محمد سعیدی کیا رئیس بنیاد مستضعفان شد

  • 22 ژوئیه 2014 - 31 تیر 1393
محمد سعیدی کیا در چهار دولت قبلی ایران وزیر بوده است

آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، طی حکمی محمد سعیدی کیا، از وزیران دولت‌های پیشین ایران را، به ریاست بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی منصوب کرد.

در حکم آیت الله خامنه‌ای آمده است: "با انقضای مدت مسئولیت تمدید شده‌ جناب آقای مهندس محمد فروزنده در بنیاد مستضعفان و با تشکر و تقدیر فراوان از زحمات و تلاش‌های مستمر و ارزشمند ایشان در انسجام و انضباط و اصلاح آن بنیاد و ارتقای بهره‌وری و ظرفیت آن در طول پانزده سال گذشته، جنابعالی را برای مدت پنج سال به ریاست بنیاد مستضعفان منصوب می‌کنم."

آقای فرزونده در سال ۱۳۷۸ با حکم آیت الله خامنه ای جایگزین محسن رفیق دوست شده بود. او پیشتر از فرماندهان سپاه پاسداران بوده و مدتی نیز در کابینه اکبر هاشمی رفسنجانی، سمت وزارت دفاع را به عهده داشته است. حکم او در مرداد ۱۳۸۸، برای پنج سال دیگر تمدید شد.

معمول بوده است که روسای بسیاری از نهادهایی که زیر نظر مستقیم آیت الله خامنه ای اداره می شوند، پس از ده سال با دستور رهبری جای خود را به مدیران دیگر بدهند. در این مورد می توان به دوره های ده ساله مدیریت و ریاست کسانی چون علی لاریجانی (سازمان صدا و سیما)، محمد یزدی و محمود هاشمی شاهرودی (قوه قضائیه) و یحیی رحیم صفوی (سپاه پاسداران) اشاره کرد.

آقای صفوی پس از برکناری‌اش از فرماندهی سپاه در سال ۱۳۸۶ ضمن رد شایعه استعفایش گفته بود: "احکام حضرت آقا (آیت الله خامنه ای) بیشتر از ۱۰ سال طول نمی‌کشد و نمونه آن را در حکم علی لاریجانی در زمان تصدی ریاست سازمان صدا و سیما شاهد بودیم."

محسن رفیق دوست نیز ریاست بنیاد مستضعفان را ۱۰ سال در اختیار داشت و شاید ریاست پانزده ساله محمد فروزنده در بنیاد مستضعفان، نوعی سنت شکنی در این روند بوده است.

از بنیاد تا بنیاد

آقای سعیدی کیا سال گذشته برای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری ایران ثبت نام کرد

محمد سعیدی کیا از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۲ در دولت های میرحسین موسوی و اکبر هاشمی رفسنجانی وزیر راه و ترابری بود. او همچنین در دولت اول محمد خاتمی وزیر جهاد سازندگی و در دولت اول محمود احمدی نژاد وزیر مسکن و شهرسازی بود.

آقای سعیدی کیا سال گذشته برای نامزدی ریاست جمهوری ایران ثبت نام کرد اما صلاحیتش توسط شورای نگهبان تأیید نشد.

او همچنین بین سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ و در دوران ریاست محسن رفیق دوست، قائم مقام بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی در بخش اقتصادی بود.

با روی کارآمدن دولت حسن روحانی، محمد سعیدی کیا به عنوان قائم مقام و معاون هماهنگی امور مناطق آزاد و ویژه اقتصادی انتخاب شد.

بنیاد مستضعفان در اسفند سال ۱۳۵۷ خورشیدی، با اموال مصادره شده خانواده محمدرضا پهلوی شاه سابق ایران، وابستگان آنها و برخی کارخانه داران و بازرگانان ایران و با هدف کمک به "مستمندان" به حکم آیت الله خمینی تاسیس شد.

در حکم آیت الله خمینی خطاب به شورای انقلاب اسلامی آمده بود: "به موجب این مکتوب [شورای انقلاب] مأموریت دارد که تمام اموال منقول و غیرمنقول سلسله پهلوی و شاخه‏ ها و عمال و مربوطین به این سلسله را که در طول مدت سلطه غیرقانونی از بیت‏ المال مسلمین اختلاس نموده ‏اند به نفع مستمندان و کارگران و کارمندان ضعیف مصادره نماید و منقولات آن در بانک ها با شماره به اسم شورای انقلاب یا اسم این‌جانب سپرده شود و غیرمنقول از قبیل مستغلات و اراضی ثبت و مضبوط شود تا به نفع مستمندان از هر طبقه صرف گردد."

میرحسین موسوی کمی پس از انتخابش به عنوان نخست وزیر، ریاست بنیاد مستضعفان را هم بر عهده گرفت

طی این حکم، بنیاد مستضعفان در اواخر سال ۱۳۵۷ زیر نظر هیئت منتخب آیت الله خمینی مرکب از علی خامنه ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد بهشتی، عبدالکریم موسوی اردبیلی، احمد جلالی، علی اصغر مسعودی و عزت الله سحابی تاسیس شد.

این بنیاد در سال ۱۳۵۸ به عنوان موسسه ای غیر انتفاعی به ثبت رسید و علینقی خاموشی از اعضای حزب موتلفه اسلامی به عنوان نخستین رئیس آن انتخاب شد.

محمد علی رجایی، نخست وزیر وقت و رئیس جمهوری بعدی ایران، در سال ۱۳۵۹ به ریاست بنیاد مستضعفان منصوب شد و این سمت را تا وقوع بمبگذاری در دفتر نخست وزیری در شهریور ۱۳۶۰ که منجر به کشته شدن او شد، در اختیار داشت.

پس از آن آیت الله خمینی، میرحسین موسوی، نخست وزیر وقت را در آذر ۱۳۶۰ به ریاست بنیاد مستضعفان گمارد. در این مدت مهدی طباطبایی و سپس طهماسب مظاهری از سوی آقای موسوی برای سرپرستی این بنیاد انتخاب شدند.

در سال ۱۳۶۷ آیت الله خمینی در حکمی به نخست وزیر ایران، رسیدگی به امور جانبازان را نیز به وظایف بنیاد مستضعفان افزود و این نهاد به "بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی" تغییر نام داد. این بنیاد، پس از اینکه در سال ۱۳۸۳ بنیاد شهید مسئول امور جانبازان شد، دو باره "بنیاد مستضعفان" نام گرفت.

با پایان نخست وزیری میرحسین موسوی در تابستان ۱۳۶۸، او از ریاست این بنیاد استعفا داد و آیت الله علی خامنه ای محسن رفیق دوست، از بنیانگذاران سپاه پاسداران و وزیر سابق سپاه را برای ریاست بنیاد مستضعفان و جانبازان انتخاب کرد.

'بنیاد بزرگترین موسسه اقتصادی خاورمیانه'

آقای رفیق دوست تا سال ۱۳۷۸ رئیس بنیاد مستضعفان بود

محسن رفیق دوست تا سال ۱۳۷۸ این سمت را برعهده داشت و در مدت ریاست او ، انجام فعالیت‌های گسترده اقتصادی در بنیاد مستضعفان، آن را به یکی از ثروتمندترین موسسه‌های اقتصادی در خاورمیانه تبدیل کرد. او اکنون از اعضای هئیت امنای این بنیاد است.

آقای رفیق دوست در سال ۱۳۷۶ گفت: "بنیاد بزرگترین موسسه اقتصادی در ایران و خاورمیانه است و از لحاظ تنوع حتی شاید بتوان گفت بزرگترین در تمام دنیاست."

او در طول ده سالی که ریاست بنیاد مستضعفان را در اختیار داشت با انتقادهای تندی در زمینه فعالیت های اقتصادی آن رو به رو بود.

چند سال پیش، در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، وزارت نفت ایران تفاهم نامه ای با بنیاد مستضعفان امضا کرد که بر اساس آن، این بنیاد وارد تجارت نفت شد.

تا پیش از آن وزارت نفت از طریق شرکت های زیر مجموعه خود نفت را می فروخت و این اولین بار بود که نهادی غیر از وزارت نفت، وارد معاملات نفتی می شد.

فعالیت این موسسه به جز فعالیت در حوزه انرژی، در زمینه توریسم، نساجی، تولید مواد غذایی و صنایع و معادن بسیار گسترده است.

بنیاد مستضعفان موسسه ای عمومی است که دولت و حتی مجلس امکان نظارت بر آن را ندارند و مانند موسساتی چون کمیته امداد امام خمینی زیر نظر رهبر ایران اداره می شود.