راجر هاردی تحليلگر بی بی سی در امور خاورميانه برای پرداختن به موضوع روابط ايران و آمريکا در شرايط کنونی، سفری به واشنگتن کرده و پای صحبت صاحبنظران و کارشناسان نشسته است. حاصل اين سفر، گزارشی است در چهار بخش که بخش سوم آن را اينجا می خوانيد:
ايران مدتها به حمايت از گروههای ضد اسراييلی نظير حزب الله در لبنان و حماس و جهاد اسلامی در فلسطين ادامه داده اما اتهامی که اخيراً به ايران نسبت داده شده پناه دادن به اعضای شبکه القاعده تحت رهبری اسامه بن لادن است.
پاتريک کلاوسن در مؤسسه سياستهای خاورنزديک در واشنگتن مسائل ايران را دنبال می کند می گويد شرق ايران و به ويژه جنوب شرق اين کشور درگير مشکلات بزرگی است؛ باندهای گسترده قاچاق مواد مخدر در اين مناطق مشغول فعاليتند و رابطه دولت مرکزی با جمعيت اکثراً سنی مذهب و همچنين قبايل اين منطقه بسيار بد است.
به عقيده آقای کلاوسن، از آنجا که دولت ايران در کنترل اين مناطق مشکل دارد به نظر نمی رسد نگرانی خاصی نسبت به حضور شماری از عناصر القاعده و عناصر تندروی طالبان در اين مناطق داشته باشد اما اين عدم نگرانی کار عاقلانه ای نيست.
پاتريک کلاوسن می گويد مقامات ايرانی به شيوه مخصوص به خود در مواردی به سرکوب اين گروهها می پردازند، در مواردی چشم خود را بر اعمال آنها می بندند و در مواردی با آنها همدستی می کنند.
ايران به شيوه مخصوص به خود با القاعده و طالبان برخورد می کند؛ در مواردی به سرکوب آنها می پردازد، در مواردی چشم بر اعمال آنها می بندد و در مواردی با آنها همدستی می کند
پاتريک کلاوسن
مقامهای ارشد ايرانی اخيراً به بازداشت اعضای ارشد و همچنين رده پايين القاعده اعتراف کرده اند و می گويند عده ای از آنان را نيز اخراج کرده اند اما آنچه اين بحث را داغ کرده اين است که مقامهای آمريکا به صورت غيررسمی ادعا کرده اند که بمبگذاريهای انتحاری ماه مه گذشته در رياض پايتخت عربستان سعودی را مقامهای القاعده در ايران طرح ريزی کرده اند که اگر حقيقت داشته باشد، اتهامی جدی عليه ايران خواهد بود.
اما جرج پرکوويچ از بنياد صلح جهانی کارنگی در اين مورد متقاعد نشده است و می گويد ايران هشت سال صرف بهبود روابط با عربستان سعودی کرده و موفقيت قابل توجهی در اين راه کسب کرده است، از سوی ديگر، القاعده دشمن قسم خورده ايران است و طالبان، ديپلماتهای ايرانی را در جريان بحران روابط ايران و افغانستان در پنج سال پيش به قتل رساندند.
از نظر او اين که دولت ايران به طريقی با دشمن قسم خورده اش القاعده برای هدف قرار دادن کشوری مانند عربستان سعودی تبانی کرده باشد هيچ معنايی ندارد و شواهدی که مؤيد اين اتهام باشد به چشم او نخورده است.
اتهام تازه ديگری که به ايران نسبت داده شده دخالت درعراق پس از جنگ است.
ايران رابطه ديرينه ای با شيعيان عراق دارد که اکثريت جمعيت اين کشور را تشکيل می دهند دارند.
ايران همچنين نسبت به مقاصد و نيات آمريکا در عراق بدگمان است و به گفته پاتريک کلاوسن، دستگاه تبليغاتی حرفه ای و عظيمی به کار گرفته است که برنامه های راديو و تلويزيونی با کيفيت بالا برای عراق پخش می کند.
بحث ايران در واشنگتن خيلی داغ است اما در مورد ضرورت اتخاذ تدبيری در قبال ايران اتفاق نظر وجود دارد
آقای کلاوسن، اقدام ايران در پخش برنامه های راديويی و تلويزيونی را مغرضانه می داند و می گويد شايعات ناصحيح و مغرضانه ای که ايرانيها پخش می کنند و به گونه ای طراحی شده که نيروهای آمريکايی افرادی جلوه گر شوند که حساسيتی برای ارزشهای اسلامی قائل نيستند.
پاتريک کلاوسن معتقد است که چنين اقدامی از سوی ايران، وضعيت را برای اين کشور بدتر می کند.
اقدامات دولت ايران در ارتباط با جنبشهای شيعی جنوب عراق مفيدتر بوده است اما ايرانيان همانند بيشتر موارد، نقش دوگانه ای ايفا می کنند؛ در مناطق خاصی تا حدودی مفيد واقع شده اند اما در ديگر مناطق وضعيت را بدتر کرده اند.
ديدگاههای گوناگونی در قبال اين موضوع وجود دارد.
برخي کارشناسان در واشنگتن ديد بازی نسبت به نقش ايران درعراق دارند و استدلالشان اين است که چون ايرانيها و تشکيلاتی تحت فرماندهی آمريکا در عراق يکديگر را با ترديد می نگرند، هنوز بسيار زود است که نقش ايران را در عراق مثبت يا منفی ارزيابی کنيم.
سومين بخش مجادله ميان ايران و آمريکا بر سر حمايت ايران از گروههايی است که به اسرائيل حمله می کنند.
سابقه دولت ايران در اين بخش بسيار واضح است؛ ايران بارها با روند صلح خاورميانه مخالفت ورزيده و همواره از گروههای لبنانی و فلسطينی پشتيبانی کرده که آنها را مبارزان راه آزادی می داند.
ايرانيان همانند بيشتر موارد، نقش دوگانه ای در عراق ايفا می کنند؛ در مناطق خاصی تا حدودی مفيد واقع شده اند اما در ديگر مناطق وضعيت را بدتر کرده اند
اما رابرت اوکلی سفير سابق آمريکا در پاکستان و سومالی که کارشناس کهنه کاری در امور ضد تروريسم است رفتار ايران را در اين زمينه نسبت به پيش از حمله آمريکا به عراق متفاوت می بيند.
آقای اوکلی حمله آمريکا به عراق را عامل ترس آوری می داند که باعث شده است حکومتهايی مانند سوريه و ايران نسبت به دوران پيش از اين جنگ بيشتر مراقب باشند.
مثال کوچکی که رابرت اوکلی در اين زمينه می زند فعاليت حزب الله لبنان است که به گفته او مانند موش ساکت شده و حتی انگشت خود را برای کاری بلند نکرده و حتی يک راکت کاتيوشا هم به اسرائيل شليک نکرده است.
رابرت اوکلی می گويد حزب الله تا آنجا که امکان داشته مراقب تحرکات خود است و دليل اين احتياط در وهله نخست، اين است که حزب الله سازمانی محتاط و دورانديش است و طی سالها شکل گرفته و جا افتاده است.
دليل دوم احتياط حزب الله نيز به گفته آقای اوکلی فشار سوريه و ايران برای اين است که کاری انجام ندهند زيرا ممکن است مسئول اعمال حزب الله شناخته شوند.
بحث ايران در واشنگتن خيلی داغ است اما در مورد ضرورت اتخاذ تدبيری در قبال ايران اتفاق نظر وجود دارد؛ بويژه در مورد توقف يا کاهش سطح برنامه های هسته ای ايران.
