اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

جمشيد برزگر

هشتاد و پنج نفر از نمايندگان فعلی مجلس رد شده است

به دنبال رد صلاحيت گسترده نامزدهای اصلاح طلب نمايندگی مجلس از سوی هيئت های مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس هفتم، تجديد نظر در تصميمات اتخاذ شده در اين زمينه به مهم ترين و فوری ترين مساله در جمهوری اسلامی بدل شده است.

رد صلاحيت 85 تن از نمايندگان کنونی مجلس، از جمله دو نايب رييس و تعدادی از شاخص ترين اعضای جناح اصللاح طلب درون حاکميت، به خوبی نشان می دهد که محافظه کارانی که از طريق شورای نگهبان نظرات خود را برای چگونگی برگزاری انتخابات اعمال می کنند، تا چه اندازه مصمم هستند که از ورود مخالفان و رقبای خود به مجلس جلوگيری کنند.

اين ميزان رد صلاحيت نمايندگان مجلس که در دوران 25 ساله جمهوری اسلامی سابقه نداشته، در عين حال بيانگر آن است که ميدان تا چه اندازه برای فعاليت نيروهای خارج از قدرت، نظير نهضت آزادی و نيروهای ملی- مذهبی که برای نمايندگی مجلس هفتم داوطلب شده بودند، بسته است.

از سوی ديگر، به رغم آنکه اقدام هيئت های نظارت وابسته به شورای نگهبان با انتقاد و واکنش منفی اصلاح طلبان، از جمله محمد خاتمی، رييس جمهوری و مهدی کروبی، رييس مجلس مواجه شده است، به نظر نمی رسد که اين نيروها از توانايی چندانی برای تاثير گذاری بر نحوه تصميم گيری شورای نگهبان برخوردار باشند.

تلاش برای جلب حمايت مردم

اصلاح طلبان درون حاکميت و از جمله نمايندگان فعلی مجلس، در نخستين واکنش های خود سعی کرده اند افکار عمومی را مخاطب قرار دهند و به اين طريق با ايجاد فضای لازم برای افزودن بر حمايت های مردمی، پشتوانه ای قابل توجه برای مذاکرات و رايزنی های خود پديد آورند.

رهبر جمهوری اسلامی، کمتر از يک ماه پيش در اظهاراتی راجع به انتخابات مجلس هفتم تاکيد کرده بود که در جريان رسيدگی به صلاحيت دواطلبان، صلاحيت آنان بايد احراز شود

از هنگام اعلام خبر رد صلاحيت گسترده نامزدهای نمايندگی مجلس و بويژه رد صلاحيت 85 نماينده فعلی، اغلب چهره های شاخص جناح اصلاح طلب تاکيد کرده اند که تنها آيت الله خامنه ای می تواند با دخالت خود اين وضعيت را تغيير دهد.

روسای جمهوری و مجلس نيز در اظهارات خود سخن از آن گفتند که اقدامات هيئت نظارت مورد رضايت رهبر جمهوری اسلامی نيست.

توسل به ولايت فقيه

اين درحالی است که فقهای شورای نگهبان که منصوب رهبر جمهوری اسلامی هستند، خود را تابع و پيرو بی چون و چرای وی معرفی می کنند و دليل اصلی برای رد صلاحيت شدگان نيز عدم التزام عملی به اسلام و ولايت مطلقه فقيه اعلام شده است.

بنابراين چندان محتمل به نظر نمی رسد که اقدام به رد صلاحيت 85 نماينده مجلس و نيز شماری از چهره های سرشناس سياسی، با توجه به ابعاد و تبعات گسترده آن در شرايط خاص کنونی بدون اطلاع آيت الله خامنه ای انجام گرفته باشد.

رهبر جمهوری اسلامی، کمتر از يک ماه پيش در اظهاراتی راجع به انتخابات مجلس هفتم تاکيد کرده بود که در جريان رسيدگی به صلاحيت دواطلبان، صلاحيت آنان بايد احراز شود.

حال آنکه اصلاح طلبان همواره از اين امر انتقاد کرده و گفته اند آنچه بايد احراز شود عدم صلاحيت است. محمد خاتمی، رييس جمهوری نيز روز يکشنبه، 11 ژانويه (21 دی) به خبرنگاران گفت احراز صلاحيت چهره های مشهور معنا ندارد.

با اين همه، به نظر نمی رسد که اصلاح طلبان، به رغم انتقادات نسبی که به موضع گيری ها و عملکرد آيت الله خامنه ای داشته اند، چاره ای جز مراجعه به وی پيش روی خود ببينند.

در واقع، جناح محافظه کار که با رد صلاحيت گسترده اصلاح طلبان آنان را در موقعيت دشواری قرار داده، اکنون خود را آماده گرفتن امتيازاتی بيشتر در برابر تاييد صلاحيت شماری از رد صلاحيت شدگان می کند.

دخالت در آخرين لحظات؟

به اين ترتيب، به نظر می رسد که در روزهای آينده با بالا گرفتن درخواست ها از آيت الله خامنه ای و دخالت وی در لحظات آخر، اصلاح طلبان حداکثر موفق خواهند شد که تنها صلاحيت شماری از رد صلاحيت شدگان، بويژه نمايندگان فعلی را به تاييد برسانند و عملا در موقعيتی قرار نگيرند که بتوانند بر سر تاييد صلاحيت شمار بيشتری از نامزدها اصرار ورزند.

ناگزيری اصلاح طلبان برای مراجعه به آيت الله خامنه ای، همچنين به طور طبيعی بر نقش و جايگاه وی می افزايد و علاوه بر ميدان مانوری که به محافظه کاران برای تبليغات می دهد، تا حدود زيادی از امکان انجام اقداماتی انتقاد آميز در آينده، نظير نوشتن نامه های سرگشاده يا اشاراتی صريح تر به عملکرد رهبر جمهوری اسلامی می کاهد.