بهرنگ تاج دین از خوانندگان صفحه صدای شما

در سال‌های آغازين انقلاب، يکی از معروف‌ترين شعارها، شعار و سياست ازدياد نسل بود. عده‌ای با استناد به برخی احاديث و عبارات قرآن، مردم را تشويق به بچه‌دار شدن و افزايش جمعيت می‌کردند. در کنار آن، سياست‌هايی نظير واگذاری زمين به خانواده‌های پرجمعيت‌تر و تخصيص کوپن بر اساس تعداد نفرات خانوار، مردم را عملاً تشويق به داشتن فرزندانی بيشتر می‌کرد. در نتيجه سيل فزاينده کودکان تازه به دنيا آمده، روانه جامعه ايران شد و در طول سال‌های جنگ، جمعيت ايران از حدود ۳۶ ميليون نفر به بيش از ۵۰ ميليون نفر افزايش يافت.

مشکلات افزايش سيل‌آسای جمعيت، در تمام سال‌های بعد نمود پيدا کرد

مشکلات اين افزايش سيل‌آسای جمعيت، در تمام سال‌های بعد نيز نمود پيدا کرد. چنان که در سال‌های پايانی دهه شصت خورشيدی، کمبود مدارس ابتدايی، مسأله کشور بود و در سال‌های آغازين و ميانی دهه هفتاد، اين مشکل به مدارس راهنمايی و سپس دبيرستان منتقل شد و از سال‌های پسين دهه هشتاد، غولی و معضلی به نام کنکور سر برآورد. اکنون نيز که آن سيل به دوران جوانی پای گذاشته، مشکل اصلی کشور ازدواج و بيکاری جوانان شده است.

در آغازين سال‌های دهه هفتاد بود که دولت ايران، پی به معضلات ناشی از رشد بی‌رويه جمعيت برد و کم‌کم پرونده سياست‌های تنظيم خانواده، مجدداً به گردش در آمد. پرونده‌ای که با پيروزی انقلاب، بسته شده بود و پيشگيری از بارداری، حتی امری مخالف اسلام و حرام شمرده شده بود. در آن دوران، وسايل پيشگيری نظير قرص‌های ضدبارداری و کاندوم، کمياب و چه بسا ناياب بودند.

ادبيات مخالفان سياست کنترل جمعيت کمابيش، شبيه به سخنان محمود احمدی‌نژاد بود. آن‌ها نيز دشمن،" استکبار جهانی"، "شيطان بزرگ" و "آمريکای جهان‌خوار" را عامل ترويج اين مسائل معرفی می کردند. اين نخستين بار در طول دوران رياست‌جمهوری احمدی‌نژاد نيست که وی به سياست‌های سال‌های نخست پيروزی انقلاب بازمی‌گردد.

محمود احمدی‌نژاد، جمعيت بيشتر را مايه قدرت و برتری کشور دانسته است. چين و هند پرجمعيت‌ترين کشورهای دنيا هستند. اما بزرگترين قدرت نظامی و سياسی جهان، ايالات متحده آمريکا است. آلمان نيز بيشترين صادرات را در بين کشورهای جهان دارد. با چشم‌پوشی از کشورهای کوچکی نظير ليختن‌اشتاين، که گفته می‌شود که سطح بالای رفاه اجتماعی را نيز در کشورهای حوزه اسکانديناوی نظير سوئد می‌توان يافت. حال بايد پرسيد که آيا در دنيای امروز، تعداد نفرات و جمعيت يک کشور، قدرت سياسی، اقتصادی و نظامی آن را در مناسبات بين‌الملل تعيين می‌کند؟

بدون شک، عملی شدن اين گفته‌های رييس‌جمهور ايران، موجب تکرار دوباره تاريخ خواهد شد. سال‌ها طول کشيد تا کشور توانست در توليد گندم (که روزگاری صادرکننده آن بود) مجدداً خودکفا گردد. همين امروز هم در زمينه حامل‌های انرژی نظير برق و بنزين کشور به شدت با کمبود مواجه است. معلوم نيست که در صورت افزايش جمعيت کشور تا مرز ۱۲۰ ميليون نفر، آيا کشور موفق خواهد شد که تنها اين دو نياز اساسی مردم (غذا و انرژی) را تأمين کند يا خير؟

از ديگر سو، اشتغال‌زايی و کارآفرينی نياز به سرمايه‌گذاری فراوانی دارد. همين امروز هم ايران، در تأمين فرصت‌های شغلی به ميران کافی ناتوان است و کار و مسکن دو معضل اساسی کشور هستند. تحقق شعار «ايران ۱۲۰ ميليونی» ناممکن نيست. اما قطعاً حرکت به آن سو نياز به برنامه‌ريزی مدون و بلندمدت، رشد اقتصادی و سرمايه‌گذاری‌های بسيار دارد.

شما هم اگر مطلبی در اين زمينه نوشته ايد، آن را می توانيد از طريق آدرس الکترونيکی persian@bbc.co.uk برای ما ارسال کنيد.