آمار و ارقام تازه نشان می دهد که ايران طی بيش از يک دهه، در زمينه کاهش رشد جمعيت موفقيت چشمگيری حاصل کرده است. اين موفقيت در نتيجه برنامه های کنترل خانواده که از سوی دولت اجرا می شود، عملی شده است.
ايران توانسته است رشد جمعيت را چنان محدود کند که پيش بينی های فعلی برای سال 2006 حدود 37 ميليون نفر کمتر از پيش بينی های يک دهه قبل است.
در اين مسير بسياری از مفاهيمی که در گذشته قبيح تلقی می شد، شکسته شده است.
کارخانه "کيهانبد" که با اتومبيل دو ساعت از تهران فاصله دارد، تنها کارخانه کاندوم سازی در خاورميانه است.
اين کارخانه سالانه 45 ميليون کاندوم در 30 شکل، رنگ و طعم مختلف توليد می کند.
"کامران هاشمی" مدير کل اين کارخانه گفت: "حدود 80 درصد توليد ما کاندوم ساده است که در اختيار وزارت بهداشت قرار می گيرد. کاندوم های متنوع تر راهی بخش خصوصی می شود. رنگ محبوب صورتی و طعم مورد علاقه نعنايی است."
تغيير زمانه
"احمد شتابی" رييس کارخانه "کيهانبد" گفت ظهور چنين پديده ای در جمهوری اسلامی نشانه تغيير زمانه است.
او می گويد: "ممکن است ما به خاطر مذهب خود خيلی چيزها را محدود کنيم، ولی معنی آن اين نيست که بايد اين يکی را هم رد کنيم."
ازدواج بدون شرکت در کلاس های آموزشی ضدبارداری ممکن نيست
"ما فکر می کنيم که تا به حال عقب مانده ايم، و حالا وقت آن است خود را جلو ببريم. پس چرا بايد همه چيز را پنهان کنيم؟ چرا نبايد به مردم بگوييم که اين کاندوم ها برای شما خوب است؟"
وی افزود: "همانطور که سيگار به سلامت ضرر می زند، کاندوم مانع صدمه به بدن، بيماری يا چيزهای ديگر می شود. بنابراين کم کم چيزهايی را که برای مردم مفيد است می پذيريم و آن را دنبال می کنيم."
اکثر کارمندان اين کارخانه را زنان تشکيل می دهند و در پوشش خود مقررات سخت اسلامی را مراعات می کنند.
"زينت رحمانی" که در خط توليد کار می کند، می گويد اگر اين زنان با آغاز کار هرگونه خجالتی داشتند، اکنون مدت ها است که برطرف شده است.
او می پرسد: "چرا بايد احساس خجالت کنيم؟ اين که می توانيم روی پای خود بايستيم، و برای خانواده و جامعه خود برنامه ريزی کنيم، خيلی خوب است."
اين احساس آسودگی و عدم خجالت به آن معنی است که هر کس که وارد داروخانه ای در ايران شود با کاندوم های رنگارنگ و متنوعی، که بسياری از آنها وارداتی است، روبرو می شود.
وسايل ضدبارداری
قرص های ضدبارداری برای زنان نيز آزادانه عرضه می شود و نيازی به نسخه نيست.
اين قرص ها و ساير شيوه های ضدبارداری در کنار توصيه های بهداشتی، در مراکز بهداشتی دولتی در سراسر کشور به طور رايگان عرضه می شود.
کلينيک "شهيد جعفری" در تهران ويژه عقيم کردن مردان (وازکتومی) تاکنون 30 هزار عمل روی مردانی که احساس می کنند نيازی به فرزندان بيشتر ندارند انجام داده است.
اين کلينيک همچنين به پزشکان برای انجام عمل های مشابه در ساير بخش های کشور آموزش می دهد.
دکتر "علی راسخی" درحالی که يکی از بيماران را بخيه می زند، می گويد: "اين شيوه محبوبيت بيشتری پيدا کرده است و مردها آن را راحت تر می پذيرند."
"به دليل آنکه اثری از عمل باقی نمی ماند، ما قسمت های بريده شده وازکتومی را به آنها می دهيم تا به همسران خود ثابت کنند عمل واقعا انجام شده است."
همه اين ها نشانه تحول نگرش به خانواده است. در گذشته خانواده های بزرگ، امری عادی به شمار می رفت.
اما به گفته دکتر "صديق آذر" مدير کلينيک شهيد جعفری، مردم اکنون بچه های کمتر و زندگی بهتر می خواهند.
آقای صديق آذر گفت: "فرهنگ مردم درحال تغيير است، و آنها به سمت زندگی بهتر پيش می روند. مردم اکنون فکر می کنند که بايد برای داشتن فرهنگ و تحصيلات بهتر، بچه های کمتری داشته باشند."
تثبيت نرخ تولد به شکلی بی سابقه
کارشناسان جمعيت می گويند انتقال سريع از نرخ رشد جمعيت جهان سومی به اروپايی تقريبا بی سابقه است. جالب اين جاست که چنين وضعی در يک کشور محافظه کار اسلامی که اکنون به يک الگوی نمونه بين المللی تبديل شده، روی داده است.
برای تحقق اين هدف، مقامات ايرانی مجبور بودند روندی که بنای آن پس از انقلاب سال 1979 گذاشته شد را عوض کنند.
جنگ طاقت فرسای ايران و عراق در فاصله سال های 1980 تا 1988 دولت اسلامی را به فکر انداخت مردم را به زاد و ولد بيشتر تشويق کند.
به اين ترتيب، نرخ تولد اوج گرفت به طوری که طی يک دهه، يعنی از سال 1976 تا 1986 جمعيت 50 درصد رشد کرد و از 33 ميليون نفر به 50 ميليون نفر رسيد.
در صورتی که آن نرخ ادامه می يافت، جمعيت ايران در سال 2006 به 108 ميليون نفر می رسيد.
يک کارخانه دولتی، سالانه 45 ميليون کاندوم توليد می کند
اما رشد جمعيت چنان کاهش يافته است که پيش بينی فعلی برای سال 2006 ، آن را در سطح قابل کنترل 71 ميليون قرار می دهد.
تدبير مقامات در تشويق مردم، در اين روند داشته نقش مهمی است.
کلاس های اجباری ضدبارداری
گمان می رود ايران تنها کشور جهان باشد که زوج های آن در صورت عدم شرکت در کلاس های ضدبارداری عقدنامه خود را دريافت نخواهند کرد.
دولت همچنين در سال 1993 برخی از مزايای مادرانی که را که بيش از سه فرزند دارند قطع کرد.
کارشناسان می گويند که افزايش شديد درصد باسوادان نيز به گسترش پيام "فرزند کمتر، زندگی بهتر" کمک کرده است.
تخمين زده می شود که در حال حاضر حدود 75 درصد کسانی که فعاليت جنسی دارند از شيوه های مدرن ضدبارداری استفاده می کنند.
"محمد مصلح الدين" از بنگلادش، که رياست صندوق جمعيت سازمان ملل متحد در ايران را به عهده دارد، نسبت به موفقيت ايران در تثبيت نرخ رشد جمعيت ابراز تحسين و شگفتی می کند.
وی می گويد: "حتی کشورهای توسعه يافته نيز برای دست يافتن به چنين سطح پايينی از نرخ تولد، حدود 35 تا 40 سال وقت صرف می کنند، اما ايران اين کار را طی بيش از يک دهه انجام داده است."
"اين دستاوردی بی سابقه و با توجه به زمينه های اسلامی، نمونه است."
"ساير کشورهای در حال توسعه، به ويژه کشورهای درحال توسعه اسلامی جهان، بايد از تجربه موفق جمهوری اسلامی درس بگيرند."
