اکونومیست: نوامبر [آبان] سبز در ایران

هفته نامه اکونومیست چاپ لندن در مطلبی در شماره 5 نوامبر این نشریه گزارشی را به تظاهرات مخالفان در روز 13 آبان (4 نوامبر) در شهرهای ایران اختصاص داده و به ارزیابی این واقعه پرداخته است.

این مطلب در اشاره به نماد سبز مورد استفاده مخالفان دولت محمود احمدی نژاد با عنوان "نوامبر سبز: مخالفان بار دیگر به خیابان ها می ریزند" چاپ شده و در آن آمده است که سی سال پیش، تصاویر پنجاه و دو ایپلمات آمریکایی که دانشجویان ایرانی آنان را در سفارت ایالات متحده در تهران به گروگان گرفته بودند جهانیان را متحثر ساخت.

اکونومیست می نویسد سالروز این واقعه در هفته جاری، صحنه های محسور کننده تری را به همراه آورد زیرا مردم ایران با بهره برداری از فرصت برگزاری مراسم رسمی، بار دیگر به خیابان ها ریختند تا این بار علیه دولت خود و محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری بحث برانگیز این کشور دست به تظاهرات برنند که انتخاب مجدد او در ماه ژوئن هنوز محل مناقشه است.

این هفته نامه می افزاید که از زمان راهپیمایی روز قدس در اواسط ماه سپتامبر که تظاهرکنندگان یک مراسم دولتی را به نفع خود به تظاهرات ضد دولتی تبدیل کردند، جنبش سبز، نامی که مخالفان برخود نهاده اند، گردهمایی عمده ای برگزار نکرده بود اما در روز 4 نوامبر (13 آبان)، با وجود اخطارهای هول آور مقامات، هزاران تن به خیابان ها ریختند و تظاهرات گسترده ای در تهران، و براساس گزارش ها در سایر استان ها و شهرها از جمله اراک، اصفهان، مازندران، رشت، شیراز و تبریز برگزار شد.

اکونومیست می نویسد که فضای مجازی شبکه های اینترنتی ناگهان با سیل گزارش اعتراضات مخالفان، همراه با فیلم های ویدیوئی و عکس های آنها، به جنب و جوش در آمد هر چند امکان آن نبوده است که شمار تظاهرکنندگان در نقاط مختلف را به درستی تخمین زد.

نشریه بریتانیایی در ادامه به حضور مهدی کروبی در راهپیمایی اشاره کرده و می نویسد که آقای کروبی، از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری که از آن زمان به بعد صریح اللهجه ترین منتقد دولت احمدی نژاد و انتخاب مورد مناقشه او بوده، در خیابان های تهران حضور یافت اما پس از آنکه اتومبیل و محافظانش هدف حمله نیروهای امنیتی قرار گرفتند، ناگزیر بازگشت.

اکونومیست می افزاید که گفته شده میرحسین موسوی، دیگر رهبر مخالفان که به اعتقاد مردم برنده واقعی انتخابات است، در یک مرکز فرهنگی در حصر نیروهای دولتی قرار گرفت و از حضور احتمالی محمد خاتمی، رئیس جمهوری اصلاح طلب سابق و حامی مخالفان هم خبری در دست نیست اما حتی بدون حضور سرشناسان جنبش هم دشمنان دولت به خیابان ها ریختند.

مرگ بر هیچکس!

اکونومیست می نویسد که مانند قبل، این بار هم نفرات نیروی انتظامی و بسیج، که یک واحد شبه نظامی و حامی آقای احمدی نژاد و تحت امر سپاه پاسداران است، به خیابان ها آمدند، تظاهرکنندگان را کتک زدند، بازداشت کردند و زیر رگبار گاز اشک آور گرفتند در حالیکه تظاهرکنندگام شعار "مرگ بر دیکتاتور" سر می دادند و آیت الله علی خامنه ای، رهبر ارشد حکومت را قاتل می خواندند هرچند در این میان، تعدادی از تظاهرکنندگان هم، در یک نوآوری بی سابقه، شعار "مرگ بر هیچکس" دادند.

به نوشته این نشریه، در مراسم رسمی سالگرد اشغال سفارت آمریکا، طبق معمول نسبت به رهبران رژیم ابراز وفاداری شد، تظاهرکنندگان پرچم های آمریکا و اسرائیل را به آتش کشیدند و به سخنرانی علیه آمریکا گوش دادند، اما فیلم های ویدیوئی تظاهرات مردم نشان می دهد که در گردهمایی معترضان، به جای پرچم دیگر کشورها، تصویر چهره ریشدار آقای خامنه بود که لگدمال می شد.

اکونومیست می افزاید که در بحران پایان ناپذیر پس از انتخابات، چهره رهبران حکومتی ایران همچنان مخدوش می شود و اگر خواست معترضان در برکناری دولت هم محقق نشود، مشروعیت آن به شکلی که پیشتر حتی تصور آن هم نمی شد زیر سئوال رفته است.

این هفته نامه می نویسد که اختلاف های اساسی باعث شکاف در رده های بالای سیاسی و مذهبی جمهوری اسلامی شده و یک روز قبل از مراسم اشغال سفارت، آیت الله حسینعلی منتظری، از مراجع تقلید شیعیان که زمانی جانشین آیت الله روح الله خمینی محسوب می شد، گفت که اشغال سفارت در سال 1979 اقدامی اشتباه بود.

اکونومیست اظهار می دارد که ممکن است شرایط کنونی باعث شود که دولت ایران در برابر جدیدترین پیشنهاد غرب برای حل بحران هسته ای این کشور هم دچار چند صدایی شود.

این هفته نامه یادآور می شود که باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، در بیانیه ای در آستانه سالگرد اشغال سفارت آمریکا، گفت که مایل به دخالت در امور داخلی ایران نیست اما تاکید کرد که اگرچه هنوز هم به جای مشت گره کرده، دستی گشاده به سوی ایران دارد، اما بر عهده دولت ایران است که این دست را بفشارد و در مقابل، آقای خامنه ای، در واکنش نسبت به این اظهارات، بار دیگر آمریکا را به خاطر دیدگاه آن کشور نسبت به برنامه اتمی جمهوری اسلامی هدف حملات شدید لفظی قرار داد.