باغ قلهک؛ موضوعی که گاهی داغ می شود

یک مقام نظامی ایران بار دیگر از "آماده شدن زمینه بازپس گیری" باغ قلهک از بریتانیا خبر داده است.

میرفیصل باقرزاده رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، گفته است: تاکنون برای اثبات حق ایران تلاش‌های وسیعی در سطح قوه قضائیه، کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، دیوان محاسبات کشور و هم‌چنین معاونت حقوقی ریاست جمهوری به‌عمل آورده‌ایم.

آقای باقرزاده گفته است که به نظر می‌رسد زمینه برای احقاق حق و بازپس‌گیری این مطالبه به حق ملت ایران آماده ‌شده است.

موضوع بازپس گیری باغ قلهک از سفارت بریتانیا در تهران، از حدود ۵ سال پیش و پس از آن مطرح شد که مناقشه اتمی و همچنین اتهام دخالت ایران در عراق، روابط ایران و بریتانیا را وارد دوران تازه ای از تیرگی کرده بود.

به گفته این مقام نظامی ایرانی "با وجود گذشت ۵ سال از اثبات حقانیت دولت ایران و غصبی بودن باغ قلهک توسط دولت انگلستان تاکنون دولت انگلیس برای بازگرداندن این حق قانونی و مطالبه عمومی ملت ایران هیچ‌گونه گام موثر و مفیدی برنداشته است.

آقای باقرزاده گفته است که بریتانیا از ورود کارشناسی به این پرونده "به شدت هراسان" است.

ناصر الدین شاه، باغ قهلک و مجلس شورای اسلامی

با جدی شدن موضوع بازپس گیری باغ سفارت قلهک از بریتانیا در ایران، برای اولین بار ۱۶۲ نفر از نمایندگان محافظه کار دوره هفتم مجلس شورای اسلامی آبان ماه سال ۱۳۸۵ طی نامه ای به رئیس مجلس از وی خواسته اند از رئیس کل دیوان محاسبات کشور بخواهد آنچه را "تصرف غیرقانونی دولت انگلستان بر باغ قلهک" می دانند مورد رسیدگی قرار دهد.

نمایندگان مجلس ایران، سفارت بریتانیا در تهران را متهم کردند که بیش از ۶ دهه پیش از این از طریق "کلاهبرداری" و "تبانی با مأموران وقت ثبت اسناد" باغ قلهک را که تنها برای سکونت سفیر به این سفارتخانه داده شده بود، به مالکیت خود در آورده است.

باغ قلهک، زمینی به وسعت ‪ بیست‬هکتار است که در منطقه ‌ای به همین نام در شمال تهران واقع شده و ناصرالدین شاه چهارمین شاه ایران از خاندان قاجار، در قرن نوزدهم آن را برای سکونت، به سفیر بریتانیا واگذار کرده بود.

این باغ هم اکنون اقامتگاه کارکنان سفارت بریتانیا در تهران است و بخشی از آن نیز به دفتر شورای فرهنگی بریتانیا (British Council) اختصاص داده شده بود که فعالیت آن از سال گذشته با محدودیت هایی مواجه شده است.

معترضان ایرانی می گویند که باغ قلهک به عنوان سکونتگاه ییلاقی به سفارت وقت بریتانیا به صورت "سکنی" واگذار شده است.

سکنی در متون حقوقی ایران به این معنی است که مالک حق سکونت در ملک خود و نه مالکیت آن را به شخصی حقیقی یا حقوقی واگذار کند.

مدت اعطای این حق می تواند معین باشد یا اینکه به مدت عمر شخص سکونت کننده یا مالک تعیین شود اما به هر حال هنگامی که هم مالک و هم فردی که حق سکونت در ملک به او واگذار شده مرده باشند، حق سکنی به پایان می رسد.

بر اساس نامه نمایندگان دوره پیشین مجلس ایران، سفارت بریتانیا در تهران در سال ۱۳۱۳ ‬خورشیدی (۱۹۳۴ میلادی) بر خلاف قوانین ایران که مالکیت دولت ها و اتباع بیگانه را بر اموال غیرمنقول ممنوع می سازد، با آنچه "کلاهبرداری" و "تبانی با مأموران وقت ثبت اسناد" خوانده شده، باغ قلهک را به نام دولت بریتانیا به ثبت رسانده و باغ را به مالکیت خود درآوردند.

تنش در روابط ایران و بریتانیا

در ادامه اعترض ها به "تصرف باغ قلهک توسط بریتانیا" زمستان سال گذشته، برخی از دانشجویان بسیجی مقابل این باغ دست به اعتراض زدند و حتی با ورود به باغ و آتش زدن پرچم آمریکا در آن، پرچم فلسطین را آنجا نصب کردند.

در ایران همچنین گروهی با عنوان "کمیته آزادسازی باغ قلهک" تشکیل شده که اعضای آن اعلام کرده اند خواهان "مبارزه با استعمار و آزادی بخشهایی از وطن اسلامی"‌ هستند که به گفته این گروه، "هنوز در چنگال استعمار پیر اسیر است."

موضوع بازپس گیری باغ قلهک از سفارت بریتانیا در تهران در شرایطی مطرح می شود که تنش میان تهران و لندن در جریان دستگیری کارمندان ایرانی سفارت بریتانیا در تهران بالا گرفته است.

بریتانیا خواهان آزادی فوری کارمندان ایرانی سفارت خود در تهران شده است.

هرچند ایران چند تن از ۹ کارمند بازداشت شده را آزاد کرده اما احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان در ایران از برنامه محاکمه دیگر کارمندان ایرانی به اتهام "دست داشتن در ناآرامی های اخیر" که پس از اعلام نتایج انتخابات صورت گرفته، خبر داده است.