تحریم و دارو، درد بی‌درمان

به روز شده:  18:53 گرينويچ - شنبه 19 ژانويه 2013 - 30 دی 1391
داروخانه در ایران

بررسی‌های بی‌بی‌سی فارسی نشان می‌دهد صادرات دارو از اروپا به ایران 30 درصد کم شده است

با وجود تسهیلات اخیر وزارت دارایی آمریکا در صدور دارو به ایران، هنوز مشکل نقل و انتقالات مالی سد راهی بر سر ورود دارو به ایران است. در حالی که غرب و ایران توپ را به زمین همدیگر می‌اندازند، بحران کمبود دارو دامن بیماران بیشتری را می‌گیرد.

تحقیقات بی‌بی‌سی فارسی نشان می‌دهد در ۵ ماه گذشته، میزان خرید داروی ایران از اروپا ۳۰ درصد کاهش یافته است. بررسی‌های بی‌بی‌سی فارسی همچنین نشان می‌دهد با وجود صدور مجوزهای عمومی از سوی خزانه داری آمریکا برای صادرات دارو به ایران، بانک‌ها همچنان از انجام مبادلات مالی سر باز می‌زنند.

کشورهای غربی می‌گویند دارو از دایره تحریم‌ها بیرون است و مشکلات دارو در ایران 'بزرگنمایی' شده است. اما بعضی واردکنندگان، صادرکنندگان دارو و بیماران ایرانی حرف دیگری دارند.

گره کور بانکی

'روش' Roche از تولیدکنندگان بزرگ داروهای حیاتی، به بی‌بی‌سی فارسی گفته است گشایش 'ال‌سی' یا اعتبار اسنادی در بانک‌ها و حتی پرداخت‌های نقدی بسیار سخت و موجب تاخیرهای طولانی در ارسال دارو به ایران شده است.

"هفته‌ای چهار تا پنج بار برای بیماری‌های قندی و رقیق کننده‌های خون درخواست دارو داریم که می‌خواهند این دارو‌ها را با مسافر به ایران بفرستند"

یک داروساز در لندن

اریک فراری، وکیل مقیم واشنگتن مجوزهای صادر شده از سوی دولت آمریکا را عملا 'بی‌فایده' می‌خواند: "موکلان ما از ایران و خاورمیانه گرفته تا اروپا با وجود مجوزهای صادر شده، نمی‌توانند محصولاتشان را به ایران بفرستند. مشکل اصلی هم بانک‌های خارجی هستند که از انجام مبادلات خودداری می‌کنند. واردکنندگان دارو پول نقد را آماده می‌کنند اما بانک‌ها حاضر به همکاری نیستند چون اسم ایران در میان است''.

با وجود این، مقام‌های آمریکایی این گفته‌ها را رد می‌کنند. دیوید کوهن، معاون وزیر دارایی آمریکا به بی‌بی‌سی فارسی گفته است "بر اساس ارزیابی‌ها خبرهایی که درباره کمبود جدی و گسترده دارو در ایران منتشر شده، بزرگنمایی شده‌اند و دولت ایران تلاش می‌کند یک وضعیت قابل مدیریت را بزرگ‌تر از آنچه واقعا هست جلوه دهد".

مسافران دارویی

مشکلات کمبود دارو در ایران باعث شده شمار فزاینده‌ای از ایرانیان خارج از کشور به منبع تامین داروهای تخصصی مورد نیاز بستگان داخل ایران تبدیل شوند.

امید مسعود، داروساز در یک داروخانه مرکزی لندن با اشاره به درخواست‌های روزافزون دارو از ایران می‌گوید: "هفته‌ای چهار تا پنج مرتبه برای بیماری‌هایی مثل بیماری‌های قندی و رقیق‌کننده‌های خون درخواست دارو داریم که می‌خواهند این دارو‌ها را با مسافر به ایران بفرستند".

در این اوضاع، هستند بیمارانی که دست از ادامه درمان برداشته و امکان تهیه دارو را ندارند. پریسا، سرپرست خانواده و کارمند بازنشسته آموزش و پرورش یکی از آنهاست. او با وجود بیماری‌ ام‌اس و سرطان، ۱۱ ماه است که به دلیل گرانی، مصرف داروهای‌ ام‌اس را متوقف کرده و دکتر پرونده او را بسته است.

راه سوم

یک منبع آگاه به بی‌بی‌سی فارسی گفته است "چندی پیش طرح ایجاد یک مجرای مالی در اروپا، به ایران پیشنهاد داده شد". بر اساس این طرح به گفته این منبع آگاه "ایران باید متعهد می‌شد تا با شفافیت کامل از طریق یک بانک اروپایی دارو خریداری کند اما این پیشنهاد با استقبال سرد ایران مواجه شد و مسکوت ماند".

"کمبود برخی از داروهای بیهوشی باعث شده تا داروهای از رده خارج دوباره استفاده و داروهای زیرپله‌ای وارد بازار شود"

رئیس انجمن بیهوشی ایران

حالا بن‌بست مبادلات مالی بین‌المللی واردکنندگان دارو را به کانال‌های واسطه‌ای سوق داده است. یکی از دست اندرکاران واردات دارو به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "پول را به صرافی می‌دهیم تا به یک شرکت سوم بفرستد. آن شرکت معمولا در ترکیه، دبی، چین، هند یا آذربایجان است. و از این طریق ما پول شرکت صادر کننده دارو را می‌دهیم".

به گفته این وارد کننده، شرکت‌ها "حدود ۶ تا ۷ درصد کارمزد می‌گیرند و همین هزینه‌های اضافه ایجاد می‌کند".

سیستم درمانی رو به اغما

در این میان بر اساس گزارش‌ها وجود داروهایی که گفته می‌شود تاریخ مصرف آن گذشته یا با کیفیت پایین وارد ایران شده، بر نگرانی بیماران افزوده است. رئیس انجمن بیهوشی و مراقبت‌های ویژه ایران می‌گوید "کمبود برخی از داروهای بیهوشی باعث شده تا داروهای از رده خارج دوباره استفاده شود".

"دولت ایران تلاش می‌کند با بزرگنمایی یک وضعیت قابل مدیریت را بزرگ‌تر از آنچه هست جلوه دهد"

معاون وزیر دارایی آمریکا

دکتر محمدمهدی قیامت به خبرگزاری مهر گفته بعضی داروهایی که از هند وارد می‌شود به داروهای 'زیر پله‌ای' مشهور است که باید تحت کنترل و نظارت دقیق باشد. رئیس انجمن بیهوشی ایران می‌گوید "داروهای جایگزین که دوباره وارد چرخه داروهای بیهوشی شده می‌تواند خطرناک باشد".

'داروهای تاریخ‌گذشته' و نبود دارو برای بیماری‌های خاص هر دو می‌تواند جان ایرانیان را تهدید کند. یک پای مشکل دارو این سوی آب‌هاست و پای دیگرش تصمیم‌گیری‌های داخل کشور. خارجی یا داخلی، فعلا در سایه تحریم‌ها این موضوع حیاتی بدون متولی مانده است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.