، آنها پيشنهاد می کردند که اين هزينه به ديگر اولويت های اين وزارت، مثل اعمار مدارس مصرف شود.
اما کريگ نومن کارشناس سازمان جهانی غذا می گويد: که اين سازمان هيچ برنامه ای را بدون هماهنگی با وزرات های مربوطه اجراء نمی کند و برنامه تغذيه رايگان نيز با هماهنگی کامل و موافقت وزرات معارف انجام شده است.
او گفت: وزارت معارف در مراحل ابتدايی طرح اين برنامه دخيل بوده و موافقتنامه رسمی را در اين مورد با سازمان جهانی غذا امضاء کرده است.
گريک نومن در مورد اينکه چرا سازمان جهانی غذا، اين هزينه را به مصرف ديگر اولويت های معارف افغانستان نرسانده است، می گويد: هدف اصلی سازمان جهانی غذا توزيع مواد غذايی است.
آقای نومن می گويد: فعاليت های WFP در زمينه بازسازی مدارس همواره از سوی ديگر موسسات بين المللی، مورد انتقاد قرار گرفته است.
او می گويد: هدف از توزيع مواد غذايی در مدارس از بين بردن حالت اضطراری نياز به غذا بوده و اين امر بيشترين فايده را به مردم ميرساند.
اما اکثر مستفيد شوندگان اين مواد غذايی، نظراتی متفاوت در مورد موثريت و اهميت اين برنامه دارند.
احمد ضياء آموزگار در مدرسه عالي ميربچه خان در شمال کابل، اعمار مدارس را مهمتر از توزيع مواد غذايی برای دانش آموزان و آموزگاران می داند.
اومی گويد: وقتی که مواد غذايی به اندازه کافی توزيع نمی شود، بهتراست از همين مقدار کم نيز بگذريم و اين هزينه صرف اعمار مدارس شود.
حتی دانشجويان دوره ابتدايی که مستفيد شوندگان اصلی اين برنامه هستند نيز براين باورند که بازسازی مدرسه شان اهميتی بالاتر از توزيع بسکويت دارد.
وزارت معارف افغانستان برای اجرای برنامه های بازسازی معارف به دو صد ميليون دلار هزينه نياز دارد، که تا کنون 86 ميليون آن را کشورهای تمويل کننده در بازسازی افغانستان تامين کرده اند.
اما کمبود بيش از يک صد و ده ميليون دلار بودجه، اجرای برنامه بازسازی مدارس در افغانستان را با مشکل جدی مواجه کرده است.
اين در حاليست که هزينه 97 ميليون دلاری برنامه غذا در مقابل آموزش، که به اعتقاد مقامات وزارت معارف جزء اولويت های اين وزارت نيست، تقريبا به کسر بودجه وزارت معارف نزديک است.
