ايران برنامه های هسته ای گسترده ای را تدارک ديده که در منطقه خاورميانه نگرانی هايی ايجاد کرده است
مسعود بهنود
درحالی که هنوز تصميم قطعی جمهوری اسلامی در مورد مهلتی که شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی برای ايران معين کرده است آشکار نشده، ورود عربستان سعودی به صحنه کشمکش های هسته ای منطقه خاورميانه خبر خوبی برای مسوولان ايران است که دنبال راهی برای مقابله با فشارهای بين المللی هستند.
ايرانی ها می توانند اميدوار باشند که با برخاستن صدايی تازه و قدرتمند از ميان مسلمانان منطقه، گوش های بيشتری برای شنيدن استدلال هايشان در مقابله با فشارهای آمريکا آماده باشد
روزنامه گاردين چاپ بريتانيا، روز پنجشنبه 18 سپتامبر، در گزارش اصلی خود نوشته است دولت سعودی باتجديد نظر در سياست های دفاعی خود، وارد صحنه مجادلات اتمی خاورميانه می شود. اين تهديدی تازه برای پيمان منع توليد سلاح های اتمی در يکی از خطرناکترين مناطق جهان است. بحران در خاورميانه هم اکنون نيز به خاطر مسايلی که در روابط ايران و آژانس بين المللی انرژی اتمی پيش آمده، شديدا روبه اوج گيری است.
به نوشته گاردين، سياست تازه رهبران رياض سه انتخاب را در اختيار اين کشور می گذارد: اول امکان دست يافتن عربستان سعودی به تکنولوژی هسته ای به عنوان يک عامل بازدارنده تهديدهای خارجی؛ دوم، وارد شدن به اتحاديه ای از کشورهای برخوردار از توان هسته ای که محافظت از آن کشور در مقابل مخاطرات را نتيجه دهد و سوم رسيدن به يک توافق منطقه ای برای غيراتمی کردن خاورميانه.
بنابه گفته ناظران سياسی، آنچه تصميم گيری مقامات جمهوری اسلامی را دشوار کرده، نگرانی از اين است که اگر ايران به شرايط تعيين شده شورای حکام تن دهد در وضعيتی همچون عراق در نيمه دوم دهه نود قرار گيرد و اگر آن را نپذيرد با قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل روبرو شود که احتمال تحريم نفتی و حمله به تاسيسات هسته ای از جمله نتايج آن خواهد بود
از ديد کارشناسان گاردين، پادشاهی سعودی تا روزی که حملات 11سپتامبر 2001 روابط آن کشور را با آمريکا تيره کرد زير چتراتمی ايالت متحده قرار داشت و با وجود نزديکی به کشوری مانند اسرائيل با 200 کلاهک اتمی احساس امنيت می کرد. اما اينک که روابطش با آمريکا به گرمی سابق نيست و ايران نيز برنامه های اتمی وسيعی را در دستور کار خود قرار داده، به خود حق می دهد که نگران باشد.
البته عربستان سعودی از ناحيه ايران، با وجود اينکه در گذشته روابط چندان خوبی با هم نداشتند احساس تهديد نمی کند چون روابط اين دو کشور در سال های اخير روبه گرمی بوده است. اما عربستان، به هر حال از احتمال برخورداری ايران و اسراييل از سلاح های اتمی بيمناک است.
يک حامی برای ايران؟
دو روز پيش جبهه مشارکت ايران که بيش ترين نماينده را در بخش انتخابی حکومت جمهوری اسلامی دارد، با صدور بيانيه به جنگ با محافظه کارانی رفت که از پيروی از الگوی کره شمالی و خارج شدن از تعهدات بين المللی حمايت می کنند.
در بخشی از بيانيه جبهه مشارکت بر لزوم اقدامات ديپلماتيک و از جمله وادار کردن تمام کشورهای جهان به قبول پروتکل الحاقی پيمان منع و گسترش سلاح های اتمی تاکيد شده بود که با بخش اصلی از تدبير تازه سعودی ها همگرائی دارد.
ايرانی ها می توانند اميدوار باشند که با برخاستن صدايی تازه و قدرتمند از ميان مسلمانان منطقه، گوش های بيشتری برای شنيدن استدلال هايشان در مقابله با فشارهای آمريکا آماده باشد.
پيش بينی اين که حضور عربستان سعودی در صحنه آيا ايران را از وضعيت دشواری که در صحنه سياست بين المللی به آن گرفتار شده بيرون خواهد کشيد و يا تنها به دادن امتيازی به رياض منجر خواهد شد چندان آسان نيست.
بنابه گفته ناظران سياسی، آنچه تصميم گيری مقامات جمهوری اسلامی را دشوار کرده، نگرانی از اين است که اگر ايران به شرايط تعيين شده شورای حکام تن دهد در وضعيتی همچون عراق در نيمه دوم دهه نود قرار گيرد و اگر آن را نپذيرد با قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل روبرو شود که احتمال تحريم نفتی و حمله به تاسيسات هسته ای از جمله نتايج آن خواهد بود.