آيت الله خامنه ای رهبر ايران با معافيت شمار زيادی از مشمولان نظام وظيفه که برخلاف مقررات، حاضر به گذراندن دوران خدمت نظام نشده اند موافقت کرده است.
معافيت اين دسته از مشمولان به پيشنهاد ستاد کل نيروهای مسلح ايران و به مناسبت زادروز امام اول شيعيان انجام می گيرد.
بنابر قانون نظام وظيفه عمومی ايران، مردان با رسيدن به سن نوزده سالگی در صورتی که در حال تحصيل نباشند، اجباراً بايد مدت 21 ماه دوران خدمت نظام وظيفه را بگذرانند.
متخلفان از اين قانون مدت سه تا شش ماه به دوره خدمت نظام وظيفه شان افزوده می شود.
بنابر آنچه نيروی انتظامی ايران اعلام کرده است، معافيت از خدمت نظام وظيفه تنها شامل آن دسته از مشمولان می شود که بيش از 28 سال سن داشته باشند و اگر مشمولان دارای مدرک تحصيلی بالاتر از پايان دوره کارشناسی (ليسانس) باشند، اين شرط سنی نيز بالاتر می رود.
مشمولانی که تحصيلات آنها در حد کارشناسی ارشد باشد برای برخورداری از معافيت بايد دست کم سی سال داشته باشند، اين شرط سنی برای دارندگان مدرک دکتری در رشته های غيرپزشکی به 32 سال افزايش می يابد و دارندگان مدرک دکتری در رشته های پزشکی و دامپزشکی برای اينکه بتوانند از اين معافيت بهره ببرند بايد دست کم 38 سال سن داشته باشند.
دولت ايران طی سالهای اخير از راههای مختلف اقدام به فراهم آوردن امکان معافيت از خدمت نظام وظيفه برای جوانان ايرانی کرده است
اين نخستين بار پس از روی کار آمدن حکومت جمهوری اسلامی در ايران است که مشمولان نظام وظيفه تنها بر اساس تاريخ تولد از خدمت نظام وظيفه معاف می شوند.
دولت ايران طی سالهای اخير از راههای مختلف اقدام به فراهم آوردن امکان معافيت از خدمت نظام وظيفه برای جوانان ايرانی کرد و طول دوره خدمت نظام وظيفه را نيز از دو سال به بيست و يک ماه کاهش داد که اين مدت در صورتی که دوران خدمت در مناطق مرزی و دارای شرايط سخت انجام گيرد به هيجده ماه کاهش می يابد.
از جمله اين اقدامات، اعطای معافيت با پرداخت پول بود که از حدود پنج سال پيش آغاز شد اما به دليل مواجه شدن با مخالفتهای گسترده بخش کم درآمد جامعه که آن را اعمال تبعيض و ناعادلانه می دانستند، اجرای آن از دو سال پيش متوقف شد.
هر چند پاره ای از آگاهان، علت توقف اعطای معافيت در مقابل دريافت پول را شرايط تازه امنيتی ايران می دانند، چرا که توقف اين طرح تقريباً همزمان با آغاز تهديدهای آمريکا عليه ايران و مطرح شدن امکان عمليات نظامی عليه اين کشور بود.
معافيتی که اين بار به مشمولان خدمت نظام ونيروی انتظامی ايران اعطا می شود « معافيت عفو رهبری» ناميده شده و کسانی که از آن برخوردار می شوند در صورت ضرورت امکان دارد به خدمت فراخوانده شوند.
با موافقت آيت الله خامنه ای همچنين کليه های پرونده قضايی كه به اتهام فرار از خدمت عليه افراد تشکيل شده مختومه اعلام می شود و کسانی که "معافيت عفو رهبری" شامل حالشان می شود حتی در صورتی که در حال انجام خدمت نظام وظيفه باشند از خدمت ترخيص می شوند.
