علیرضا جمشیدی یک سال پیش از ارسال لایحه ای به مجلس خبر داده بود که مجازات مرگ بر افراد زیر هجده سال را قوانین حذف می کرد اما هنوز تکلیف این لایحه مشخص نشده است

طی سال جاری میلادی، تاکنون شش نوجوان مجرم در ایران اعدام شده اند و گفته شده که حدود ۱۳۰ نفر دیگر نیز در انتظار اعدام به سر می برند.

مطابق گفته های سخنگوی قوه قضائیه، از آنجا که حکم مرگ برای نوجوانان به درخواست حکومت صادر نمی شود و درخواست اولیای دم است، ایران برنامه ای برای جلوگیری از مجازات مرگ نوجوانان یا آنچه که "قصاص" خوانده است، در پیش ندارد.

سخنگوی قوه قضائیه ایران یک سال پیش ابراز امیدواری کرده بود که مجلس شورای اسلامی با تصویب لایحه ای که این قوه از طریق وزارت دادگستری پیشنهاد داده، مجازات اعدام را برای افراد با سن کمتر از هیجده سال رسماً از قوانین ایران حذف کند. در حالی که هنوز تکلیف این لایحه مشخص نشده است، مجازات مرگ برای نوجوانان اعمال می شود.

اتحادیه اروپا و سازمان های بین المللی حقوق بشری از جمله عفو بین الملل و دیده بان حقوق بشردر هفته های اخیر از قوه قضائیه ایران خواسته اند که هرچه سریعتر اعدام نوجوانان را متوقف کند.

طی ۱۰ روز گذشته رضا حجازی ۲۰ ساله و بهنام زارع ۱۹ ساله به اتهام جرمی که در سن پانزده سالگی مرتکب شده بودند، اعدام شدند.

در سال ۲۰۰۷، ایران از نظر تعداد اعدام ها، پس از چین در مکان دوم قرار داشت، ضمن اینکه یکی از سه کشور جهان است که مجرمان نوجوان را اعدام می کند.

محمد مصطفایی، وکیل مدافع دوازده فرد محکوم به قصاص که دو نفر از آنها به تازگی اعدام شدند، یک سال پیش در نامه ای به رئیس قوه قضائیه گفته بود که "افرادی که در سن زیر هیجده سالگی مرتکب جرم شده و می ‌شوند، عملشان ناخواسته به دلیل عدم رشد عقلانی بوده و مستحق اعدام نیستند."

در قانون مجازات اسلامی که مرجع تعیین مجازات برای مجرمان در ایران است، شرط سنی برای صدور مجازات اعدام در نظر گرفته نشده و سن مسئولیت کیفری در ایران، یعنی سنی که افراد بالغ و عاقل تشخیص داده می شوند و با رسیدن به آن باید پاسخگوی اعمالشان باشد بر اساس نظر دادگاه تعیین می شود.

اینکه معیار بلوغ و رشد افراد چیست و چگونه تشخیص داده می شود، منشأ بحثهای عمده ای میان فقها و حقوقدانان بوده است.

در قرآن و روایاتی که از پیامبر اسلام و امامان شیعه بر جای مانده، سن مشخصی برای بلوغ تعیین نشده اما فقهای شیعه اغلب بر این اعتقاد بوده اند که دختران در نه سالگی و پسران در پانزده سالگی بالغ می شوند.

اما برخی از فقهای معاصر، سن بلوغ برای دختران و پسران را بالاتر از این حد دانسته اند و این اختلاف باعث شده است که احکامی که دادگاهها برای مجازات افراد کمتر از هیجده سال صادر کرده اند بارها به چالش کشیده شود و علاوه بر بحث برانگیزشدن در محافل حقوقی و قضائی، اعتراضات فعالان حقوق بشر را نیز در پی داشته باشد.

این مساله نیز عنوان می شود که ایران با وجود پیوستن به کنوانسیون حقوق کودک، همچنان احکام اعدام را در مورد آنها صادر و اجرا می کند.

کودک در این کنوانسیون به دختران و پسران زیر هجده سال سن اطلاق می شود اما قانون مجازات اسلامی، اطفال را در پسران، زیر۱۵ سال قمری و در دختران زیر ۹ سال قمری تعریف می کند و بر این اساس حکم به قصاص آنها را صادر می کند.