چمدان: 'چه کسی می‌گوید عاشقی در آمریکا دوام ندارد؟'

  • 16 اوت 2013 - 25 مرداد 1392
اردلان پایور، ایندو
اردلان پایوار بعد از آمدن به آمریکا، در دانشگاه گرافیک و نقاشی خواند

چه کسی می تواند به طور قطع بگوید بهترین انتخاب برای یک نوجوان ۱۷ ساله چیست؟

تحصیل؟ ورزش؟ عاشقی؟ سفر؟ هنر؟

اینها احتمالا همان سوالاتی بودند که والدین اردلان پایوار مانند سایر پدر و مادرها، پیش از فراهم کردن شرایط مهاجرت برای او، بارها از خود پرسیدند.

سفر کردن و آشنایی با ملل و فرهنگ‌ها، سالهاست که در غرب به یکی از فعالیت‌های اصلی دوران نوجوانی و جوانی تبدیل شده. بسیاری از جوانان غربی بعد از فارغ التحصیلی از مدرسه یا دانشگاه و پیش از انتخاب شغل، سفرهای متعددی به نقاط مختلف دنیا می‌کنند تا دنیا را از پنجره خودشان تماشا کنند.

اما اردلان پایوار وقتی در سال ۱۹۹۲ به آمریکا آمد، در ذهنش هزار دغدغه و نگرانی داشت.

او در ابتدای نوجوانی، درست در میانه دوران دبیرستان، چمدان سفر را بست. داشت تجربه "با گروه همسال بودن" را تازه مزه مزه می‌کرد که گرین کارت صدایش زد.

"اوایل دل کندن از دوستان و جمعی که تازه در دبیرستان داشتیم، خیلی سخت بود. اما بعد از وارد شدن به دانشگاه و یافتن راه، کم کم آن سختی‌ها سهل شد."

کلیک کنید و بشنوید

اردلان بعد از آمدن به آمریکا، در دانشگاه گرافیک و نقاشی خواند. علاقه او به گرافیک و طراحی در ویدئو کلیپ‌های گروه ایندو هم نمایان است. می‌گوید از کودکی به نقاشی علاقه داشته، اما دقیق به خاطر ندارد که علاقه اش به نقاشی قبل از شیدایی‌اش برای موسیقی پدید آمده یا بعد از آن؛ شاید هم همزمان.

اردلان پایوار و شادی یوسفیان، ایندو
اردلان پایوار علاوه بر همکاری نزدیک با گروه کیوسک در ایندو (گروهی که با همسرش شادی یوسفیان پایه گذاری کرده) به تلفیق موسیقی‌های جز، پانک، فانک، جیپسی و کلزمر با اشعار ایرانی می پردازد

او از سان‌فرانسیسکو، کافه‌هایش را در چمدان می‌گذارد و از نیویورک پیاده روی در خیابان‌هایش را.

"اصلا شاید پیاده به ایران بروم. در دیگر شهرهای آمریکا خیلی عادت نداشتم پیاده روی کنم اما اینجا در نیویورک، اگر وقت اجازه دهد، همیشه پیاده گز می‌کنم. هیچ وقت از پیاده روی در نیویورک سیر نمی‌شوم. رنگارنگی آدم‌ها، زبان‌های مختلفی که می‌شنوی، و تحمل و احترامی که مردم اینجا برای فرهنگ‌های مختلف قایلند، همه و همه مرا جذب می‌کند."

"اینجا فرقی نمی‌کند که شما چه شغلی دارید یا چقدر پول دارید. یک احترام متوسطی برای همه هست. خیلی هم فرقی ندارد که شما راننده تاکسی، نظافتچی شهرداری یا رئیس بانک هستید."

برای گفتگو با اردلان پایوار به نیویورک رفته بودم. با او نبش تقاطع کوچه ۹۴ غربی با خیابان برادوی قرار گذاشتم. در همان حوالی یک بار اسپانیایی پیدا کردیم و با سفارش یک فنجان چای سبز و کمی شراب سفید اسپانیایی، گفتگو را شروع کردیم.

خیلی زود متوجه شدم که روی تی‌شرت آستین کوتاهی که پوشیده عکس یک خوک با نمک هست که با خط فارسی روی آن نوشته شده "نجس".

"این تی‌شرت طراحی سامان است (سامان اربابی از تهیه کنندگان برنامه‌های صدای آمریکا که اکنون اردلان و او در برنامه آنتن این شبکه همکاری می‌کند). خوک در آمریکا و اصولا فرهنگ غربی حیوان زیبا و با نمکی است و خب این کلمه فارسی نجس که روی بدن این خوک نوشته شده، شاید نوعی اعتراض به نگاه مذهبی و اخلاقی به حیوانات و طبیعت است. ایده اصلی را باید از خود سامان بپرسی."

اردلان پایوار علاوه بر همکاری نزدیک با گروه کیوسک در ایندو(گروهی که با همسرش شادی یوسفیان پایه گذاری کرده) به تلفیق موسیقی‌های جز، پانک، فانک، جیپسی و کلزمر با اشعار ایرانی می‌پردازد.

اغلب اشعار نخستین آلبوم ایندو (برد و باخت) را خودش سروده. آهنگساری، تنظیم و نوازندگی پیانو و آکاردئون هم اغلب با خود اوست و گاه با شادبانو هم‌صدا می‌شود.

اردلان پایور
"به نظر من این روزها دیگر نمی‌شود گفت، فرهنگ ایرانی، فرهنگ آمریکایی و … این روزها همه از طریق فناوری ارتباطات با هم مرتبطیم"

"به علت نوع موسیقی ما که تلفیقی است از سبک‌های مختلف موسیقی و اشعار ایرانی، از نقاط مختلف دنیا مخاطب‌ها برایمان ایمیل می‌فرستند. مثلاً ایمیل‌هایی از روسیه داشتیم که دعوت می‌کردند برای اجرای کنسرت به مسکو برویم. احتمالاً آن‌ها معنی اشعار را متوجه نمی‌شوند اما شاید استفاده از موسیقی جیپسی و کلزمر که در روسیه هم شناخته شده است، موجب برقراری ارتباط شنوندگان روسی با موسیقی ما شده."

آنچه اردلان می‌گوید برای من این مفهوم را تداعی می‌کند که موسیقی تلفیقی، مضاف بر زیبایی‌های هنری، جایگاهی را برای گفتگوهای میان فرهنگی ایجاد می‌کند.

علاوه بر اردلان، رعنا فرحان هم که چمدانش را در سفر قبلی به نیویورک ضبط کرده بودم، به همین نکته اشاره داشت که ترکیب موسیقی جز، راک، پانک، فانک، جیپسی و کلزمر و غیره با اشعار فارسی، فرصتی فراهم می‌کند که مخاطبان غیر ایرانی از طریق موسیقی با ایران و فرهنگ ایرانی آشنا شوند و با ما از دریچه‌ای دیگر گفتگو کنند.

"به نظر من این روزها دیگر نمی‌شود گفت فرهنگ ایرانی، فرهنگ آمریکایی و … این روزها همه از طریق فناوری ارتباطات با هم مرتبطیم. سفر می‌کنیم و از هم باخبریم. من به فرهنگ و هنر غرب همان قدر علاقه دارم که به فرهنگ و هنر ایران و سایر نقاط جهان. به موسیقی کلاسیک و آثار باخ و پیانو همان قدر علاقه دارم که به موسیقی سنتی و آواز شجریان و تار. فکر می کنم اگر هنر غنی و عمیق باشه در یک جایی موجب ارتباط میان همه انسانها می‌شه و فرهنگها رو به هم نزدیک می‌کنه."

بشنوید: گفتگوی اردلان پایوار با برنامه رادیویی چمدان

موسیقی ابتدایی و میانی چمدان این هفته برگزیده‌ای از اولین آلبوم گروه ایندو است با نام برد و باخت. قطعه پایانی هم کار مشترک گروه ایندو و محسن نامجو است؛ در این قطعه اردلان پایوار پیانو می‌نوازد و محسن نامجو و شادی یوسفیان ترانه‌ای با نام روبرو را به یاد فریدون فروغی اجرا می‌کنند.

چمدان هر پنجشنبه از برنامه چشم‌انداز بامدادی رادیو فارسی بی‌بی‌سی پخش می‌شود و مجالی است برای گفتگو با ایرانیان خارج از کشور درباره تجربه مهاجرت.

برای اظهار نظر درباره برنامه چمدان لطفا به آدرس bamdadi@bbc.co.uk ایمیل بفرستید.