جنگ های داخلی افغانستان باعث دور ماندن اين کشور از فن آوری های نوين کامپيوتری شده است
ستار سعيدی
از عمر فن آوری ديجيتالی در کشورهای در حال توسعه، نزديک به دو دهه می گذرد. کشور افغانستان اين فاصله زمانی را درگير جنگ و نا آرامی بوده است.
اين نا آرامی ها همچنان که برجنبه های مختلف فرهنگ، اقتصاد و زندگی مردم افغانستان تاثير منفی گذاشته، باعث شده است که اين جامعه از فن آوری های نوين کامپيوتری نيز محروم بماند.
هم اکنون در بسياری از دفاتر دولتی و موسسات مختلف افغانستان، ارتباطات کتبی و نامه نگاری به شيوه های کهن و سنتی، مانند استفاده از ماشين های تايپ قديمی و حتی نگارش دستی، انجام می شود.
شمار اندکی از ادارات دولتی و موسسات آموزشی در سالهای اخير به کامپيوتر مجهز شده اند، اما اين دسته از ادارات نيز همچنان با مشکلاتی روبرو هستند، مشکل از آنجا ناشی می شود که شيوه نگارش به زبان های رسمی افغانستان در نرم افزار های کامپيوتری پيش بينی نشده است.
هم اکنون در بسياری از دفاتر دولتی و موسسات مختلف افغانستان، ارتباطات کتبی و نامه نگاری به شيوه های کهن و سنتی، مانند استفاده از ماشين های تايپ قديمی و حتی نگارش دستی، انجام می شود
بسياری از دارندگان کامپيوتر در افغانستان هم اينک از نرم افزار های نگارشی عربی، فارسی (ايرانی) و اردو استفاده می کنند اما در زبان پشتو که يکی از دو زبان رسمی افغانستان است، حروف و علايمی هست که مشابه آن در زبان های ديگر، حتی فارسی و اردو نيز وجود ندارد.
برای حل اين مشکلات و مسايلی مانند آن، برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، پروژه ای را به نام "نيازهای کامپيوتری افغانستان" در دست دارد که هزينه آن را اتحاديه اروپا پرداخت خواهد کرد.
به اين منظور، گروهی از زبان شناسان و متخصصان علوم کامپيوتر از کشورهای افغانستان، ايران و ايرلند دعوت شده اند تا در اين زمينه کار و تحقيق کنند.
پيش بينی می شود که نتايج مثبت اين تحقيقات، به عرضه کنندگان نرم افزارهای کامپيوتری کمک کند تا نرم افزار های جداگانه ای برای استفاده در افغانستان، به بازار های اين کشور ارايه کنند
پيش بينی می شود که نتايج مثبت اين تحقيقات، به عرضه کنندگان نرم افزارهای کامپيوتری کمک کند تا نرم افزار های جداگانه ای برای استفاده در افغانستان، به بازار های اين کشور ارايه کنند.
مايکل اورسون که مسووليت اين پروژه را به عهده دارد، می گويد: با اجرای موفقيت آميز پروژه "نياز های کامپيوتری"، اين اميدواری وجود دارد که افغانستان بتواند با سرعت بيشتری وارد دنيای ديجيتالی شود.
روزبه پورنادر از شرکت "فارسی وب تهران" از متخصصانی ايرانی است که برای همکاری در اين پروژه دعوت شده است.
او می گويد: طراحی صفحه کليد (Keyboard) مطابق با زبان های رايج در افغانستان، تاريخ و تقويم اين کشور در سيستم های کامپيوتری و ديگر مسايل مربوط به زبان های ملی افغانستان، از مواردی است که در اين پروژه روی آن کار می شود.
برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) تا کنون با اجرای چند برنامه ديگر در زمينه فن آوری ارتباطات و کامپيوتر، با دولت افغانستان همکاری کرده است.
چندی پيش، با همکاری اين موسسه، پسوند "af." (دات af، دو حرف اول نام افغانستان) بر روی شبکه اينترنت، در اختيار دولت افغانستان قرار گرفت و بدين ترتيب، حضور اين کشور در شبکه جهانی اينترنت رسميت يافت.