چطور می شود نماینده مجلس شورای اسلامی در ایران شد؟

به روز شده:  12:12 گرينويچ - چهارشنبه 02 مه 2012 - 13 اردیبهشت 1391

روند اجرایی انتخابات مجلس ایران از آغاز به کار ستاد انتخابات کشور تا افتتاح دوره جدید مجلس شورای اسلامی نزدیک به یک سال طول می کشد.

فرمان آغاز عملیات انتخابات از سوی وزارت کشور ایران به عنوان مجری انتخابات صادر می شود و در ادامه با همکاری شورای نگهبان به عنوان ناظر انتخابات ادامه پیدا می کند.

مرحله نهایی انتخابات با گزارش وزیر کشور در روز افتتاح دوره جدید مجلس در حضور رئیس دفتر رهبر ایران، رئیس جمهور، رئیس قوه قضائیه، رئیس مجمع تشخیص مصحلت نظام و رئیس سنی مجلس جدید، پایان می گیرد.

اما یک شهروند ایرانی از لحظه تصمیم به نامزدی تا هنگام ورود به مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده، چه مراحلی را طی می کند؟

مرحله نامزدی نمایندگی مجلس (پس از ثبت نام)

چه کسانی می توانند نامزد انتخابات مجلس شوند؟

افراد علاقمند به نامزدی در انتخابات مجلس باید دارای تابعیت ایران باشند. اعتقاد و التزام عملی به اسلام و جمهوری اسلامی ایران و وفاداری به قانون اساسی و اصل ولایت مطلقه فقیه از شرایط ابتدایی نامزدی در انتخابات مجلس ایران است. نداشتن سو شهرت در حوزه انتخابیه، سلامت جسمی در حد برخورداری از بینائی، شنوائی و گویائی، داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا معادل آن ازدیگر شرایط نامزدی است.

در هر سنی می شود نامزد انتخابات مجلس شد؟

حداقل سی سال تمام و حداکثر هفتاد و پنج سال تمام باید باشد.

آیا فقط مسلمان ها مجاز به نامزدی در انتخابات مجلس هستند؟

خیر. بر خلاف انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات مجلس خبرگان رهبری، اقلیت های دینی مصرح در قانون اساسی ایران هم می توانند نامزد نمایندگی مجلس شوند و در انتخابات شرکت کنند. قانون انتخابات مجلس برای اقلیت های دینی سهمیه مشخص کرده است. داوطلبان نامزدی نمایندگی در انتخابات که دین آنها در قانون اساسی جمهوری اسلامی قید شده، از شرط داشتن التزام عملی به اسلام، مستثنی هستند. (اقلیت های دینی زرتشتی، یهودی هر کدام یک نماینده در مجلس ایران خواهند داشت. مسیحیان ایران شامل کلدانی ها، آشوری ها و ارامنه سه سهمیه در مجلس دارند)

اولین قدم برای نامزدی در انتخابات چیست؟

دارندگان مشاغل و سمت های رده بالای دولتی برای ثبت نام به عنوان نامزد انتخابات باید شش ماه پیش از شروع ثبت نام از سمت خود استعفا دهند.

چه کسانی باید استعفا کنند؟

معاونان رئیس جمهور، وزرا، سفرا، استانداران، شهرداران، مشاوران رده بالای دولتی، قضات و روسای بخش های مختلف قوه قضائیه، روسای رده بالای صداوسیما، اعضای شوراهای شهر و روستا و نمایندگان و ناظران شورای نگهبان از جمله افرادی هستند که باید برای ثبت نام در انتخابات از سمت خود استعفا کنند.

چه وقت باید ثبت نام کرد؟

ثبت نام نامزدهای داوطلبی نهمین دوره انتخابات مجلس روز سوم دی ماه آغاز می شود و یک هفته ادامه خواهد داشت.

ثبت نام در کجا انجام می شود؟

در مراکز بخشداری، فرامانداری شهرها و داوطلبان نمایندگی که در خارج از ایران به سر می برند باید برای ثبت نام به کنسولگری های جمهوری اسلامی مراجعه کنند.

از میان داوطلبان، چه کسی نامزد نهایی در انتخابات می شود؟

مطابق قانون انتخابات ایران شورای نگهبان باید صلاحیت داوطلبان نامزدی انتخابات را تایید کند.

مراحل تایید صلاحیت چیست؟

ابتدا هیات های اجرایی (متشکل از نمایندگان به انتخاب وزارت کشور) نظر خود را درباره ثبت نام شدگان به هیات های نظارت (نمایندگانی به انتخاب شورای نگهبان) ارائه می کنند. در صورتی که داوطلبی از این مرحله عبور کند، شورای نگهبان به دبیر احمد جنتی نظر فهرست نهایی داوطلبان تایید صلاحیت شده را به وزارت کشور ارائه می کند. رد صلاحیت شدگان در تمام مراحل تایید صلاحیت می توانند نسبت به نتیجه آن شکایت کنند.

مرحله تبلیغات انتخاباتی (پس از تایید صلاحیت)

تبلیغات چه وقت آغاز می شود؟

وزارت کشور ایران هشت روز پیش از برگزاری انتخابات اسامی نهایی نامزدهای انتخابات را اعلام می کند. در صورتی که فرد ثبت نام کرده از سوی شورای نگهبان تایید صلاحیت شده باشد نام او در فهرست وزارت کشور خواهد بود و او می تواند تبلیغات خود را از روز چهارم اسفند به مدت هفت روز آغاز کند.

پس از پایان تبلیغات چه می شود؟

نامزدهای نهمین دوره انتخابات مجلس ایران تا ساعت ۸ صبح روز دهم اسفند برای تبلیغات فرصت دارند اما پس از این باید شروع به برچیدن ستادهای تبلیغاتی و جمع آوری تبلیغات خود کنند.

نامزدها می توانند در رای گیری شرکت کنند؟

نامزدها نهمین دوره انتخابات مجلس همانند دیگر شهروندان ایرانی داخل این کشور روز جمعه دوازدهم اسفند می توانند در رای گیری شرکت کنند.

آیا نامزدها می توانند بر سر صندوق های رای گیری حاضر شوند؟

هم نامزدها و هم نمایندگان آنها می توانند تا پایان اخذ رأی و شمارش آرا و تنظیم صورتجلسه بر سر صندوق ها حاضر باشد. مطابق قانون انتخابات مجلس ایران، ممانعت از حضور نمایندگان کاندیداها در شعب‌اخذ رأی ممنوع بوده و جرم محسوب می شود.

مرحله پیروزی در انتخابات (پس از اعلام نتایج از سوی وزارت کشور)

نامزد برنده انتخابات چه کسی است؟

هر نامزد انتخابات مجلس که بالاترین رای را به دست بیاورد مشروط به اینکه دست کم دو سوم آرای ریخته شده به صندوق را دارا باشد، پیروز انتخابات است. از این زمان به بعد نامزد انتخاباتی را می توان برنده انتخابات عنوان کرد.

مرحله دوم انتخابات برای چیست؟

درصورتی که نامزدها موفق نشود دست کم دو سوم آرای ریخته شده به صندوق ها را به دست بیاورند، انتخابات به مرحله دوم کشیده می شود. در این مرحله هر نامزدی که بیشترین آرا ماخوذه را به دست بیاورد، برنده نهایی انتخابات تلقی می شود.

آیا نامزد ناراضی می تواند اعتراض کند؟

نامزدهایی که از شیوه برگزاری انتخابات شکایت دارند می توانند از همان لحظه ای که رای گیری آغاز می شود، از هیات های اجرایی انتخابات به هیات های نظارت شکایت کنند. در صورتی که نامزدها به نتیجه رای گیری هم اعتراض داشته باشند، می توانند حداکثر هفت روز پس از اعلام نتیجه نهایی انتخابات، به شورای نگهبان شکایت کنند.

شمارش آرا به چه شکلی خواهد بود؟

شمارش آرا در انتخابات مجلس در ایران تاکنون به شکل دستی بوده اما به رغم اینکه در چند سال اخیر وزارت کشور ایران برای شمارش ماشینی آرا اعلام آمادگی کرده، شورای نگهبان به عنوان ناظر انتخابات این موضوع را نپذیرفته است. با این همه وزارت کشور ایران می گوید ۱۰ درصد شمارش آرا در انتخابات مجلس در شهرهای کوچک به شکل آزمایشی با ماشین انجام می شود.

مرحله نماینده منتخب (پس از تایید صحت انتخابات و ورود به مجلس)

برنده نهایی انتخابات را چگونه معلوم می شود؟

پس از اعلام برندگان نهایی انتخابات که از سوی وزارت کشور ایران انجام می شود، نمایندگان باید در انتظار تایید صحت نتیجه حوزه انتخابیه خود از سوی شورای نگهبان باشند. (در مواردی شورای نگهبان رای به ابطال نتایج انتخابات در حوزه های انتخابیه داده است)

آیا تایید نتایج انتخابات به معنی آغاز دوره نمایندگی است؟

ضرورتا خیر. به محض تایید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، نامزدهای برنده، نمایندگان منتخب مردم تلقی می شوند اما هنوز تا قانونی شدن دوره نمایندگی این افراد فاصله وجود دارد و این موضوع موکول به آغاز به کار دوره جدید مجلس است.

نمایندگان منتخب چه وقت وارد مجلس جدید می شوند؟

روز هفتم خرداد ۱۳۹۱ اولین روز دوره جدید قانونگذاری مجلس ایران است.

در روز افتتاح مجلس نمایندگان چه می کنند؟

در این روز نمایندگان باید پیش از هر اقدامی و به عنوان اولین قدم در مجلس، به طور جمعی در صحن علنی سوگند یاد کنند. نمایندگان مسلمان مجلس باید به قرآن و نمایندگان اقلیت های دینی هم به کتاب مقدس خود قسم یاد کنند.

مرحله نمایندگی مجلس شورای اسلامی (پس از تایید اعتبارنامه نمایندگی)

سوگندنامه نمایندگان منتخب چیست؟

من در برابر قرآن مجید (اقلیت های دینی به کتاب آسمانی خود سوگند می خورند) به خدای قادر متعال سوگند یاد می‌کنم و با تکیه بر شرف انسانی خویش تعهد می‌نمایم که پاسدار حریم اسلام و نگاهبان دستاوردهای انقلاب اسلامی ملت ایران و مبانی جمهوری اسلامی باشم، ودیعه‌ای را که ملت به ما سپرده به عنوان امینی عادل پاسداری کنم و در انجام وظایف وکالت، امانت و تقوی را رعایت نمایم و همواره به استقلال و اعتلای کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم پایبند باشم، از قانون اساسی دفاع کنم و در گفته‌ها و نوشته‌ها و اظهارنظرها، استقلال کشور و آزادی مردم و تأمین مصالح آنها را مد نظر داشته باشم.

یک نامزد برنده انتخابات چه وقت نماینده مجلس تلقی می شود؟

مطابق آیین نامه داخلی مجلس، اعتبار نامه هر نامزد پیروز در انتخابات یک اعتبارنامه نمایندگی دارد که باید از سوی همه نمایندگان مورد پذیرش قرار گیرد. پس از تایید اعتبار نامه نماینده منتخب او عملا نماینده مجلس ایران محسوب می شود و دوره نمایندگی خود را به مدت چهار سال تا ششم خرداد ۱۳۹۵ آغاز می کند.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.