عباس کيارستمی معمولا لبخند بر لب دارد اما سرانجام اين هفته شديدا لب به اعتراض و انتقاد گشود
سينا سعدی
عباس کيارستمی، سينماگر مشهور ايران در سمينار "سينمای متفاوت در ايران" که به ابتکار فرهنگسرای هنر برگزار شده، با انتقاد از سياست های دولت در زمينه سينما گفت کسانی که در 22 سال گذشته حتا يک سينما در تهران نساخته اند چگونه می توانند مدافع سينما باشند؟
آقای کيارستمی گفت: اگر موافق سينما هستند چرا سينما نمی سازند؟ و چرا 13 ميليون جمعيت تهران تنها 60 سالن غير قابل استفاده دارند؟
او گفت به نظر من، کسی از مسئولان جرأت نمی کند سند ساخت يک سينما را امضا کند، برای همين است که کلنگ هيچ سينمايی در تهران به زمين زده نمی شود.
"سينمای متفاوت در ايران؛ اوج و فرودها" نام سميناری است که فرهنگسرای هنر تشکيل داده است تا در سه شب متوالی، کار سه سينماگر مشهور ايران، عباس کيا رستمی، داريوش مهرجويی و بهرام بيضايی را مورد بررسی قرار دهد.
با سينمای مستقل در هيچ جای دنيا عناد نمی ورزند جز در ايران
عباس کيارستمی
عصر يکشنبه پنجم آبان که اين سمينار شروع شد شب سينمای کيا رستمی بود که از ساعت 4 بعد از ظهر تا حوالی نيمه شب طول کشيد و در اين فرصت ضمن نشان دادن قسمت هايی از فيلمهای کيارستمی، جلسات بحث و بررسی سينمای کيارستمی برگزار شد که ضمن آن احمد طالبی نژاد، حميد رضا صدر و چند تن ديگر به بحث های داغی درباره سينمای کيارستمی نشستند، اما گرم ترين بحث ها زمانی صورت گرفت که عباس کيارستمی به اتفاق مانی حقيقی و ميراحمد ميراحسان برای جلسه ميز گردی بالای سن رفتند، چون کيا رستمی از اين فرصت استفاده کرد و در باره سياست های دولت در سينما سخن گفت.
کيارستمی گفت عنوان اين سمينار، "سينمای متفاوت" است که من تعريفی برای آن ندارم و فکر می کنم اثر هر سازنده ای با اثر سازنده ديگر متفاوت است و حتا آثار يک سينماگر در دوره های مختلف گوناگون و متفاوت اند. اما شايد منظور سينمای مستقل باشد که من هم خود را در زمره فيلمسازان مستقل می دانم و مراد از استقلال هم در اينجا، عدم وابستگی به سرمايه، عدم وابستگی به تماشاگر و عدم وابستگی به تهيه کننده است.
آقای کيارستمی گفت: وقتی فيلمی بتواند خود را از اين سه جريان بيرون بکشد، به عقيده من سازنده آن می تواند مستقل باشد.
کيارستمی اضافه کرد که با سينمای مستقل در هيچ جای دنيا عناد نمی ورزند جز در ايران.
وی افزود: دولت به سينمای بدهکار بيشتر تمايل دارد (چون بهتر تحت کنترل در می آيد) تا به سينمای مستقل.
کارگردان "خانه دوست کجاست" گفت چنين است که فيلمهای ما جايی برای اکران نمی يابد. فقط گاهی ما اين بخت را پيدا می کنيم که فيلم ما در يک سينمايی نشان داده شود.
"اين شانس به اين فيلمها داده نمی شود که مخاطبان خود را پيدا کنند. امری که به نظر من بيشتر برای مخاطب تاسف آور است چون ما که به هر صورت با همه مشکلات فيلمهای خود را می سازيم؛ سانسورچی ها هم بالاخره اين توفيق را پيدا می کنند که کار خود را انجام دهند."
در اين ميان تنها تماشاگر است که زيان می بيند. برای اينکه اين شانس را پيدا نمی کند که اين نوع سينما را ببيند.
آقای کيارستمی با اشاره به اينکه سه فيلم آخر او در محاق توقيف مانده است، گفت: من اولين بار است که چنين حرف هايی می زنم و از ناليدن خوشم نمی آيد برای اينکه به هر حال من موفقم، فيلمهای خودم را ساخته ام و اين فيلمها می ماند.
آقای کيارستمی گفت که چند فيلم او در توقيف مانده اند، ولی هيچ کس او را با اين عنوان که فيلمهايش توقيف می شوند در ايران نمی شناسد.
وی سپس با توجه به شهرت خود در خارج اشاره کرد که "باعث شهرت من در خارج دولت ماست."
او گفت به نظر من دولت تنها در زمينه سينما اين سياست را دنبال نمی کند بلکه در زمينه های ديگر هم اين سياست وجود دارد.
"دوست چايکاری در شمال ايران دارم که می گفت نمی دانيد در دو سال گذشته چطور چايکاران ايران از بين رفتند فقط برای اينکه چای احمد و غير احمد وارد شود تا ما چای توليد نکنيم بلکه وارد کنيم. حالا اين همه فيلم دارد روی ويديو کاست و سی دی وارد می شود ولی فيلمهای ما فيلمهای بدی است و نبايد نشان داده شود!؟"
کيارستمی گفت فيلم "ده" مرا بطور محترمانه ای توقيف کردند، گفتند 30 دقيقه اش را حذف کن تا بقيه اش نمايش داده شود. واقعا هم جاهايی را که برای حذف در نظر گرفته بودند، جذاب ترين قسمتهای فيلم بود. او شکوه کرد که درباره قسمت هايی هم که بايد حذف شود حتا با من گفتگو نمی کنند بلکه ابلاغ می کنند.
دولت به سينمای بدهکار بيشتر تمايل دارد تا به سينمای مستقل
عباس کيارستمی
من هر فيلمی که ساخته ام دستوراتی را تلفنی برای من خوانده اند که بايد اين قسمتها حذف شود.
من هم گفته ام حذف نمی کنم. چون نهايتا من فکر می کنم من فيلم خودم را ساخته ام، اين فيلم می ماند، شش ماه ديگر يا يک سال ديگر از طريق شبکه هايی پخش می شود و به تهران می آيد و علاقه مندان فرصت ديدن آن را پيدا می کنند.
"اما واقعا اين شيوه برخورد با سينمای مستقل است؟ آيا فقط شما بايد تشخيص بدهيد که نشان دادن اين فيلمها کار درستی نيست در حالی که من مطمئنم که سن بعضی از شما به اندازه کارنامه سينمايی من نيست."
کيارستمی به اعتراض گفت در چنين شرايطی چرا اصلا سينمای متفاوت مطرح می شود؟
کيارستمی که در لا به لای سخنان خود از منتقدين فيلم در ايران هم انتقاد می کرد، پرسيد علت توفيق اين سينمای متفاوت چيست؟ و پاسخ داد: سالهاست که مرا به ساختن فيلمهای جشنواره ای متهم می کنند. می گويم بله، من فيلم جشنواره ای می سازم. ببينيم اشکال فيلم جشنواره ای چيست؟
وی افزود: "30 سال است به من می گويند تو فيلمساز نيستی. چطوری می شود آخر من بتوانم اينقدر کلاه سر دنيا بگذارم؟ اگر من قادر به چنين کاری باشم که افتخار شما خواهم بود چون يک نفر در ايران پيدا شده است که می تواند اينهمه کلاه سر دنيا بگذارد!"
