جمشيد برزگر

آقای خامنه ای در سخنان خود تاکيد کرده بود که به جای طرح مساله ذوب در ولايت، همه بايد در اسلام و اهدافی که به گفته وی اسلام برای ملت ترسيم کرده، ذوب شوند.

اکنون و با توجه به تحولات اخير، به ويژه نحوه برگزاری و نتايج انتخابات مجلس هفتم، به نظر می رسد که اظهارات آيت الله خامنه ای را بايد نشانه ای از توجه وی به گروهی از نيروهای تازه نفسی دانست که از آنان به عنوان متخصصان اصولگرا و ارزشی ياد می شود

اظهارات رهبر جمهوری اسلامی باعث شد تا محافظه کاران در سکوت نسبی اصلاح طلبان، تقريبا بلافاصله موجی در محکوميت مفهومی به راه اندازند که در ساليان اخير همواره از آن به عنوان يکی از محورهای اصلی و مشخص در منازعات و جناح بندی های درونی در جمهوری اسلامی سود جسته اند.

در اين ميان، طيفی از چهره های محافظه کاری که با حضور در مجلس هفتم وارد ميدان سياست در جمهوری اسلامی شده اند، با صراحت بيشتری از سخنان آيت الله خامنه ای برای محکوم کردن رويکرد "ذوب شدن در ولايت" بهره می برند.

در مقابل، گروه ها و چهره های شاخص و شناخته شده تر جناح محافظه کار، نظير حزب موتلفه اسلامی و رهبران اين حزب، در صدد تبيين و توضيح مراد و منظور خود از اصطلاح "ذوب در ولايت" هستند.

حميد رضا ترقی، قائم مقام حزب موتلفه اسلامی در همين زمينه گفته است در شرايط کنونی اگر منظور از "ذوب در ولايت " همان وحدت فرماندهی و وحدت در سياستگذارى کلان کشور و تمرکز قوا از نظر هدايت در ولايت فقيه باشد، اين امر مطابق قانون اساسی است.

وی تاکيد می کند که "ذوب در ولايت " به معناى تعطيلی عقل در برابر نظر و مقام ولايت فقيه نيست و چنين بحثی در اسلام وجود ندارد و کاملا مردود است.

با اين حال آقای ترقی با ذکر اين نکته که بحث ذوب در ولايت اولين بار از سوی امام موسی صدر و در رابطه با آيت الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی مطرح شده، می کوشد نشان دهد که محافظه کاران اولين کسانی نبوده اند که اين بحث را در رابطه با ولايت فقيه مطرح کرده اند.

با وجود اين، در سال های اخير، اين محافظه کاران بوده اند که با اتکا به همين رويکرد به مرزبندی در بين نيروهای حاضر در قدرت پرداختند و به ويژه کوشيدند در مواجهه با اصلاح طلبان درون حاکميت، با استناد به نقش و جايگاه ويژه ولی فقيه در نظام جمهوری اسلامی با شعارها و برنامه های آنان مقابله کنند.

اما اکنون و با توجه به تحولات اخير، به ويژه نحوه برگزاری و نتايج انتخابات مجلس هفتم، به نظر می رسد که اظهارات آيت الله خامنه ای را بايد نشانه ای از توجه وی به گروهی از نيروهای تازه نفسی دانست که از آنان به عنوان متخصصان اصولگرا و ارزشی ياد می شود.

در انتخابات مجلس هفتم، شماری از نيروهای نسبتا ناشناس در قالب ائتلاف های تازه تاسيس و غياب چهره ها و تشکل های قديمی و عمده جناح محافظه کار به مجلس راه يافتند.

هرچند هنوز تفاوت های اين نيروی تازه به ميدان آمده با تشکل های پرسابقه تر جناح محافظه کار به روشنی آشکار نشده، اما به نظر می رسد که اين تفاوت دست کم در مورد رابطه آنان با رهبر جمهوری اسلامی به سرعت نمايان شود.

گروه های پرسابقه جناح محافظه کار، هم در حوزه علميه و هم در بازار، به رغم شعارهايشان مبنی بر پيروی کامل و بی چون و چرا از آيت الله خامنه ای، از استقلال و توانايی های قابل توجهی در زمينه های مذهبی، سياسی، اقتصادی و حتی امنيتی برخوردارند و همين امر، اهرم های فشار ويژه ای را در اختيار آنان می گذارد.

به همين دليل، اين موضوع که آقای خامنه ای در چنين زمانی و پس از پيروزی طيف جديدی از محافظه کاران، يکی از شعارهای اصلی طيفی ديگر از اين جناح را به صراحت مردود می شمارد، می تواند نشانه ای از گرايش متقابل رهبر جمهوری اسلامی و گروهی نوخاسته در بين محافظه کاران باشد که آهسته آهسته می کوشد حضور خود در مراکز قدرت را تثبيت کند.