به روز شده:  15:38 گرينويچ - شنبه 27 فوريه 2010 - 08 اسفند 1388

عاشقانه‌های اوین؛ نامه‌نگاری همسران زندانیان سیاسی ایران

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

پس از انتخابات، ماجراهایی در ایران اتفاق افتاد که در تاریخ سیاسی این کشور، کم سابقه بوده است. تا یک سال پیش، کسی نشنیده بود که همسر یک چهره مطرح سیاسی جمهوری اسلامی، در میان جمع به او بگوید که دوستش دارد؛ جمله ای که در ماه های اخیر، در نامه های همسران برخی از فعالان سیاسی زندانی، دیده می شد.

معصومه خوش صولتان همسر مرتضی الویری، شهردار پیشین تهران، در نامه ای او را "مرتضای عزیزم" خطاب کرده و نوشته است که شاید این اولین بار باشد که این اینچنین پیش چشم همه جهانیان به او می گوید که دوستش دارد.

فخرالسادات محتشمی پور، همسر مصطفی تاجزاده از اعضای ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، بیشترین تعداد نامه ها را در وبلاگ شخصی اش منتشر کرده است. نامه هایی که گاهی بی پاسخ نماند.

آقای تاجزاده در سالگرد ازدواج شان، از داخل زندان در جواب همسرش نوشت: "از خیل نامه هایت، تنها سه نامه را به طور کامل و چندباره خوانده ام. کاش می توانستم همه نامه هایت را در زندان داشته باشم و از خواندن آن ها لذت ببرم و به دیگر عزیزان دربند فخر بفروشم که فخری من این است."

ژانت آفاری، پژوهشگر تاریخ و استاد مطالعات زنان در دانشگاه سانتا باربارای آمریکا می گوید که انتشار چنین نامه هایی در ایران سابقه نداشته است.

فخرالسادات محتشمی پور، همسر مصطفی تاجزاده از اعضای ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی

به گفته او، پیش از شهریور ۱۳۲۰ و در جریان جنبش مشروطه، حتی درباره فعالیت های سیاسی زنان هم چیزی نوشته نمی شد چه برسد به آن که از احساسات و عواطفشان سخن به میان آید.

ژانت آفاری می گوید بعد از شهریور ۱۳۲۰، با پا گرفتن حزب توده، زمینه ازدواج ها و فعالیت سیاسی خانوادگی بیشتر شد، اما معمولا در این نوع مناسبات، در فضای عمومی چندان حرفی از روابط عاشقانه به میان نمی آمد.

به اعتقاد خانم آفاری، در فرهنگ ایران حتی اگر زن و شوهر برای یک هدف سیاسی مبارزه می کردند، تصور بر این بود که هدف سیاسی بسیار مهم تر از رابطه شخصی آنهاست.

خانم آفاری می گوید، در ایران امروز، میرحسین موسوی در میان جمع و مقابل دوربین صدا و سیما، از همسرش زهرا رهنورد دفاع می کند. یا در مبارزه های انتخاباتی، خانم رهنورد و آقای موسوی دست همدیگر را می گیرند به نشانه این که، عشق آنان همپای رابطه سیاسی شان مهم است.

استاد مطالعات زنان دانشگاه سانتاباربارا، چنین اتفاق هایی را نشانه ای از این می داند که در سال های گذشته، ساختار روابط اجتماعی و خانوادگی ایران تغییر کرده است.

او معتقد است که نوشتن این نامه های عاشقانه در میان زنان مذهبی، "تابو" یا "مرزهای ممنوع" سخن گفتن از عشق در فضای سیاسی ایران را می شکند.

به این ترتیب، آنطور که خانم آفاری می گوید، این اتفاق راه را برای جنبش زنان ایران هموارتر می کند که بیشتر از گذشته درباره عشق و مسائل شخصی زنان سخن بگویند چرا که این موضوع هم، برای گرفتن سایر حقوق و اصلاح قوانین ایران به اندازه مبارزه اهمیت دارد.

BBC navigation

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.