محمد قوام

	يکی از بازماندگان هولوکاست شماره خالکوبی شده خود را در اردوگاه نازيها نشان می دهد

شماری از اين موسسات پيش از اين با دفتر مطالعات وزارت خارجه ايران همکاری و مراوده علمی داشته اند و برای همايش هايی که تاکنون در اين مرکز برگزار می شده، کارشناسانی به تهران اعزام می کردند.

دفتر مطالعات وزارت خارجه ايران که زير مجموعه معاونت آموزش و پژوهش اين وزارتخانه است، ۲۲سال پيش برای برگزاری همايش های علمی و نشست های کارشناسی در زمينه سياست خارجی تأسيس شده و به عنوان دريچه ای ميان ديپلمات ها و کارشناسان سياست خارجی ايران با محققان خارجی عمل می کند.

از روزگار پررونق تا تحريم

تا کنون محققان و ديپلمات های برجسته ای از کشورهای مختلف حتی ايالات متحده آمريکا در همايش های اين موسسه حاضر شده اند اما با آغاز طرح تحريم دفتر مطالعات، برگزاری همايش های اين موسسه با حضور انديشمندان معتبر در ابهام فرو می رود.

دفتر مطالعات سياسی و بين المللی وزارت خارجه ايران در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی که به دوره تنش زدايی و اعتماد سازی با جامعه جهانی مشهور است، يک دوره رونق هشت ساله را شاهد بود.

اين موسسه همزمان با ديپلماسی آشتی جويانه دولت پيشين ايران به محلی برای رفت و آمد ميان کارشناسان و ديپلمات های برجسته و حتی رؤسای جمهور، نخست وزيران و وزرای خارجه سابق کشورهای مهم جهان بدل شد. کارشناسان می گويند که اين موسسه در آن زمان به عنوان يکی از بسترهايی عمل کرد که توفيق سياست محمد خاتمی را زمينه سازی و پشتيبانی می کرد.

دفتر مطالعات وزارت خارجه ايران که در آن زمان زير نظر صادق خرازی، ديپلمات با نفوذ ايرانی و از سيستمدارن عملگرای جمهوری اسلامی اداره می شد، مجری چندين همايش خبرساز شد که از جمله آنها همايشی درباره رابطه ايران و آمريکا بود.

اين موسسه نزديک به دو دهه است که سه همايش ساليانه آسيای مرکزی و قفقاز، نفت و سياست خارجی و همايش خليج فارس را برگزار می کند که استمرار آن باعث شهرت و اعتبار برای برگزار کنندگان همايش و دفتر مطالعات شده بود، اما از زمان روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد برگزاری اين همايش نفت و سياست خارجی و خليج فارس متوقف شده يا دانشگاه های ايران متولی آن شده اند.

انزوا، اولين نتيجه همايش هولوکاست

نزديک به يک سال پيش که رييس جمهور ايران کشتار شش ميليون يهودی به دست آلمان نازی را انکار کرد و آن را افسانه خواند با افزايش فشار جامعه جهانی، آقای احمدی نژاد گفت که صرفا پرسشی را با انديشمندان جهانی در ميان گذاشته تا صحت و سقم هولوکاست را بررسی کنند و آنچه را وی "جواب قانع کننده" توصيف کرد به جهان ارايه شود.

از اين زمان وزارت خارجه ايران با اعلام فراخوانی، برگزاری همايش هولوکاست را در دستور کار خود قرار داد و حتی از تونی بلر نخست وزير بريتانيا که نسبت به موضع آقای احمدی نژاد انتقاد کرده بود، برای ارايه مقاله به اين همايش دعوت کرد.

اينک پس از برگزاری اين همايش در دفتر مطالعات وزارت خارجه ايران بسياری از کشورهای اروپايی و ايالات متحده آمريکا به انتقاد از اين همايش پرداخته اند و برای نخستين بار طی يک دهه گذشته واتيکان مقر رهبر کاتوليک های جهان از موضع جمهوری اسلامی انتقاد کرده است.

کشورهای اروپايی از جمله آلمان، فرانسه، ايتاليا، اسپانيا و بريتانيا که کمتر از دو سال پيش در مسير گسترش روابط با ايران بودند و برخی از آنها برای نخستين بار طی عمر جمهوری اسلامی ميزبان محمد خاتمی رييس جمهور وقت ايران شدند، اينک انتقاد شديدالحنی به برگزاری اين همايش کرده اند و فرانسه يک شهروند خود را به دليل سخنرانی در تهران مورد پيگرد قرار داده است. نتيجه اين همايش تاکنون، نزديک شدن ديدگاه انتقادی اروپا و آمريکا نسبت به ايران بوده است.

به اين ترتيب دفتر مطالعات وزارت خارجه که پيش از اين بازوی کمکی ديپلماسی ايران بود، اين روزها مورد انتقاد و حتی تحريم قرار گرفته و همايش هولوکاست به عنوان مانعی تازه برای سياست خارجی ايران که درگير پرونده پرپيچ و خم اتمی و چانه زنی با جامعه جهانی است، درآمده است.