ريچارد ليارد: سعادت تنها به رفاه بستگی ندارد

شادمانی و احساس آسايش نشان اصلی خوشبختی است، اما چگونه می توان به آن رسيد؟ اختلاف ميان ديدگاه ها بسيار است.

گفته اند که ثروتمندان معمولا خوشبخت تر از فقرا هستند، با اين حال آنها که بر ثروت خويش می افزايند، به تناسب افزايش ثروت، خوشبخت تر از پيش نمی شوند.

لرد ريچارد ليارد، اقتصاددان و پژوهشگر انگليسی در کتابی به نام "جامعه خوشبخت" نشان می دهد که رفاه مادی نمی تواند خوشبختی آدمی را تضمين کند. ليارد در رساله خود می کوشد ثابت کند که رفاه روز افزون در جوامع پيشرفته، الزاما به احساس سعادت نمی انجامد.

ملاک خوشبختی چيست؟

اقتصاددانان تا کنون بر اساس ميزان درآمد سرانه، خوشبختی را اندازه می گرفتند. اما هرچند درآمد سرانه ملی در جوامع صنعتی پيوسته افزايش يافته، اما بر خوشبختی شهروندان به اين ميزان افزوده نشده است. ليارد از اينجا به اين نتيجه می رسد که رشد صنعتی نمی تواند ملاکی برای خوشبختی آدمی باشد. مردم در جوامع صنعتی به ظاهر سعادتمندتر از مردم جوامع عقب مانده يا در حال توسعه هستند، ولی اين را هم بايد در نظر داشت که در جوامع صنعتی در کنار رفاه مادی، آفت هايی مانند افسردگی و تبهکاری نيز رشد می کند.

به نظر ليارد عواملی وجود دارد که بيش از رفاه در احساس خوشبختی مؤثر هستند. به نظر اين پژوهشگر رابطه صميمانه با همسر و نزديکان است که آدمی را خوشبخت می سازد. او با آوردن شواهدی نشان می دهد آنها که خوشبختی را در موفقيت شغلی و پيشرفت حرفه ای می جويند و از خانواده و دوستان غافل می شوند، به رغم رفاه و کاميابی حرفه ای به شدت احساس بدبختی می کنند.

به نظر ليارد روابط سالم خانوادگی و پيوندهای محکم عاطفی، عامل اصلی در احساس سعادت است. شما چه نظری داريد؟

آيا در زندگی احساس سعادت می کنيد؟ آيا در زندگی خود هدف و معنی روشنی می يابيد؟ چگونه به اين احساس رسيده ايد؟ برای شما چه عاملی خوشبختی را تعيين می کند؟

نظر خود را برای ما بفرستيد.
لطفا به زبان و خط فارسی بنويسيد.

گزيده ای از ديدگاه های شما

(توضيح بی بی سی: ضمن سپاسگزاری از همه کسانی که اظهارنظرهای خود را برای ما فرستاده اند، به آگاهی شما می رسانيم به علت شمار زيادی نامه های دريافت شده، امکان درج همه آنها در اين صفحه نيست. کوشيده ايم مجموعه ای که نشان دهنده ديدگاه های مختلف شما باشد در اينجا به چاپ برسد.)

به نظر من خوشبختی در آرامش روان و راحتی وجدان است. اگر چه اکثريت انسانها خوشبختی را در ثروتمندی می دانند. من افراد ثروتمندی را ديده ام که بسيار افسرده و پريشانند. همچنين افراد فقيری را ديده ام که از زندگی خود لذت می برند. رابطه خوشبختی با امکانات مالی تا مرز بی نيازی است. به عبارت ديگر اگر امکانات مالی تا حدی نباشد که احتياجات روزمره تامين شود خوشبختی وجود نخواهد داشت، ولی پس از آن خوشبختی از ثروت مستقل ميشود و هيچ ربطی بهم نخواهند داشت. پس از رفع احتياجات مالی ، خوشبختی به بلد بودن زندگی کردن و بلد بودن لذت بردن بستگی خواهد داشت. به هر حال کسی که وجدانش آرام و روانش پاک است، خوشبخت است. محمد حسن سخنوری

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن که در طريقت ما غير از اين گناهی نيست (حافظ). نخست بايد خدا را شناخت و پس از آن خود را، تا بدانيم خداوند چه خواسته ای در پی آفرينش آدم داشته. خوشبختی در پی آسود گی انديشه و وجدان بدست ميايد. نيازردن آفريدگان خداوند ودلجويی و کمک به آنها و شادی نکردن در اندوه آنها و همراهی و همدلی در غمشان و وارد کردنشان در شاديهای خويش گام برداشتن در راه خوشبختی است. تا زمانی که تنها يک دردمند نيز در گيتی هست آدميان از خوشبختی راستين به دورند. حسين نظری - تهران

خوشبختی در چيزيست که هرکی از آن تعبير مختص خودش را دارد ولی سه عامل زير مهمترين آنهاست ايمان+عشق+سرمايه. مهدی ر. - زنجان

در ۱۰ سالگی خوشبختی برای من ماندن در مقام شاگرد اوليم بود. در ۱۵ سالگی خوشبختی برای من پرداخت قرضهای پدرم بود. در۲۰ سالگی خوشبختی برای من قبولی در فوق ليسانس بود. در ۲۵ سالگی خوشبختی برای من داشتن يک عشق پاک بود. اکنون، در ۲۸ سالگی، خوشبختی برای من رضايت، پيشرفت، سلامتی هميشگی و لبخند همسر مهربانم است. من به همه آرزوهايم رسيده‌ام. پس من خوشبختم. خوشبختی، آن چيزی است ما احساس می‌کنيم در زندگی بايد داشته باشيم و لايق آن هستيم. پس برای به دست آوردن آن بايد فکر کنيم و کوشا باشيم.   الهام از تهران

خوشبختی يعنی : دوست داشتن آن چيزهايی که داريم نه داشتن آن چيزهايی که دوست داريم. ساسان ح - تهران

انسان خوشبخت انسانی است که پاسخ صحيح و درستی برای سئوالات ذيل يافته باشد: چرا خلق شده است و زندگی پس از مرگ چگونه است. راز خوشبخت زيستن چيزی نيست جز آنکه انسان در زندگی خويش با آرامش زندگی کند و آرامش بدست نخواهد آمد مگر اينکه در فضايی زندگی کند که آرامش آفرين باشد... ختم کلام تا زمانی که آدمی تمامی فضای اطراف خويش را اصلاح ننموده باشد هرگز نمی تواند طعم شيرين خوشبختی را احساس کند، گر چه ميپندارد که همه چيز دارد. توکلی - تهران

به نظر من خوشبختی بدون ثروت معنا ندارد. کسی که مال دنيا ندارد چگونه می تواند خوشبخت باشد. وقتی که يک فرد بيشتر وقت خود را به کار کردن می گذارد و وقتی برای اوقات فراغت خود ندارد اين فرد چگونه خوشبخت است؟ پس ثروت همراه با سلامتی باعث خوشبختی می شود. علی - زيراب

در ۱۰ سالگی خوشبختی برای من ماندن در مقام شاگرد اوليم بود. در ۱۵ سالگی خوشبختی برای من پرداخت قرضهای پدرم بود. در۲۰ سالگی خوشبختی برای من قبولی در فوق ليسانس بود. در ۲۵ سالگی خوشبختی برای من داشتن يک عشق پاک بود. اکنون، در ۲۸ سالگی، خوشبختی برای من رضايت، پيشرفت، سلامتی هميشگی و لبخند همسر مهربانم است. من به همه آرزوهايم رسيده‌ام. پس من خوشبختم. خوشبختی، آن چيزی است ما احساس می‌کنيم در زندگی بايد داشته باشيم و لايق آن هستيم. پس برای به دست آوردن آن بايد فکر کنيم و کوشا باشيم. الهام - تهران

انگار خوشبختی همان جاييست که تو نيستی. همان که هنوز به دست نياورده ای و وقتی به دستش می آوری باز در جای ديگريست. اين، ميدانم، خيلی ديدگاه تلخيست... احسان - کرج

خوشبختی يک احساس درونی است که از رضايت و کاميابی انسان سرچشمه ميگيرد و ريشه در قناعت دارد و انسان قادر است اين حس را در خود ايجاد نمايد. هادی - شيراز

خوشبختی مانند رگبارهای بهاری برسر انسان فرود نمی آيد. بلکه ذره ذره نصيب انسان ميشود و بعد از تکميل انسان احساس ميکند خوشبخت است، البته بستگی دارد که ما چگونه فکر می کنيم، برداشت ما از خوشبختی چيست و با محيط اطراف خود چگونه برخورد ميکنيم. حسن رضايی - اهواز

خوشبختی از دو راه به دست می آيد. اول آنکه انسان هرچه را که می خواهد و اراده می کند قادر باشد که به دست آورد. دوم آنکه به آنچه که دارد قانع باشد و در رفع مشکلات و کمبودهای خود بکوشد. شيما - انگليس

از اين شعارها که همه ميدهند که بگذريم؛ نمی توانيم منکر شويم که پول در دنيا حرف اول را می زند! پويان - تهران

نظر من خوشبختی ذهنی و روانی است و مسايل اقتصادی و اجتماعی و سياسی و غيره فقط آن را محدود می کند. وقتی به جايی برسی که هيچ چيز شخصی نخواهی. خدايا مرا آن ده که آن به! آن وقت می بينی که چقدر خوشبختی! کتايون - آلمان

انگار خوشبختی همان جاييست که تو نيستی. همان که هنوز به دست نياورده ای و وقتی به دستش می آوری باز در جای ديگريست. اين، ميدانم، خيلی ديدگاه تلخيست...   احسان از کرج

به نظر من خوشبختی چيزی مادی نيست که بتوان آن را مثلآ با اندازه گيری درآمد سرانه محاسبه کرد. خوشبختی نوعی احساس است و احساس را نمی توان به طور دقيق بدست آورد زيرا احساس امری است که در افراد متغير است. مثلآ ممکن است که يک نفر با ديدن صحنه ای روده بر شود,يکی لبخندی بزند و ديگری بدون توجه از کنار آن بگذرد. پس ملاک خوشبختی چيست؟ بسته به نوع احساس، توقعات و نگرشی که فرد از زندگی دارد می توان ملاک آن فرد از خوشبختی را تعريف کرد. هادی - دانشجو در کرمان

خوشبخت کسی است که امروزش نسبت به فردا بهتر باشد و هر کس که ميزان و نسبت پيشرفت او بيشتر باشد خوشبخت تر است. تنها عوامل مادی عامل خوشبختی نيست بلکه چيزهای ديگری نيز در آن دخيل هستند از جمله مواردی که در ذهن بنده و پس از ۳۷ سال تجربه زندگی دراين دنيای پيچيده تداعی ميکند به ترتيب اهميت ذکر ميکنم ۱-داشتن ثروت در حد رفع نيازهای معمول زندگی مثلا خانه مناسب - ماشين مناسب - همسر مناسب و فرزند خوب وبدون نقص و...۲-داشتن ايمان به خدا و نداشتن عذاب وجدان عامل ديگر خوشبختی است .۳-سومين عامل خوشبختی رعايت حقوق ديگران است وقبول اين نکته که همه انسانها حق دارند مثل ما خوشبخت باشند و خلاصه اينکه خوشبختی يک پديده مادی نيست بلکه يک عنصر کاملا مادی ومعنوی است. محمد صادق مصطفوی - مرند

به نظر من خوشبختی: ۱- خانواده سالم ۲- ايمان ۳- اعتماد به نفس ۴- رفاه نسبی ۵-توکل به خدا. عليرضا - يزد

به نظر من خوشبتی در سلامت خانواده و صداقت بين آنها بوجود می آيد.با داشتن ماديات به اندازه کافی برای ساختن رفاه نسبی کاملتر می شود.به جز اين زياده روی است که خود باعت تشويش خاطر می گردد. بابايی - بهشهر

عشق به زندگی امنيت ورفاه در کل باعث خوشبختی می گردد ولی مفهوم خوشبختی و چيزی های که انسان را خوشبخت می سازد نظر به شرايط و روان و ضرورت انسان ها در زمان های مختلف فرق می کند. بنا برين نمی توان برای رسيدن به خوشبختی راه و فرمول مشخصی را تعيين نمود. راه های رسيدن به خوشبختی به تعداد تمام انسان هاست. عارف حيرت - مزار شريف

خوشبختی يعنی داشتن دوست دختری زيبا، دلفريب و خوش هيکل که راه بيا هم باشد. پول هم باشه تا کيف کنيم. همسر مهربان و فرزند نيکو و... همه کشک اند. مرتضی - اروميه

فردی را خوشبخت می دانم که ضمن انعطاف پذيری در محيطی مملو از تفاهم - گذشت و صميميت بسر می برد . با اطرافيان ارتباط عاطفی خوبی دارد و در ضمن با حداقل داراييها در آرامش زندگی کند. محمد رضا دانشمند - مشهد

در اصل زندگی زيباست و اين ما انسانها هستيم که آن را زيبا و ايده آل برا ی زندگی می کنيم و يا از آن جهنمی می سازيم که فقط خودمان در مرحله اول در آن می سوزيم. پس احساس سعادت به نگرش انسانها از زندگی ربط دارد. من خودم احساس رضايت از زندگی ام دارم و می خواهم از عمر خود بهترين بهره را ببرم. اين بسيار بهتر از هدر دادن عمر در راه اذيت و آزار دادن ديگران است. محمد رضا جليلی - چابهار

متاسفانه هنوز بسياری از مردم خوشبختی را در ثروت جستجو می کنند، حال آنکه ثروتمندان بزرگی هستند که در کوهی از غم فرو رفته اند و هيچ احساس خوشبختی نمی کنند! برخی از آنها به دليل اينکه نمی توانند از مال اندوخته شان استفاده کنند و برخی به دليل حرص و طمع و بعضی هم به دلايل مشکلات ديگر در زندگی. در هر صورت انسانها وقتی احساس آرامش کنند خوشبخت هستند و اين آرامش در هرکس به گونه ای متفاوت حاصل می شود. آيا در گزارش قبلی راجع به زنان سعودی هيچکدام از آنها ذکر کرده اند که چون پول دارند خوشبخت هستند؟ بهتر است تعريفهای انسانها درمورد مبانی مختلف زندگی از ماديات خارج شده و به معنويات بپيوندد. عاطفه - تهران

هنگامی به خوشبختی ميرسی که بدانی برای چه زندگی می کنی. امير از تبريز

من اساس خوشبختی را فاميل خوب ميدانم هرگاه انسان در فاميل با تمام اعضای فاميل عاشقانه و فاميل همچنان رفتار داشته باشد او خوشخبترين انسان دنيا است. پول و دوست صميمی در قدم های بعدی قرار دارند. ناظر حسين نظير - کابل

خوشبختی را از خدا ميخواهم، جز خدا هيچ کس نمی تواند من را خوشبخت و خوشحال کند. با داشتن جسمی سالم دلی بدور از ريا و نيرنگ ميتوانيد خود را خوشبخت بدانيد. ولی بنده در حال حاضر خوشبخت نيستم چون هر دو کليه هايم دچار مشکل حاد شده اند که بدليل نداشتن پول نمی توانم آن را درمان کنم . شهناز - تهران

فاکتورهای خوشبختی در بعد فردی و اجتماعی عبارتند از: ۱- رفاه اجتماعی در حد معقول ۲-امنيت فردی اجتماعی و پايين بودن سطح ريسک پذيری جامعه . ۳-آزادی بيان وانديشه ۴-دخالت احاد جامعه در سرنوشت اجتماعی و برقراری دمکراسی ۵- بالايش خرد اجتماعی از موهومات و خرافات که سرچشمه ايجاد سيکل معيوب و دور زدگی تاريخی می باشد. ۶-داشتن تفکر اجتماعی نقاد و واقعگرا ۷-دولت در خدمت مردم نه مردم در خدمت دولت. داريوش - تهران

به نظر من خوشبختی تامين بودن مالی ميباشد هرچند که اين به تنهايی کافی نيست، ولی اگر آدم از لحاظ مالی و پولی تامين نباشد به هيچ وجه احساس خوشبختی نخواهد کرد زيرا گذران زندگی برای او مشکل خواهد شد. آيت - پل دختر

خوشبختی در آرامش و اطمينان قلبی است. اطمينان در ياد و ذکر خداست. من خوشبختم چون همسری مهربان و با ايمان، پسری درستکار و دختری باحيا و عفيف و درآمد ماهيانه ۳۰۰ دلاری دارم. امين - تهران

به نظر من خوشبختی (برای فرد) بصورت مطلق وجود ندارد. خوشبختی بصورت مطلق واژه ای نادرست است و هيچگاه احساسی کامل و ماندگار نمی تواند باشد. علی عسکری - تهران

من کسی را خوشبخت می دانم که با خانواده اش عاشقانه زندگی می کند و ضمنا در زندگی اش درستکار و پرتلاش و اميدوار است. اشکان - تهران

بودن در کنار يکديگر، شاد زيستن، داشتن آرامش ازادی و سلامتی در زندگی با هم خنديدن و از غم يکديگر گريه کردن و در آخر فهميدن و درک عميق زنده بودن و زندگی کردن... فرهنوش - بروجرد

من فکر می کنم خوشبختی در هر مقطع يا زمانی می تونه حالت مختلفی داشته باشه. من فکر می کنم گاهی يک اسکناس پنجاه تومانی، گاهی يک ساندويچ، گاهی يک لبخند گاهی يک بوسه، گاهی يک هديه کوچيک می تونه برای هر کسی در اون لحظه خوشبختی بيافرينه. اما فکر می کنم خوشبخت هميشه اونيه که خودش احساس خوشبختی کنه. بهرنگ - بندر عباس

به نظر من داشتن پول مطلقا خوشبختی نمی آورد اما نداشتن آن حتما بدبختی می آورد به خصوص در جامعه ای که ما در آن زندگی ميکنيم حلال مشکلات متاسفانه فقط پول است. اما داشتن سعادت به معنی تنها پول نيست فرد وقتی خوشبخت است که در دوران کودکی حتی در دوران جنينی پدر و مادر خوبی دارد. پدر مادر او با هم تفاهم دارند و با يکديگر يکدل و همصدا هستند و به يکديگر احترام ميگذارند و به بچه های خود احساس آرامش و عزت نفس را هديه ميکنند. در نوجوانی دوستان خوب برای ايده های خوب و در جوانی همسر خوب نقش بسيار مهمی را در خوشبختی فرد بازی ميکند... گيتا فروغ زاده - تهران

به نظر من هر کس خوشبختی را در نداشته هايش می داند. در چيزهايی که از آنها محروم بوده. در طی ۲۷ سال زندگی ام تا کنون مشکل مالی نداشته ام. خانواده خوبی هم داشته ام. به قدر کفايت هم تحصيل کرده ام. همجنسگرا هستم و نمی توانم با دختری روابط عاطفی داشته ام. نمی خواهم بگويم روابط عاشقانه بين همجنسگراها وجود ندارد ولی بهر رو از داشتن هرگونه روابط عاشقانه واقعی محروم بوده ام. ای کاش می شد بی پرده و صريح از واقعيت مسلم همجنسگرايی سخن گفت تا به تبع آن فکری هم برای حل معضلات آنان نمود. شايان - تهران

به نظر من ملاک اول خوشبختی سلامتی و درجه دوم داشتن يک زندگی آرام و راحت و البته همراه با عشق و صميميت بين اعضا. (البته قانع بودن در زندگی نيز بسيار مهم است) بنظر من زندگی بدون عشق و حمايت از طرف همسر يا پدر و مادر و هرکس که دوستش داری معنا ندارد و بسيار سخت نيز می باشد و در مرحله بعدی پول نيز عامل مهمی در خوشبختی بشمار می آيد. سپيده - شهريز

خوشبختی يک احساس درونی است که با توجه به امکانات کم نيز ميتواند در دسترس قرار گيرد. محمود - خرمشهر

خوشبختی را در جوانی می بينم و در کنار خانواده بودن و در کنکور سراسری قبول شدن زيرا ميدانم که بعد به تمام آرزوهايم می رسم. احسان - ساوه

کسانی طعم خوش سعادت را می چشند که دل به اين دنيا نبسته و در پی آرامش درون و بيرون هستند. متاسفانه هرچه جوامع رو بسوی پيشرفت دارند از آرامش و سلامت که پايه های خوشبختی و رضايت هستند، دور می شوند. زهره - تهران

خوشبختی تنها يک مفهوم مجرد است. اگربدون احساساتی گری به قضيه نگاه کنيم. باوجود واقعيت هايی مانند مرگ و بيماری و... دم زدن ازخوشبختی يک بازی لفظی و کودکانه است. ادريس - بانه

من زندگی با پدر و مادر و خواهرم را در زير يک سقف و همراه با آرامش خوشبختی می بينم   حسين از اهواز

دو جنبه خوشبختی وجود دارد: يکی مادی و ديگری معنوی. در خوشبختی مادی دولتها نيز می توانند دخيل باشند. هرچه اقتصاد کشور بهتر، مردم آن کشور نيز در رفاه بيشتر. ولی خوشبختی معنوی فقط توسط خود شخص ثمر خواهد داد. انسانی که از لحاظ مادی در رفاه باشد، شايد در نظر ديگران فردی خوشبخت باشد ولی اگر با اين اشخاص بيشتر رابطه برقرار کنيم متوجه خواهيم شد که از خيلی مشکلات مانند بيماری، کمبود محبت خانواده، افسردگی و غيره روبرو هستند. اين گونه اشخاص هميشه در دغدغه و ترس از دست دادن املاک يا چگونه زياد کردن آن، زندگی می کنند. ولی افرادی که از لحاظ معنوی خوشبخت هستند و ايمانی راسخ به خدا و آخرت داشته باشند، درهم و دلار و پوند برايشان ارزشی ندارد و از هرچه که به آنها رسيده شکر گذارند. اگر متوجه شده باشيد خيلی از وقتها انسان با ايمان راسخ خود به خدا از خيلی از بيماريهای سخت نيز رهايی يافته ولی انسان مادی حتی با صرف همه ثروت خود در راه سلامتی باز هم از درد می نالد. مهناز - دوبی

به نظر من سلامتی و داشتن روابط صميمانه خانوادگی برای خوشبختی بسيار مهم است، در درجه بعد پول هم مهم است.... اشرف - اوتاوا (کانادا)

به نظر من بسياری از ديدگاه های دوستان کاملاً صحيح است، فقط من اين نکته را اضافه کنم که رسيدن به مقام رضايت در احساس خوشبختی خيلی مهم است. همه ما کمابيش در اطرافمان با کسان زيادی روبرو هستيم که هميشه می نالند و هيچگاه داشته هايشان را نمی بينند. خوشبخت آن کسی است که بداند چی دارد! چه توانائيهايی دارد و به چه نحوی بهترين برداشتها را از داشته هايش بعمل آورد. لی لی - اسلو

برای خوشبختی تعريف کلی وجود ندارد، چون موقعيت افراد متفاوت است... رضا - سيدنی

خود را شناختن و دوست داشتن نخستين قدم در جهت رسيدن به خوشبختی است. برای حصول به خوشبختی بايستی از حسادت، خودپسندی، مادی گرايی، تعصب، کينه، بدبينی و جنگ دوری کرد. در عوض بايستی عاقل، قانع، مهربان، خوشبين، سخاوتمند، مردم گرا، هنردوست و دانش پرور بود. ناگفته نماند که ثروت به خودی خود مفيد است، اگر درجهت پيشرفت اخلاقی و دانايی فرد و اجتماع باشد، اما حرص در ثروت بدبخت کننده و ويرانگر می باشد. محسن - هلسينکی

ما مسلمانان واقعی خوشبختی خود را در رضايت خداوند احساس ميکنيم، نه در پول و... يارمحمد رحيمی - کابل

به نظر من احساس مفيد بودن برای خود و جامعه و پولدار بودن خوشبختی است. نرگس رجبی - قزوين

در سعادتمند يا خوشبخت بودن دو چيز بسيار ضروری می باشد: اول محيط آرام، صميمانه و گرم خانواده. دوم قناعت به کنار، وضعيت روزمره بايد خوب باشد. اگر کسی همسر خوب، با اخلاق و صميمی داشته باشد و در همه امور از او پيشتبانی کند آن کس سعادتمند است. به اين معنی که رفاه مادی هيچ وقت نمی تواند نشانه خوشبختی انسان باشد. ثروتمندان زيادی هستند که اصلا به حد يک خوانواده فقير اما صميمی هم خوشبخت نيستند. نکاتی که در سعادتمند بودن يک شخص کمک می کنند عبارتند از عشق، اعتماد و قناعت. دانش - باميان

من خوشبختی را با پدر و مادر و خواهرم زندگی کردن در زير يک سقف را همراه با آرامش ميبينم. حسين - اهواز

به نظر من ميزان خوشبختی حاصل کسر خواسته ها بر روی امکانات موجوداست. يعنی هر چقدر خواسته های انسان زيادتر از امکاناتش در زندگی باشد حاصل کسر کمتر شده و بنابراين نفس خود را نمی تواند قانع کند و شخص احساس خوشبختی نمی کند و بالعکس اين خواسته ها می تواند مادی يا معنوی باشد، مانند امنيت و... باشد. کاظم - تهران

سلامتی از هر چيزی بالاتر است، بعد از آن داشتن خانواده سالم و زندگی همراه با آرامش. علی - اصفهان

در جهان سوم سرنوشت افراد با ماهيت حکومت رابطه تنگاتنگی دارد که حتی برای يک شهروند غربی دربسياری از موارد قابل تصورنيست. روانکاوی اشرافی، التيام بخش احساس بدبختی ما نيست. مشکل اساسی ما در حال حاضر عدم وجود دولت پاسخگو، ارتجاعی بودن قانون اساسی، خفقان و اختناق در زمينه آزاديهای فردی و سياسی، تورم وحشتناک و فقر و بيکاری در سطح اکثريت می باشد. احساس ناکامی لوکس يک شهروند مرفه غربی کجا و احساس اختناق و فقر هستی سوز يک شهروند ايرانی کجا؟ ريال جزو بی ارزشترين پولهای جهان محسوب می شود. حال برای ملتی که به ريال کارمی کنند و به دلار خرج می کنند خوشبختی چه تعريفی می تواند داشته باشد؟ مطمئنم تعريفی غير از تعريف آقای ليارد. کاوه - اردبيل

به نظر من ملاک خوشبختی اول سلامتی، پول و داشتن دوستان خوب و واقعی است. دوستانی که با تمام وجود به معنای واقعی کلمه همديکر را دوست داشته باشند و در تمام جوانب در کنار همديگر باقی بمانند. ساناز - اصفهان

ايمان به خداوند و قناعت و سازگاری به آنچه او برای انسان مقدر فرموده و غافل نبودن از آخرت به انسان آرامشی وصف ناپذير ميدهد. حميد م - تهران

اول خوشبختی را در درستکاری می دانستم ولی حالا در پول ميدانم، چون با پول تمام خوشبختی ها برای همه مهيا می شود. م خ - تهران