اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

جمشيد برزگر

نمايندگان معترض به رد صلاحيتها نزديک به دو هفته است که در تحصن به سر می برند و بيش از يک هفته است که دست به روزه سياسی زده اند

بيانيه مشترک محمد خاتمی و مهدی کروبی، روسای جمهوری و مجلس، که روز شنبه 24 ژانويه(4 بهمن ماه) صادر شده، روشن ترين نشانه تداوم بحران رد صلاحيت های گسترده در کمتر از يک ماه مانده به زمان برگزاری انتخابات مجلس هفتم محسوب می شود.

در همين حال، ستاد انتخاباتی مجمع روحانيون مبارز نيز روز شنبه 24 ژانويه(4 بهمن) با انتشار اطلاعيه ای، فرآيندهای کنونی برای انتخابات مجلس هفتم را انتصابی دانست و تاکيد کرد که در صورت تداوم روند فعلی، رسما از شرکت در انتخابات کناره گيری خواهد کرد و نتايج "اين گزينش فرمايشی" را غير قابل پذيرش و تاييد خواهد دانست.

در اين اطلاعيه، مجمع روحانيون مبارز با حمايت از نمايندگان متحصن، نسبت به آنچه که آن را روند اعتراضی مديران ارشد نظام و تهديد آنان به استعفا خوانده، هشدار داده و از "عقلای نظام و امنای كشور" خواسته از ادامه‌ حركت‌های به گفته اين تشکل يكسويه و تداعی ‌كننده ايجاد زمينه‌های استبداد داخلی از سوی نهادهای متولی امر نظارت ممانعت کنند.

هم بيانيه ستاد انتخاباتی مجمع روحانيون مبارز و هم بيانيه مشترک روسای جمهوری و مجلس، که هردو در عين حال عضو شورای مرکزی مجمع روحانيون مبارز هستند، به خوبی حکايت از آن می کنند که اعتراضات و رايزنی های صورت گرفته در دو هفته گذشته برای فرونشاندن بحران رد صلاحيت های گسترده، عملا به هيچ نتيجه مثبتی نرسيده است.

در حقيقت، به رغم توصيه آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی به شورای نگهبان برای تاييد صلاحيت نامزدهايی که در دوره های قبل صلاحيت آنان تاييد شده، شورای نگهبان عملا از انجام چنين کاری خودداری کرده است.

اقدام شورای نگهبان مبنی بر تاييد صلاحيت شمار محدودی از رد صلاحيت شدگان، اقدامی قطره چکانی و تدريجی محسوب می شود که به گفته اصلاح طلبان درون حاکميت، عمدتا با هدف وقت کشی صورت می گيرد

صلاحيت حدود نيمی از 8 هزار نفری که نامزد نمايندگی مجلس شده اند، رد شده و يا احراز نشده است؛ اما در حالی که اين امر يکی از بزرگ ترين چالش های درون حاکميتی را در جمهوری اسلامی پديد آورده، شورای نگهبان تنها صلاحيت کمتر از 10 درصد رد صلاحيت شدگان را تاييد کرده است.

چنين واقعيتی، اکنون باعث شده که حتی ميانه روترين حلقه های جناح اصلاح طلب نيز آشکارا به اين سمت سوق پيدا کنند که با افزودن بر تهديدات خود، آخرين شانس های خويش را بيازمايند و شورای نگهبان تحت کنترل محافظه کاران را به عقب نشينی از مواضع خود وادار سازند.

اين در حالی است که نمايندگان مجلس نزديک به دو هفته است که در تحصن به سر می برند و بيش از يک هفته است که دست به روزه سياسی زده اند.

از سوی ديگر، استانداران و فرمانداران سراسر کشور، شماری از اعضای کابينه محمد خاتمی و همين طور حدود 90 تن از معاونان و مديران برخی وزارتخانه ها تهديد کرده اند که در صورتی که در روند رد صلاحيت ها به سرعت تجديد نظر نشود، از مقام خود کناره خواهند گرفت.

در چنين شرايطی، اقدام شورای نگهبان مبنی بر تاييد صلاحيت شمار محدودی از رد صلاحيت شدگان، اقدامی قطره چکانی و تدريجی محسوب می شود که به گفته اصلاح طلبان درون حاکميت، عمدتا با هدف وقت کشی صورت می گيرد.

چنين واقعيتی (رد صلاحيتها)، اکنون باعث شده که حتی ميانه روترين حلقه های جناح اصلاح طلب نيز آشکارا به اين سمت سوق پيدا کنند که با افزودن بر تهديدات خود، آخرين شانس های خويش را بيازمايند و شورای نگهبان تحت کنترل محافظه کاران را به عقب نشينی از مواضع خود وادار سازند

در واقع اصلاح طلبان، حتی در صورتی که صلاحيت همه نامزدهای مورد نظر آنان تاييد می شد، به زمان فراوانی برای دستيابی به هماهنگی و احتمالا ائتلاف با يکديگر نياز داشتند.

اما اکنون، بحث رد صلاحيت تقريبا تمامی چهره های اصلی و ابهام در سرنوشت آنان، به موضوع اصلی بدل شده و در حالی که فرصت های لازم برای اقدامات قبل از انتخابات، نظير بحث دادن ليست های انتخاباتی مشترک و همين طور اقدامات تبليغاتی به سرعت روبه پايان است، هيچ يک از احزاب و گروه های دوم خردادی، نتوانسته اند خود را آماده رقابت کنند.

چنين رقابتی بويژه از آن جهت برای اصلاح طلبان نيز دشوار محسوب می شد که پيش از اين با استناد به تجربه انتخابات شوراها در سال گذشته، حدس زده شده بود که ممکن است به دليل عدم استقبال چشمگير مردم از انتخابات، محافظه کاران برنده انتخابات شوند.

در همين حال، گستردگی رد صلاحيت ها و تاکيد اصلاح طلبان درون حاکميت بر اين نکته که آنان نه تنها از حقوق خود، بلکه از حقوق تمامی رد صلاحيت شدگان دفاع می کنند از يک سو، و وجود اين انتظار در سطح جامعه که اصلاح طلبان نبايد در پی سازش های پشت پرده، از مواضع فعلی خود دست بردارند، اين جناح را در موقعيتی بسيار دشوار قرار داده است.

محافظه کاران تندرو، دست کم تا کنون انعطافی از خود نشان نداده اند و اميد چندانی هم وجود ندارد که آنان حاضر شوند صلاحيت فعالانی نظير اعضای نهضت آزادی و نيروهای ملی- مذهبی را تاييد کند.

اين افراد، تنها نيروهای سياسی منسجم خارج از قدرت محسوب می شوند که نامزد نمايندگی مجلس شده اند.

به اين ترتيب، حتی اگر صلاحيت چهره های شاخص جناح اصلاح طلب درون حاکميت نيز تاييد شود، آنان برای ورود به عرصه انتخابات با دشواری های فراوانی روبه رو خواهند شد و به سختی خواهند توانست مردم را برای حضور در پای صندوق های رای متقاعد کنند؛ امری که البته به سختی نيازمند آنند.