کمبود نيروی برق تنها يکی از مظاهر محروميت در افغانستان است
ترنس وايت
اين روزها کمبود برق در کابل يک امر کاملاً عادی است.
اين وضع مرا به ياد روزهای دلتنگ کننده ده سال پيش می اندازد که تنها می توانستم گزارش هايم را تلگرافی بفرستم، آنهم به کمک يک ژنراتور ديزلی.
در آن زمان، موشک باران های پايتخت افغانستان از سوی جناحهای مختلف افغان بخش بزرگی از شبکه برق رسانی را ويران کرده بود.
ماشين های مولد برق آبی می توانند نياز کابل را به برق برآورده سازند، اما آب کافی وجود ندارد
رئيس برنامه ريزی وزارت آب و برق افغانستان
برخی از جنگ سالاران نيز يا توربين های برق را خاموش می کردند و يا در دکلهايی که برق را از ايستگاههای برق آبی به شهر انتقال می داد خرابکاری کرده بودند.
حالا نيز برق در کابل جيره بندی شده است. چرا که سه ايستگاه اصلی برق آبی بر رود خانه کابل، که در فاصله حدود 75 کيلومتری در شرق پايتخت قرار دارند، با ظرفيت نهايی کار نمی کنند.
هوای سرد و خشکسالی
مهندس غلام ربانی می گويد: "ماشين های مولد برق آبی می توانند نياز کابل را به برق برآورده سازند، اما آب کافی وجود ندارد."
آقای ربانی رئيس برنامه ريزی وزارت آب و برق است.
با توجه به تأثيرات خشکسالی دراز مدت و مصيبت بار، ما نمی توانيم تقاضای موجود به برق را بر آورده سازيم
رئيس برنامه ريزی وزارت آب و برق افغانستان
وی می گويد به خاطر طولانی شدن زمستان، در بهار امسال برف در کوههای هندوکش بر خلاف معمول هنوز آب نشده است، و بنابراين رودها و نهرها بی آب مانده اند.
مهندس ربانی افزود: "با توجه به تأثيرات خشکسالی دراز مدت و مصيبت بار، ما نمی توانيم تقاضای موجود به برق را بر آورده سازيم."
علاوه بر برق توليد شده از آب، کابل دو مولد ديزلی برق نيز در اختيار دارد که می تواند کمبود نيرو را تا حدی جبران کند. اما سوخت کافی وجود ندارد.
آقای ربانی گفت به هر صورت يکی از اين دو ماشين ديزلی در يک حمله موشکی سخت آسيب ديده است و هنوز هم قابل استفاده نيست.
وی گفت: "بنابر اين برای آنکه تقاضا در شهر کابل را بر آورده سازيم بايد قطع نوبتی برق را اجرا کنيم."
آقای ربانی برای ارائه تصوير بازهم بهتری از اين مسأله تأسف انگيز خاطر نشان ساخت تنها کمتر از 50 در صد پايتخت افغانستان به اين شبکه محدود توزيع برق متصل است.
اين به آن معنی است که حتی برای نيمه خوشبخت ساکنان کابل که به اين شبکه متصل اند توزيع برق نه دوامدار است و نه ثابت.
آژانس های خبررسانی خارجی، با زمانبندی های معين برای پخش زنده گزارشهای شان از طريق ماهواره، ناگزيراند بر ژنراتورها تکيه کنند.
اما اين برای خود افغانها به معنی وقفه های نوبتی قطع برق و در تاريکی ماندن است.
تسهيلات بسيار کم، برای جمعيتی که هرروز در حال افزايش است
برخی از شهروندان به اين باورند که وزارت آب و برق با آنان منصفانه بر خورد نمی کند.
اخيراً دريک نشريه محلی به نام "هفته نامه کابل" يک گزارشگر افغان تقاضا کرده است گفته شود چرا "در حال حاضر برق تنها در اختيار ثروتمندان و خانه های تجملی قرار می گيرد" و نه "در اختيار مردم تهيدست که برای چراغهای نفتی شان توان خريد سوخت ندارند."
غير نظاميان "در پايان فهرست"
هفته نامه کابل ادعا کرده است که "تنها فرماندهان و ثروتمندان در 24 ساعت شبانه روز برق دارند"، و سيم های برق شان "برخی اوقات به نام سيم تلفن جازده می شوند" تا سوظن همسايگان کم طالع تر را برنيانگيزد."
مقامات وزارت آب و برق اين ادعاها را تکذيب کرده اند. اما گفته اند که يک "نظام امتيازی" برای توزيع برق وجود دارد.
حق تقدم به کاخ رياست جمهوری، وزارتخانه ها، بيمارستانها، فرودگاه و سفارتخانه ها داده می شود.
در درجه دوم سازمان های بين المللی، ديپلماتها و مقامات بلند پايه دولتی قرار دارند.
اهالی غير نظامی در آخر فهرست جای دارند.
نارسايی کمک کنندگان
مشکل کمبود نيروی برق در سراسر افغانستان وجود دارد.
در جلال آباد، مرکز استان ننگرهار در شرق کشور، تنها يکی از سه توربين در "سد درونته" کار می کند.
شهر مزار شريف در شمال افغانستان، برق مورد نياز خود را از کشور همسايه ازبکستان وارد می کند.
کارشناسان و نمايندگان شرکت های خارجی از وزارت آب وبرق در کابل ديدار کردند تا پيشنهادات تجارتی شان را برای رشد وبهبود زير بنای برق در کشور ارائه کنند.
يکی از اعضای مجلس لردهای بريتانيا شامل اين افراد بود.
عدم کمک پولی از سوی کشور های کمک دهنده مانع اصلی احيای عرضه برق در افغانستان است.
ترديدی نيست که نگرانی های امنيتی از ناحيه گروه ترورستی القاعده، که هنوز از کشور ريشه کن نشده است، اين مشکل را تشديد کرده است.
