18:00 گرينويچ - دوشنبه 14 ژوئن 2004

برادعی: همکاری اتمی ايران رضايتبخش نبوده است

محمد البرادعی، مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی، همکاری ايران با اين نهاد وابسته به سازمان ملل متحد را رضايتبخش ندانسته است. سخنگوی کاخ سفيد نيز از ايران خواسته است در زمينه فعاليت های هسته ای خود اطلاعات کامل و روشنی ارائه کند.

مديرکل آژانس بين المللی در سخنرانی افتتاحيه خود در جلسه شورای حکام که به منظور بررسی نحوه همکاری ايران در ارايه گزارش فعاليت های هسته ای اين کشور در مقر آژانس در وين، پايتخت اتريش، تشکيل يافته خواستار آن شده است که اين مساله در خلال چند ماه آينده فيصله يابد.

اظهارات آقای برادعی به منزله انتقاد از گزارش های قبلی ايران به آژانس و هشداری به اين کشور برای شفافيت بيشتر در آگاه ساختن آژانس از جزييات فعاليت های هسته ای خود است.

سه کشور آلمان، بريتانيا و فرانسه پيش نويس قطعنامه شديداللحنی را در مورد نحوه همکاری قبلی ايران با آژانس به اجلاس شورای حکام تسليم کرده اند.

از سوی ديگر يک مقام ايرانی قطعنامه پيشنهادی اروپاييان به شورای حکام آژانس را مورد انتقاد قرار داده و آنان را به عدم اجرای تعهدات خود متهم کرده است.

مديرکل آژانس بين المللی انرژی اتمی گفته که مساله اصلی اين است که آيا ايران تمامی فعاليت های خود در زمينه غنی سازی اورانيوم را در گزارش های قبلی منعکس کرده است يا نه.

اورانيوم غنی شده می تواند در ساخت بمب اتمی به کار رود.

آقای برادعی از ايران خواسته است به گونه ای شفاف، سريع و فعالانه با آژانس همکاری کند.

همزمان اسکات مککللان، سخنگوی دولت آمريکا، از ايران خواسته است به تعهدات بين المللی خود پايبند باشد و اطلاعات کامل و شفافی درباره فعاليت های هسته ای خود ارائه کند.

آمريکا جمهوری اسلامی را به تلاش برای دستيابی به تسليحات هسته ای متهم کرده در حاليکه ايران اصرار دارد که برنامه های اتمی آن صرفا دارای هدف های غيرنظامی است.

انتقاد از اروپاييان

در آستانه آغاز به کار اجلاس شورای حکام، يک مقام شورای عالی امنيت ملی جمهوری اسلامی از پيش نويس قطعنامه پيشنهادی سه کشور اروپايی در اين مورد انتقاد کرده بود.

حسين موسويان، دبير کميته سياست خارجی شورای عالی امنيت ملی، در گفتگو با خبرگزاری دانشجويان ايران - ايسنا - با اشاره به پيش نويس ارايه شده توسط آلمان، بريتانيا و فرانسه، که انتظار می رود در اجلاس روز دوشنبه، 14 ژوئن، شورای حکام به تصويب برسد، گفت که اگر در متن پيش نويس اصلاحاتی صورت نگرفته باشد به منزله آن است که اروپاييان تعهد ماه فوريه خود در بروکسل را زير پا گذاشته اند.

آقای موسويان گفته است که "اروپايی ها متعهد شدند در صورتی که همکاری ايران (با آژانس بين المللی) کامل باشد و موضوع جديدی کشف نشود در جهت بسته شدن پرونده ايران (در اجلاس ماه ژوتن) تلاش خواهند کرد."

اشاره عضو شورای عالی امنيت ملی به احتمال ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد است.

براساس تعهداتی که کشورهای امضا کننده پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای، از جمله ايران، بر عهده دارند، تخطی از شرايط اين پيمان می تواند باعث ارجاع موضوع به شورای امنيت سازمان ملل شود که ممکن است به اعمال تنبيه های سياسی و اقتصادی عليه کشور خاطی منجر شود.

آلودگی وارداتی

آقای موسويان در اين گفتگو اظهار داشته است که گزارش قبلی محمد البرداعی، مدير کل آژانس بين المللی انرژی اتمی، نشان می دهد که از نظر آژانس دو مساله فنی در مورد برنامه های ايران باقی است: يکی مساله سانتريفوژهای p2 و ديگری يافت شدن موارد آلودگی به اورانيوم غنی شده.

ايران گفته است که علت يافت شدن آلودگی در نمونه برداری های بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی اين بوده که برخی اقلام وارداتی توسط ايران آلوده بوده است.

دبير کميته سياست خارجی شورای عالی امنيت ملی گفته است که "رفع ابهام در مورد آلودگی منوط به همکاری کشور ثالثی است که آژانس در حال مذاکره با آنهاست و بايد آنها هم اجازه دهند از آنجا نمونه برداری شود تا صحت ادعای ايران اثبات شود."

وی در مورد تصميم های احتمالی اجلاس شورای حکام در اجلاس روز 14 ژوئن گفته است که تنها چند مساله فنی باقی مانده و در حاليکه ايران پروتکل الحاقی را پذيرفته و در آن حدود بازرسی ها مشخص شده است، قطعنامه شورای حکام نمی تواند اقدامات بيشتری را از جمهوری اسلامی مطالبه کند.

آقای موسويان تاکيد کرد که برای آژانس و جامعه جهانی مشخص شده است که ايران سلاح هسته ای ندارد و هيچ برنامه ای را هم در اين مورد دنبال نمی کند.

در مورد موضع اروپاييان، اين عضو شورای عالی امنيت ملی گفت که "اگر قطعنامه به شکل پيش نويس موجود اروپايی ها تصويب شود به اين معناست که توافق نانوشته ای بين اروپا، آژانس و آمريکا در حال شکل گُيری است که اين چند مساله ساده فنی باقی مانده را بزرگنمايی کنند تا دليلی باشد برای اينکه موضوع ايران در دستور کار شورای حکام باقی بماند."

توافق اروپا و آمريکا؟

وی دليل چنين توافقی را تلاش برای وادار ساختن ايران به ادامه تعليق برنامه غنی سازی و خودداری از آغاز مجدد آن دانسته است.

ايران اعلام کرده است که برنامه غنی سازی اورانيوم را به حالت تعليق در آورده است در حاليکه مقامات ايرانی دستيابی به تکنولوژی غنی سازی را بخشی از حقوق ايران در چارچوب پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای دانسته اند.

وی با اعلام خطر در مورد سلاح های هسته ای اسرائيل گفت که جمهوری اسلامی خواستار عاری سازی خاورميانه از کليه سلاح های کشتار جمعی است.

در ماه مارس سال جاری، شورای حکام آژانس بين المللی با تصويب قطعنامه ای که ازحمايت آمريکا برخوردار بود برنامه های هسته ای ايران را مورد انتقاد شديد قرار داد و اعلام کرد که اين کشور شفافيت لازم را در همکاری با آژانس نداشته است.

در حاليکه پيس نويس قطعنامه پيشنهادی اروپاييان به اجلاس روز دوشنبه شورای حکام در مورد ايران نيز لحنی انتقادی دارد، احتمال می رود آمريکا نيز از آن حمايت کند.

مقامات ايرانی ابراز اميدواری کرده اند که کشورهای غيرمتعهد عضو شورای حکام در صدد تعديل اين پيش نويس برآيند هرچند به نظر می رسد که اکثر اعضای شورای حکام به تدريج شکيبايی خود در مورد ايران را از دست می دهند و خواستار آن هستند که اين کشور گزارشی جامع و شفاف در مورد برنامه خود را تسليم شورا کند.