نيک ميسون نسخه ای از کتاب خود درباره پينک فلويد را در دست دارد

بهزاد بلور، تهيه کننده برنامه روز هفتم با "نيک ميسون"، نوازنده درام (جاز) پينک فلويد که به تازگی کتابی را در مورد تاريخچه اين گروه با عنوان InsideOut به چاپ رسانده است، گفتگويی داشت و پرسش هايی را که شما فرستاده بوديد، با وی مطرح کرد:

چرا تصميم به انتشار کتابی درباره پينک فلويد گرفتيد؟

من نوشتن اين کتاب را حدود ده سال پيش و زمانی شروع کردم که ما برنامه مشخصی برای آينده گروه پينک فلويد نداشتيم. آن زمان به نظرم رسيد که وقتش رسيده درباره اين که زندگی هنری من چه سرانجامی داشته کتابی بنويسم. نگارش کتاب به آهستگی پيش رفت تا اين که حدود يکی دو سال پيش با مرگ استيو اروک - که برای سی سال مديريت پينک فلويد را برعهده داشت - من متوجه شدم که بايد نوشتن آنرا تمام کنم چون به تدريج افرادی که از پيشينه و نحوه تشکيل گروه ما مطلع هستند نخواهند بود تا آن را برای نسل های بعدی بازگو کنند.

آنچه در اين کتاب آورده ام براساس مشاهدات شخصی من از گذشته هنری پينک فلويد است چون تقريبا همه اعضا گروه در مورد آنچه در سالهای اوليه توليد شد، اتفاق نظر دارند. اما در مورد اين که کدام اثر بايد به کدام عضو از گروه انتساب داده شود (مثلا چه کسی The Dark Side of the Moon را نوشته است) موضوع پيچيده می شود. از اين جنبه آنچه نوشته ام نظر شخصی من است.

اگر به گذشته بازمی گشتيد آيا بازهم وارد دنيای موسيقی می شديد يا رشته معماری را ادامه می داديد؟

اگر با گروه پينک فلويد همکاری نداشتم به احتمال زياد رشته معماری را ادامه می دادم. اما گروه ديگری به جز پينک فلويد نمی توانست جوابگوی علائق و توانايی ها من باشد. اگر چيزی را در گذشته ام با پينک فلويد تغيير می دادم احتمالا پيدا کردن راه هايی برای افزايش کار هنری گروه بود. اما در مجموع همين راه را دوباره تکرار می کردم.

هنر معماری در آثار پينک فلويد تاثيری داشته و يا حتی برعکس آيا پينک فلويد در نگرش معماری غرب تاثيرگذار بوده است؟

بعيد می دانم که پينک فلويد تاثيری بر هنر معماری داشته است اما دانش و نوع آموزشی که افراد دريافت می کنند مسلما روی کار آنها اثرمی گذارد. شايد مهم ترين ويژگی رشته معماری - که هم شامل تکنولوژی و هم هنرهای زيبا می شود- اين است که عموما آموزش خوبی است. تحصيل در اين رشته به ما در طراحی بخش نمايشی موسيقی پينک فلويد به ويژه رقص نور کمک کرد.

پينک فلويد در روزهای آغازين را با پينک فلويد در سالهای آخر چه تفاوتی دارد؟

از چپ: ديويد گيلمور، نيک ميسون و ريچارد رايت (عکس مربوط به سال 1988 است)

پينک فلويد بخش عمده ای از زندگی من بوده است پس فراز و نشيب آن هم برای من مثل بقيه جنبه های زندگی روند طبيعی محسوب می شود. اما برای اعضای گروه خيلی جالب است که بقای هنری ما به رغم اين که سيد برت از پينک فلويد جدا شد و حتی زمانی که در بريتانيا طرفداران ما پراکنده شدند، ادامه يافت.

اجراهای زنده پينک فلويد در کشورهای مختلف چگونه تعيين می شدند؟ برنامه ای هم برای برپا کردن کنسرت در ايران داشتيد؟

اين که ما قرار بود در ايران کنسرت برپا کنيم اما به دليل انقلاب اسلامی آن را لغو کرديم فقط يک شايعه بود. هنگام تصميم گيری در مورد محل برگزاری کنسرت ها در دهه هفتاد و هشتاد ميلادی اصراری نداشتيم زمينه برای انجام کارهای آزمايشی فراهم کنيم. همچنين برپايی کنسرت های بين المللی بزرگ هدف ما نبود. در آن زمان (دهه هفتاد) بيشتر در کشورهايی مانند آمريکای شمالی و اروپای غربی، که با روحيات آنها آشنا بوديم و همچنين از ميزان درآمد هم مطمئن بوديم، کنسرت برگزار می کرديم. در پانزده سال آخر بود که در کشورهای اروپای شرقی، روسيه، منطقه آمريکای جنوبی و حتی خاورميانه برنامه اجرا کرديم. من چند دوست ايرانی دارم اما هرگز موسيقی ايرانی گوش نکرده ام و آنها هم هرگز به من پيشنهاد نکرده اند که به موسيقی ايرانی گوش کنم.

پينک فلويد با آلات موسيقی مختلف تا چه حد کارهای آزمايشی می کردند؟

ما با آلات موسيقی کار آزمايشی نمی کرديم. ما خيلی دير با سينتی سايزر (دستگاه مولد صدا) آشنا شديم. اما در استوديوهای ضبط صدا کارهای آزمايشی زيادی کرديم و به آزمايش با اکوستيک توجه داشتيم. از اين لحاظ کمی شبيه گروه بيتل بوديم. ما تحت تاثير مردی به نام ران گيسر بوديم که در خانه اش استوديو برپا کرده بود و ما را با روش های مختلف ضبط موسيقی آشنا کرد. فکر نمی کنم که هيچ يک از اعضای پينک فلويد به استفاده از سازهای ويژه علاقه داشت. در آن زمان جلوه های صوتی را به طور عمومی با نوار و نه با ساز انجام می داديم؛ آواهايی که اکنون مشابه آنها روی هر سينتی سايزر خوبی نصب شده است. برخی از آواها هم اصلا با نوار ايجاد نشده بودند بلکه مثلا با يک دستگاه توليد باد - که در استوديو ای ام آی بود - توليد کرده بوديم.

به نظر شما آثار پينک فلويد تا چه حد بر نگرش جوانان تاثيرگذار بوده است، چون برخی از خوانندگان و شنوندگان بخش فارسی بی بی سی می گويند موسيقی پينک فلويد برای آنها عرفانی است و آنها را به بعدی ديگر از وجود می برد. آنها همچنين می گويند موسيقی پينک فلويد همواره غيرتجاری بوده است؟

واژه تجاری کمی گمراه کننده است. وقتی توليدی در سطح جهانی عرضه بشود وارد مقوله تجاری شده است. بنابراين گرچه ما در ابتدا يک گروه زيرزمينی بوديم وقتی کارمان را در سطح جهانی ارائه داديم در واقع تجاری شديم و فروش زيادی داشتيم. اما يکی از نکته های مهم اين بود که موضوع اشعار پينک فلويد و سبک نوشتاری راجر واترز به تدريج جدی تر شد و برخلاف تصنيف های گروه های پاپ - که عموما به عشق و عاشقی سنين نوجوانی می پردازند - بود. زمانی که در استوديو سرگرم ساختن آهنگ بوديم اولين هدف ما رسيدن به کمال هنری بود بنابراين اصولا اين حس را نداشتيم که به يک بعد ديگر از زمان و مکان رفته ايم. تنها زمانی که احتمال تجربه حس پرواز وجود داشت هنگام اجرای زنده بود.

آثار پينک فلويد معمولا طولانی (گاهی بيش از 24 دقيقه) هستند. آيا بداهه نوازی دليل اساسی آن بوده است؟

در موسيقی پينک فلويد - به خصوص در آثار اوليه - بداهه نوازی نقش داشت. اما به تدريج ساختار کلاسيک جايگزين شد و اگر بداهه نوازی هم بود از قبل برنامه ريزی و تعيين شده بود تا به اعضا اجازه داده شود خلاق تر باشند.

آلبوم The Wall در اواخر دهه هفتاد ميلادی منتشر شد و شهرت جهانی پيدا کرد. چه تحولات سياسی انگيزه اصلی آن بوده است؟

همزمانی انتشار آن با رخداد انقلاب اسلامی ايران هيچ ارتباطی نداشت همان طور که هيچ ارتباطی هم با نوعی پيش بينی فروپاشی ديوار برلين نداشت. موضوع آن فاصله ميان مردم و سدهايی که بين افکار وجود دارد، بود. پس می توانيم آن را به هر حائلی که در زندگی وجود دارد تعميم بدهيم. اين ويژگی هر تصور و مفهوم آبستره است که می توان آن را با هر واقعه ای مرتبط دانست.

ايميل های زيادی دريافت کرده ايم که پرسيده اند چرا راجر واترز از گروه پينک فلويد رفت؟

اعضای يک گروه تا زمانی به همکاری ادامه می دهند که احساس کنند می توانند با بودن در آن کار خلاقه داشته باشند. راجر واترز به اين نتيجه رسيد که در خارج از گروه می تواند خلاقيت بيشتری داشته باشد. اين که يکی از اعضا تصميم به ترک گروه می گيرد واقعه ای غيرعادی نيست. اما جدا شدن سيد برت فرق داشت. ما هنوز هم نمی دانيم دقيقا انگيزه او از کناره گيری از پينک فلويد چه بود. از ديد ما او در نهايت با اين تصميم صدمه خورد. من با راجر، ديويد و ريک در ارتباط هستم اما همه ما می دانيم که بهتر است سيد را به حال خودش بگذاريم.

آيا کار ديگری از پينک فلويد خواهيم داشت؟

کار هنری گروه پينک فلويد تمام نشده است هر چند ديويد گفته است فعلا کاری نخواهد کرد اما پايان پينک فلويد را هم اعلام نکرده است. همه چيز بسته به ديويد گيلمور است چون اگر او تمايل به کار داشته باشد، من و ريک حاضر هستيم بازهم موسيقی پينک فلويد بسازيم.

(پايان گفتگو)

تاريخچه گروه پينک فلويد

گروه انگليسی پينک فلويد در سال 1966 تشکيل و با آلبوم The Piper at the Gates of Dawnمعروف شد. پينک فلويد در آغاز گروهی معمولی بود اما به تدريج به موسيقی سايکدليک (روان نما) گرايش پيدا کرد و در نهايت به مهم ترين گروه در اين سبک از موسيقی تبديل شد.

تاثير افکار سيد برت، يکی از اولين اعضای اين گروه، موسيقی پينک فلويد را به حال و هوای موضوعات سياسی کشاند. اما با جدا شدن برت از پينک فلويد و ملحق شدن ديويد گليمور به جای او، اين گروه تصميم گرفت عمدتا آثار بدون کلام توليد کند.

آلبوم دوم پينک فلويد کاری بدون کلام بود که در آن از اصوات گوناگون و متعدد استفاده شده بود که برای ايجاد حس رسيدن به اوج معنويت با آوای يک دسته کر خاتمه می يابد.

اين گروه همچنين ابداع گر سبک اجرای برنامه های زنده همراه با رقص نور بر روی صحنه بود.

پينک فلويد پس از طی يک دوره نه چندان موفق دو آلبوم بسيار موفق تصنيف کرد: آلبوم Meddle (سال 1971) و آلبوم Dark Side of the Moon ( سال 1973).

مجموعه ترانه های Dark Side of the Moon حالات روحی ناشی از فشارهای اجتماعی، پيرشدن، تنهايی و فقر را توصيف می کرد.

اما از ديد بسياری از طرفداران پينک فلويد آلبوم The Wall، که در سال 1979 منتشر شد، اين گروه را جاودانه کرد.

تا کنون 23 ميليون نسخه از اين آلبوم، که شامل آهنگ Another Brick in the Wall می شود، به فروش رسيده است.