BBCPersian.com

مصوبه اخير دولت ايران مبنی بر عدم تغيير فصلی ساعت رسمی، اگر چه به دليل انجام چنين کاری در بسياری از کشورهای جهان می تواند اقدامی غير معمول و برخاسته از بینش اصولگرایانه دولت محمود احمدی نژاد محسوب شود، اما چنين تصميمی در عين حال ممکن است دارای پيامدهای مثبتی نيز باشد.

غلامحسين الهام، سخنگوی دولت يکی از دلايل اتخاذ چنين تصميمی را 'سردرگمی بخش های زيادی از جامعه' با تغيير ساعت اعلام کرده است، با اين حال، به نظر می رسد که گذشته از "رفع سر درگمی مردم"، ثابت ماندن ساعت رسمی اثرات اقتصادی و اجتماعی متعددی را به دنبال داشته باشد.

کشورهای اروپایی در دهه هفتاد میلادی و در پی بحران نفت، تصميم گرفتند که برای صرفه جويی در انرژی و استفاده بيشتر از طول مدت روز، ساعت رسمی خود را در فصل های بهار و تابستان يک ساعت جلو بکشند.

با وجود اين، انجام چنين کاری به سادگی و با هماهنگی کامل کشورهای اروپايی صورت نگرفت. بعضی از کشورها، ساعت رسمی خود را در پايان ماه مارس و برخی ديگر در پايان ماه آوريل جلو می کشيدند.

اين ناهماهنگی در هنگام عقب کشيدن ساعت ها نيز مشاهده می شد، به گونه ای که شماری از کشورها ساعت رسمی خود را در پايان ماه سپتامبر و شماری ديگر در پايان ماه اکتبر عقب می کشيدند.

چنين امری به تشتت و سردرگمی ها و دشوار شدن برنامه ريزی ها، به ويژه در زمينه روابط اداری و بازرگانی بين کشورهای اروپايی دامن می زد.

برای جلوگيری از اين ناهماهنگی ها و کاستن از هزينه های پديد آمده، سرانجام اتحاديه اروپا در صدد برآمد که نظمی مشخص و فراگير به مساله تغيير ساعت بدهد.

اما اين کار نيز با دشواری های خاص خود همراه بود، چرا که هر کدام از کشورهای عضو اتحاديه اروپا بر سيستم زمانی و تقويم خود اصرار می ورزيد.

به عنوان نمونه، بريتانيا خواهان آن بود که جلو و عقب کشيدن ساعت ها در ماه های آوريل و اکتبر، همان گونه که در آن کشور معمول بود صورت گيرد و در مقابل، برخی کشورهای ديگر از جمله آلمان و فرانسه تاکيد می کردند که اين کار بايد در ماه های مارس و سپتامبر، مطابق روال معمول اين کشورها انجام گيرد.

برای حل اين مشکل، در نهايت راه حلی ميانه در نظر گرفته شد. بر اساس مصوبه اتحاديه اروپا در سال 2000 ميلادی، ساعت ها در آخرين يکشنبه ماه های مارس و اکتبر جلو و عقب کشيده می شوند.

در ايران نيز، برای نخستين بار، پيش از انقلاب سال 1357، ساعت رسمی کشور به ساعات تابستانی و زمستانی تقسيم شد.

اما پس از انقلاب، از چنين رويه ای صرف نظر شد تا آنکه در سال 1370، دولت وقت مصوبه ای را به تصويب رساند که بر اساس آن، ساعت رسمی اين کشور همه ساله اول فروردين ماه، يک ساعت به جلو برده می شد و سی ام شهريور ماه دوباره به حالت اول برگردانده می شد.

همان گونه که اشاره شد، صرفه جويی در انرژی مهم ترين دليل روی آوردن به تغيير ساعت رسمی بوده است، اما بر اساس برخی پژوهش های انجام گرفته در کشورهای عضو اتحاديه اروپا، تغيير ساعت رسمی تاثير مثبتی در کاهش مصرف انرژی به ويژه برق نداشته است.

تغيير رفتار مردم در اوقات فراغت و شيوه زيست موجب افزايش مصرف برق می شود؛ اين افزايش مصرف به اندازه ای بوده است که عملا کاهش مصرف برق به دليل روشن بودن هوا را جبران کرده است.

در عين حال، تغيير ساعت رسمی، به گفته کارشناسان برای چند روز باعث بروز اختلال در ساعت بيولوژيک شهروندان هنگام جلو و عقب کشيدن ساعت می شود.

از سوی ديگر، تنظيم ساعت ها، از ساعت های مچی گرفته تا ساعت های ديواری در بيش از يکصد و پنجاه ميليون خانوار در اتحاديه اروپا، از نظر زمانی نيز هزينه بر است.

يک محاسبه سرانگشتی نشان می دهد که بيش از 80 هزار نفر- سال هزينه انجام تغيير عقربه های ساعت در هر سال است.

بر همين اساس، اتحاديه اروپا مقرر کرده است که در سال 2007 ميلادی، تغيير ساعت ها در آغاز فصل بهار مورد بازنگری قرار گيرد.

کارشناسان اين احتمال را رد نمی کنند که در اين بازنگری، اساسا مساله تغيير ساعت های رسمی منتفی شود.

گذشته از همه بحث های مطرح شده در اروپا، تصميم اخير دولت ايران می تواند پيامدهای اقتصادی و اجتماعی خاص خود را داشته باشد.

غلامحسين الهام گفته است پس از پايان تعطيلات نوروزی، در نيمه اول سال، ساعت کار اداره ها و بانک های اين کشور ساعت 7 و 30 دقيقه و شروع کار مدرسه ها ساعت 7 صبح خواهد بود.

اگر در کنار اين کار، ساعات کار ادارات، شرکت ها و کارخانه ها بدون تغيير بماند، می توان از اين احتمال سخن گفت که چنين تصميمی از حجم ترافيک، به ويژه در ساعات پر ترافيک صبح در شهرهای بزرگ، از جمله تهران خواهد کاست و به اين ترتيب، با تدبيری کم هزينه، گامی موثر برای کاستن از پيامدهای زيانبار و سنگين مشکل ترافيک با تقسيم ساعات عبور و مرورهای ضروری برداشته خواهد شد.

گذشته از مساله ترافيک که به مشکلی هر روزه و نفس گير در شهرهای بزرگ ايران بدل شده است، مساله روابط اقتصادی ايران با جهان خارج نيز می تواند در اين ميان مورد توجه قرار گيرد.

در پانزده سالی که ساعت ها در ايران نيز جلو و عقب کشيده می شد، ناهمزمانی در انجام اين امر در مقايسه با آمريکا و اروپا، موجب افزايش و کاهش متناوب اختلاف ساعت رسمی بين ايران و کشورهايی می شد که اصلی ترين طرف های بازرگانی اين کشور محسوب می شوند.

تغيير ساعت در ايران، به ويژه با توجه به وجود اختلاف در روزهای تعطيل رسمی، به معنای دگرگونی های مداوم زمان ارتباط و مراوده نه تنها در مناسبات سياسی و اقتصادی، بلکه در روابط خصوصی شهروندان ايرانی در داخل و خارج از کشور بوده است.

اکنون اگر ساعت در ايران ثابت بماند، آن گاه اين مشکل نيز تا حدود زيادی حل خواهد شد؛ هرچند تفاوت در روزهای تعطيل رسمی در ايران و اغلب کشورهای جهان همچنان مساله ساز است؛ زيرا با ساز و کار فعلی، عملا تنها سه روز هفته، روز کاری مشترک بين ايران و کشورهايی محسوب می شود که روزهای شنبه و يکشنبه تعطيل هستند.

اينکه کار خوبيه يا بدی بماند، ولی مسلما خيلی بهتر بود که زودتر ملت را از اين تصميمشون آگاه کنن. اميد - زاهدان

به نظر من اين قبيل تصميم های بدون مطالعه باعث بهم ريختن هر چه بيشتر برنامه ريزی های شخصی و عمومی در جامعه می شود. بعلاوه با برنامه تغيير ساعات تابستانه که در بسياری از کشورها اجرا ميشود از اتلاف بخش قابل توجهی از انرژی کاسته ميشود. در ضمن هر با توجه به تغيير ساعت راندمان کلی کار در کل جامعه بالا می رود. متاسفانه با تصميماتی از اين قبيل دولت جديد قصد عوام فريبی در قشر های مذهبی جامعه را دارد. عاصم - دوبی

بعضا بدليل فاصله ميان خانه و مدرسه دختر من تا حال ساعت شش و نيم به مدرسه ميرفت که حالا بايد پنج و نيم برود و من هم از کرج به تهران ساعت پنج و نيم ميرفتم که اکنون بايد چهار و نيم حرکت کنم . حالا شما قضاوت کنيد!!! علی - کرج

يکی از بدی ما انسان ها خصوصا ايرانی ها اينه که هر وقت کاری می خواد انجام بشه يا يک چيز نو می آد باهاش مقابله می کنيم. يادمه همان وقتی که ساعت را می خواستند تغيير دهند چقدر با اين کار مخالفت می کرديم. حالا که نمی خواهند تغيير دهند چقدر مخالفت می کنيم. سال ۷۰-۷۱ که پژو ۴۰۵ آمده بود چقدر مسخره می کرديم. بعد از دو-سه سال هرچی داشتيم می فروختيم که ۴۰۵ بخريم. بهتره که جای مخالفت چسم بسته ببينيم که دليل اين کار چيه و چه اثرات مثبتی می تونه داشته باشه. اگر بتونيم از اثرات مثبت استفاده کنيم برنده وگرنه يک بازنده پرچانه خواهيم بود. حسين - تهران

به نظر من دولت دکتر احمدی نژاد با اتخاذ اين تصميم مردم را از سردرگمی ابتدای سال نجات دادند. ولی چه بسا اين تصميم خيلی دير اعلام شد. به قول معروف نوش دارو پس از مرگ سهراب. شرکت های هواپيمايی مجبور شدند بسياری از ساعات پرواز خود را تغيير دهند و يا... ولی خيلی خوب شد. فرزاد - بندر

به نظر من ثابت ماندن ساعت ممکن است موجب سردرگمی شود چرا که چندين سال است ساعتها در ابتدای بهار عوض می شوند و مردم به اين امر عادت کرده اند و خيلی از برنامه ريزيها هم بر اين اساس صورت گرفته اما با اعلام ديرهنگام و ناگهانی اين امر مشکلاتی بوجود خواهد آمد. مساله بعدی اين است که ساعت شروع کار مدارس ۷ و ادارات و بانکها ۷:۳۰ اعلام شده، طبعاً اين ساعت در نيمه دوم سال بايد تغيير کند و به حالت اوليه خود برگردد که در واقع اصل مطلب تغييری نکرده و دقيقاً مانند حالتی است که ساعت رسمی عوض می شود و به نظر من حالت فعلی موجب سردرگمی بيشتر می شود. علی - خرم آباد

فکر ميکنم اين اولين واخرين کاردرست دولت احمدی نژاد باشد. من خودم به شخصه هيچ وقت به اين تغيير ساعت عادت نکردم و تا ماههابا اين جلو وعقب کشيدنها دچار کلافگی وسر در گمی ميشدم.ما که قصد گول زدن خود را نداريم اگر مساله صرفه جويی در انرژی است بهتر است که ساعات کاری تغيير کند و۱ساعت زودتر شروع شود که باز نتيجه يکی ميباشد نه که زمان را تغيير دهيم.ومن نظرم اينست که کشورهای غربی حداقل در اين يک مورد هم که شده احمدی نژاد را الگوی خويش قرار دهند. تا ديگران چه نظری داشته باشند؟ نيکو - تورنتو

در صورت شروع کلاس ها در ساعت ۷ حتما دانش آموزان بايد ساعت ۶:۳۰ برای اجرای مراسم صبحگاهی و ... در مدرسه حاضر شوند که در آن صورت بايد حدود ساعت ۵-۵:۳۰ قيد خواب رو بزنند... ميشه انتظار داشت دولت بزرگوار در راستای بالابردن سطح معنويت دانش آموزاو احتمالا اقامه ی نماز صبح در مدارس سال ديگه هم برنامه رو يه ساعت بياره عقب تر! فرهاد - مشهد

آقا خيلی هم خوبه. اون موقع تا ميومدی بفهمی که ساعت چند عقب و جلوش می کردن. مخصوصاً پاييز و اول مهر که خيلی زود غروب می شد همچين آدم دلش می گرفت که نمی تونست گريه هم نکنه ... به هر حال يه کار مثبتی دولت جمهوری اسلامی انجام داد.خدا خيرشان دهد. در پناه حق: پارسا - شيراز

ساعت رسمی يک کشور مبنای بسياری از تحولات اقتصادی و نظامی آن است. به نظر من اين تصميم هم موقتی خواهد بود. بهرام - اردبيل

مصوبه اخير چون در آخرين لحظه اعلام گرديد، مشکلاتی بيشماری را ايجاد کرد! بخصوص در سيستمهای کامپيوتری بدليل تغيير خودکار ساعت و همزمانی با تعطيلات شروع سال، ساعت آنها يک ساعت جلو رفته و تا پايان تعطيلات هم به همين صورت باقی ميماند! در بسياری از نرم افزارها هم اين تغيير ساعت اعمال ميشود که با مصوبه دوباره بايد اين نرم افزارها بازنويسی شوند. همين در موبايلها. ايکاش اين مصوبه يکماه زودتر اعلام ميشد... جعفر - تهران

شروع هرکاری سخت هست، اما وقتی شروع شد و به جريان افتاد به يک روال طبيعی تبديل ميشود. فکر ميکنم جلوگيری از تغيير ساعت با توجه به تعيين ساعات شروع بکار بانکها و مدارس کمک زيادی به رفع بعضی مشکلات بشود.کاهش ترافيک سنگين صبحگاهی و درهنگام ظهر بخصوص در شهرهای بزرگ، توجه به ساعات خواب دانش آموزان در هنگام شب و به دنبال اون کاهش مشکلات رفتاری و اجتماعی آنها، هماهنگی بيشتر با دنيای خارج، می توانند از اثرات مثبت اين اقدام باشند. رضا خ - اصفهان

برای من که من بد شد چون مجبورم شبهای طولانيه تابشتان رو تحمل کنم. چون کارم تا ۱۰ شب طول ميکشه و آرزو داشتم که شايد با يک ساعت جلو کشيدن. عمده ساعت کاريم در روز انجام بشه. که متاسفانه نشد! مشهود - تهران

طبق اظهار نظر رسمی وزارت نيرو از طريق خبرگزاری ايرنا در دی ماه ۸۴ اين تغيير ساعت طی اين سالها باعث صرفه جوئی چندين گيگا وات در مصرف انرژی در ايران شده است. طرح تغيير رسمی ساعت در بيش از ۷۰ کشور جهان و از جمله کليه کشورهای پيشرفته دنيا به استثنای ژاپن اجرا می شود. لغو اين طرح به احتمال زياد بدون کار دقيق و کارشناسی و با تصميم مبتنی بر اعتقادات مذهبی صورت گرفته است و سردرگمی ناشی از آن از هم اکنون پديدار شده است. از سيستمهای کامپيوتری برنامه ريزی شده برای تغيير ساعت گرفته تا پروازهای خارجی. تغيير ساعت کاری مدارس به اين شکل و به طورناگهانی بی شک داری اثرات سوئی خواهد بود مثلا اختلال در برنامه معمول زمان بندی خانواده ها و برنامه زمانی کلاسهای صبح و عصر با در نظر گرفتن وقت نهار و همچنين کاهش نامطلوب ساعات خواب دانش آموزان. عليرضا - توکيو

اين اقدام از سوی دولت کم اقبال احمدی ن‍ژاد از يک سو غيرمنتظره و از سوی ديگر هوشمندانه به نظر ميآيد . اين امر البته به دليل سابقه شخص رييس جمهور و نيز تيم همفکر او در امور برنامه ريزی شهری و ترافيک و تخصص ايشان در اين قبيل پروژه های شهری نشئت گرفته است.... محمد - تهران

ضريب کم کارآيی اداری در ايران با تغيير قراردادی ساعت جبران نميشود.از آنجايی که بازار روز خود را با اعلام نرخ بين المللی ارز و فلزات گرانبها شروع و تنظيم ميکند اعتنايی به تغيير ساعت ندارد يعنی ساعت ايشان شروع جنب و جوش يک روز کاری را رقم ميزند نه ساعت رسمی کشور که نفوذی بيشتر اداری دارد. تنها گره مشترک اين دو عمليات بانکی است که آنهم نيمساعت بجلو کشيده شده است.در مجموع اين طرح مثل طرح زوج و فرد تردد خودروها به امتحانش ميارزد که البته دولت هم ميبايد نتايج آنرا واقع بينانه اعلام و چنانچه لازم باشد شجاعانه از موضع فعلی خود عدول کند. سعيد - شيراز

اين تصميم بهر دليلی متاسفانه بسيار دير اعلام شد و اولين اثرات سوء اين تاخير را در بی نظمی در پروازهای خارجی ميتوان مشاهده کرد. مسافران که از مدتها قبل بليطهای صادره با فرض تغيير ساعات را خريداری کرده بودند با سردرگمی مواجه شده اند و شرکتهای هواپيمايی از آنها سردرگم تر. محمد - کويت

به نظر بنده اين تصميم مشکلات زيادی برای مردم ايجاد خواهد کرد بخصوص اينکه قرار شده ساعات کار ادارات و مدارس تغيير کند. برای مثال بچه ها بايد ۷.۵ صبح به مدرسه بروند و اين مستلزم اين است که بچه شب زود بخوابد که برای بچه های ايران با توجه به برنامه های تلوزيون کمی مشکل خواهد بود. سيامک - هلند

خدمات