چالش هسته ای ايران، 'احتمال حمله ضربتی به مراکز هسته ای' - بخش سوم
آمريکا و اسرائيل نسبت به حمله به مراکز هسته ای ايران هشدار داده اند
محمد امينی
به موازات افزايش حجم اخبار و گزارش هايی که از اقدامات جمهوری اسلامی برای دستيابی به توان هسته ای نظامی حکايت دارند، بر حجم علائم مربوط به احتمال حمله نظامی اسراييل و حتی ايالات متحده به مراکز هسته ای ايران نيز افزوده شده است. چنين اقدامی با ارزيابي های واشنگتن و تل آويو از خطرات دستيابی تهران به بمب اتمی رابطه مستقيم دارد:
احتمال حمله ضربتی آمريکا
بدنبال حمله تروريستی يازدهم سپتامبر در سال 2001، دکترين امنيتی و دفاعی ايالات متحده وارد مرحله کاملا جديدی شد که اهدافی چون مبارزه با تروريسم و پيشگيری از وقوع بکارگيری از سلاح های کشتارجمعی عليه اين کشور در اولويت حياتی قرار گرفتند.
حمله به افغانستان، به عنوان بزرگترين و شناخته شده ترين مرکز تجمع اعضای شبکه القاعده و قرار دادن کشورهای عراق، کره شمالی و جمهوری اسلامی ايران در "محور شرارت"، نشان داد که رويکرد سياست امنيتی – دفاعی – خارجی ايالات متحده بر "اقدام پيشگيرانه" استوار شده است. تغيير رژيم عراق در سال جاری نيز جديت دولت جرج بوش برای پيگيری سياست تدوين شده را اثبات کرد. در حال حاضر، ايران و کره شمالی برای کنارگذاشتن برنامه هسته ای خويش به شدت تحت فشار ايالات متحده قرار گرفته اند.
دولت آقای بوش، به ويژه پس از ساقط شدن رژيم صدام در عراق، به موازات افزايش فشاربر ايران برای پذيرش پروتکل الحاقی به معاهده منع تکثير و گسترش سلاح های هسته ای، بر استفاده از" کليه ابزارو روشها " عليه برنامه اتمی ايران تاکيد کرده است
ايالات متحده، به ويژه پس ازانعقاد قرارداد تکميل نيروگاه اتمی بوشهر در سال 1996، همواره بر اين موضع پافشاری کرده است که جمهوری اسلامی ايران به بهانه استفاده صلح آميز از انرژی هسته ای در حال حرکت به سمت دستيابی به سلاح کشتارجمعی اتمی است. از همين روی فعاليت های هسته ای ايران و روسيه در پروژه نيروگاه بوشهر را همواره به دقت دنبال کرده است.
دولت آقای بوش، به ويژه پس از ساقط شدن رژيم صدام در عراق، به موازات افزايش فشاربر ايران برای پذيرش پروتکل الحاقی به معاهده منع تکثير و گسترش سلاح های هسته ای، بر استفاده از" کليه ابزارو روشها " عليه برنامه اتمی ايران تاکيد کرده است.
به عنوان نمونه روزنامه گاردين در يازدهم مارس از قول سخنگوی شورای امنيت آمريکا گزارش داد:" داشتن نگاهی واقعی به نيات ايرانی ها دشوار است، اما کاملا مشخص است که آنها بدنبال سلاح های هسته ای هستند."
موضع فوق با اظهارات سخنگوی وزارت خارجه آمريکا همراه شد که اعلام کرد:" آمريكا متعهد است تا از تمامی ابزار موجود برای متوقف كردن برنامههای هستهای ايران استفاده كند. ما نمیتوانيم به ايران اجازه دهيم كه به توانايی هستهای دست يابد."
حمله ناگهانی به تاسيسات هسته ای ايران يکی از اين ابزارها محسوب می شود و رسانه های آمريکايی هر از گاهی در اين خصوص خبری منتشر می کنند.
به عنوان نمونه، لس آنجلس تايمز روز 4 اوت نوشت: " سازمان اطلاعات مرکزی آمريکا (سيا) که از مدت ها قبل معتقد بوده است ايران سرگرم توليد يک بمب (اتمی) است، طرحی اضطراری برای حمله موشکی و هوايی از سوی آمريکا عليه تشکيلات هسته ای ايران تهيه کرده و رييس جمهوری آمريکا را در جريان اين طرح قرار داده است".
لس آنجلس تايمز در ادامه نوشته بود:" طراحان نظامی اسرائيل و تحليلگران مستقل گفتند که منهدم کردن تاسيسات اتمی ايران دشوار خواهد بود زيرا در سراسر اين کشور پراکنده است و برخی تشکيلات کوچک هنوز سری مانده و ناشناخته است و حداقل يکی از اين تاسيسات در برابر حملات متعارف مقاوم است ".
نومحافظه کاران درآمريکا با مذاکره با ايران بر سر مسائل هسته ای اين کشور مخالفند و به نمونه کره شمالی اشاره می کنند که با خريدن زمان در سايه مذاکره با دولت بيل کلينتون در دهه گذشته، توانست به توان هسته ای قابل توجهی دست يابد
در تازه ترين مورد نيز سيمون تيسدال در نهم اوت در روزنامه گاردين از اصرار نومحافظه کاران در کابينه آقای بوش برای به کرسی نشاندن سياست برخورد نظامی با برنامه های هسته ای ايران و کره شمالی خبر داد. به اعتقاد تحليل گران، نومحافظه کاران درآمريکا با مذاکره با ايران بر سر مسائل هسته ای اين کشور مخالفند و به نمونه کره شمالی اشاره می کنند که با خريدن زمان در سايه مذاکره با دولت بيل کلينتون در دهه گذشته، توانست به توان هسته ای قابل توجهی دست يابد.
در اين ميان عاملی که برای عملی شدن تهديد حمله به تاسيسات اتمی ايران ضروری است، به ميزان نزديکی ايران به نقطه "بدون بازگشت اتمی" است که با دستيابی به اورانيوم غنی شده و يا پلوتونيوم آغاز می شود. مطالب درج شده در مطبوعات آمريکا و جهان در اين خصوص اطلاعات متفاوت و متناقضی ارايه می کنند .
تاکيد کادر رهبری ايران مبنی بر دستيابی به دانش هسته ای، تاکيد محمد خاتمی بر تصميم جمهوری اسلامی برای کنترل کامل چرخه سوخت هسته ای و درج اخباری در خصوص واردات و راه اندازی صدها دستگاه سانتريفوژ( مخصوص غنی سازی اورانيوم ) درتاسيسات هسته ای نطنز و ساير مراکز؛ همگی از نشانه های نزديک شدن ايران به مرحله استقلال هسته ای قلمداد می شوند.
اين در حالی است که نماينده ايران در آژانس بين المللی انرژی اتمی در مصاحبه با روزنامه دولتی ايران اعلام کرد" ما به علم غنی سازی دست يافته ايم؛ اما درنقطه مابين 30-35 هستيم و با نقطه پيشرفت 100 درصد، فاصله داريم ".
به اعتقاد کارشناسان، ايران پيش از آنکه امکان توليد بمب اتمی پيدا کند، بايد موانع فنی متعددی را پشت سر بگذارد. برخی کارشناسان نيز می گويند انتظار دارند زمانی که اين موانع برطرف شد يا ايران به حل آنها نزديک شد، اين کشور مانند کره شمالی از پيمان منع گسترش سلاح های اتمی خارج شود و درهای خود را به روی بازرسان آژانس بين المللی انرژی اتمی ببندد. صاحبنظران معتقدند اعلام خروج ايران از معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای احتمال واکنش ضربتی عليه مراکز اتمی اين کشور را به ويژه از ناحيه اسراييل افزايش می دهد.
احتمال حمله ضربتی اسراييل
بسياری از کارشناسان معتقدند دستيابی ايران به سلاح اتمی، موقعيت اين کشور در موازنه قوا با اسراييل را به نفع ايران تغيير خواهد داد. خبرگزاری دانشجويان ايران – ايسنا- درنهم اوت ازقول کالين پاول، وزير امورخارجه دولت جرج بوش گزارش داد " دستيابي ايران به بمب هسته ايی در سال 2005، منجر به واكنش سريع اسراييل خواهد شد و تنها راه حل قاطع از ديدگاه ارتش اسراييل براي حل اين مشكل، از بين بردن طرح هسته ايی ايران است."
تاکيد کادر رهبری ايران مبنی بر دستيابی به دانش هسته ای، تاکيد محمد خاتمی بر تصميم جمهوری اسلامی برای کنترل کامل چرخه سوخت هسته ای و درج اخباری در خصوص واردات و راه اندازی صدها دستگاه سانتريفوژ( مخصوص غنی سازی اورانيوم ) درتاسيسات هسته ای نطنز و ساير مراکز؛ همگی از نشانه های نزديک شدن ايران به مرحله استقلال هسته ای قلمداد می شوند
خبر فوق در حالی منتشر شد که خبرگزاری رويتر در 14 اوت از قول دانی ياتوم، رييس سابق سرويس اطلاعاتی اسراييل—موساد— چنين نقل قول کرد که" احتمال توسل اسراييل به اقدامی مشابه با عمليات هوايی درسال 1981 برای نابود سازی موفقيت آميز رآکتور هسته ای عراق در مجتمع اوسيراک، بر عليه مراکز هسته ای ايران بسيار اندک است."
در اين ميان اسراييل همچنان به عنوان بزرگترين منبع فشار بر آمريکا و روسيه برای ممانعت از استمرار برنامه هسته ای ايران شناخته می شود.بر اساس گزارش جيم هاگلند در 13 اوت در روزنامه آمريکايی واشنگتن پست، آريل شارون، نخست وزير اسراييل، دو هفته قبل در آخرين سفر خود به ايالات متحده به رييس جمهوری آمريکا هشدار داد که ايران به مرحله توليد بمب اتمی بسيار نزديک شده و احتمال حمله پيشگيرانه اسراييل به مراکز هسته ايی ايران بسيار زياد است.
بر اساس اين گزارش،" نخست وزير اسراييل با به همراه بردن منشی نظامی خود که يک ژنرال سه ستاره به نام يوآف گالانت است، فضای مذاکرات را دراماتيزه ( بسيار نمايشی) کرده بود."
به هر شکل صاحب نظران معتقدند اجرای سناريوی حمله به مراکز هسته ای ايران چندان هم به آسانی تکرار تجربه 1981 در عراق نيست، چرا که علاوه بر پراکندگی تاسيسات ايران و مقاوم بودن شماری از اين مراکز در مقابل حملات هوايی در مقابل حملات هوايی، احتمال استفاده ايران از توان موشکی برای وارد آوردن ضربه متقابل و ساير اهرم های ايران برای اعمال فشار امنيتی بر دولتمردان تل آويو، جملگی از شمار عواملی هستند که استراتژيست های اسراييلی را در تجويز فوری حمله به مراکز هسته ای ايران به احتياط وامی دارند.
در آخرين موضع گيری جمهوری اسلامی نسبت به اين احتمال ؛ حميد رضا آصفی، سخنگوی وزارت خارجه ايران در هفدهم اوت اعلام كرد: "اميدواريم رژيم صهيونيستی (اسرائيل) وارد ماجراجويی نشود؛ زيرا اين رژيم نشان داده كه ماجراجوست و به اصول پايبند نيست؛ اگر مرتكب اين اشتباه شود، تاوان سنگينی خواهد پرداخت."
