مسعود بهنود
روزنامه نگار مستقل

حرکت نمادين بلاگرهای فارسی

روز دوشنبه جمعی از وب لاگ فارسی نويسان به عنوان اعتراض به محدوديت هائی که از سوی دادستانی تهران برای سايت های اينترنتی و دست در کاران آن ايجاد شده است، عنوان "امروز" را بر وب لاگ های خود قرار دادند.

سايت اينترنتی و خبری "امروز" از اولين سايت های متعلق به جناح اصلاح طلب است که همزمان با توقيف روزنامه های متعلق به آنان، گشايش يافت و در آن اخباری درانتقاد از روند اداره کشور منتشر می شود گرچه بعد از دستگيری حنيف مزروعی، شهرام رفيع زاده و غفار آذر از دامنه آن کاسته شده و مقالات جديد نيز در آن محدود شده است.

روزنامه "ايران" روز دوشنبه در خبری پيرامون حرکت اعتراضی وب لاگ نويسان ايرانی که با انتقاد روزنامه های تندروی تهران روبرو شد، نوشته است پيشنهاد قراردادن نام "امروز" بر وب لاگ های فارسی از سوی حسين درخشان قديمی ترين وب لاگ نويس فارسی مطرح گرديده و با استقبال جمعی از بلاگرها روبرو شده است.

سايت "امروز" به دنبال بی کار شدن جمع عظيمی از نويسندگان و خبرنگاران چهل روزنامه هوادار اصلاحات، توسط عده ای از آنان تغذيه می شد و به عنوان سايت نيمه رسمی جبهه مشارکت فعاليت می کرد و در ماه های اخير سايت های " رويداد" و " بامداد" نيز همين راه را پی گرفتند.

موج تازه دستگيری ها

گروهی که در ابتدا هويتشان معلوم نبود و مطابق اطلاع دستگيرشدگان در اداره اماکن نيروی انتظامی مستقر بودند، به دنبال احضار چند نويسنده و و خبرنگار به عنوان همکار سايت های متعلق به اصلاح طلبان، به دستگيری چند تن از آن ها پرداختند و از جمله سعيد مطلبی پدر سينا مطلبی يکی از اولين بلاگرهای ايرانی را دستگير کردند.

به دنبال اعتراض گسترده اصلاح طلبان به دستگيری ها و ايجاد محدوديت برای سايت های ايترنتی، هفته گذشته دادستانی تهران مسووليت دستگيری ها و ايجاد محدوديت ها را به عهده گرفت و اعلام کرد که آن ها امنيت عمومی را به خطر انداخته و به مقامات دولتی توهين کرده بودند.

سينا مطلبی که يک سال پيش، به اتهام تشويش افکارعمومی و اقدام عليه امنيت دستگير شد، به دنبال تحمل کمتر از يک ماه زندان به خارج از کشور رفته، و از چند ماه پيش نوشتن در وب لاگ تعطيل شده خود را از سر گرفت، و از جمله به افشای اسرار اداره اماکن و آزارهائی که ديده بود پرداخت.

ناظران داخلی دستگيری پدر سينا مطلبی را با نوشته های اين بلاگر مربوط می دانند و معتقدند که اين تهديدی ضمنی عليه خانواده های بلاگرهای ايرانی مقيم خارج از کشورست که خود را ناگزير به رعايت حدود تعيين شده توسط حکومت اسلامی نمی بينند.

اعتراض خاتمی

روز يکشنبه محمد علی ابطحی در مصاحبه با خبرنگاران پارلمانی از اعتراض رييس جمهور به دستگيری پدر يکی از وب لاگ نويسان را خبر داد و گفت که محمدخاتمی دو نفر را مامور رسيدگی به موضوع دستگيری های خانوادگی وبلاگ نويسان و کادرهای فنی سايت های اينترنتی کرده و دستگيری خانوادگی يکی از وبلاگ نويسان را بد دانسته و خواستار آزادی آنان شد ه است.

ماه پيش همزمان با اولين محدوديت هائی که برای سايت های متعلق به اصلاح طلبان ايجاد شد، محمدرضا خاتمی در نامه ای به معاون حقوقی رييس جمهور از وی خواست تا موضوع فيلترينگ سايت های وابسته به جبهه مشارکت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی را بررسی و نظر خود را اعلام دارد.

محمدعلی ابطحی معاون حقوقی و پارلمانی رييس جمهور که خود پرتيراژترين وب لاگ فارسی زبان را دارد و در آن بارها مخالفت خود را با فيلترينگ سايت های سياسی و وب لاگ های فردی منعکس کرده است در پاسخ نامه دبيرکل جبهه مشارکت غيرقانونی بودن احضار و پی گيری دست اندرکاران سايت های خبری را اعلام داشت و اعلام داشت که تنها تصميم های کميته سه نفره ای متشکل از قوه قضاييه و وزارت خانه های اطلاعات و ارتباطات در مورد فيلترينگ سايت های اينترنتی قانونی است.

به دنبال انتشار نامه محمدعلی ابطحی به محمدرضاخاتمی، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی که با بسته شدن سايت رسمی سازمان خود مواجه شده است در نامه ای به رييس جمهور از اين که در ادارات تحت نظر دولت و بنا به مسووليت وی چنين کارهائی صورت می گيرد ابراز نگرانی و اعتراض کرد.

محبوبيت وبلاگ در ميان ايرانيان

بنا به آمار غيررسمی در ايران حدود ۱۳ هزار وب لاگ وجود دارد که کسانی روزنوشته های خود را در آن انعکاس می دهند و با توجه به وجود نام های مستعار شناسائی نويسندگان همه آن ها – به جز کسانی که نام مشخص و آشنائی دارند – غيرممکن است.

دو ماه پيش در همايش وب لاگ نويسان که در وين برگزار شد آمار مربوط به استقبال ايرانيان از وب لاگ نويسی با شگفتی کارشناسان جهانی روبرو شد و آن را از پديده های نادر بزرگراه مجازی ايننترنت دانستند.

نام چند وب لاگ پرتيراژ که بيش تر آن ها متعلق به ايرانيان مقيم خارج از کشور هستند در ميان سه هزار سايت اينترنتی فيلتر شده هيات سه نفری ناظر بر فعاليت های سايت ها ديده می شد اما استفاده از راه های معروف به "آينه " دسترسی کاربران را به سايت های فيلتر شده آسان کرده است.

کارشناسان نرم افزاری معتقدند از آن جا که وارد شدن نرم افزارهای فيلترشکن در بازار تهران نيز عملا فيلترينگ را بی فايده کرده، مخالفان با گردش آزاد اطلاعات دستگيری دست اندرکاران سايت های شناخته شده را در دستور کار قرار داده اند.

پيشنهاد کننده قرار دادن نام " امروز" بر بالای وب لاگ های فارسی که وب لاگ وی از جمله وب لاگ هائی است که با دستور کميته نظارت ديدن آن برای کاربران داخل کشور ممکن نيست تاکيد کرده است که اين عمل سوای مسائل سياسی و جانبداری از اصلاح طلبان، تنها به قصد حمايت از آزادی بيان صورت می گيرد.

ديدگاه های شما

اينطور واکنشها بايد ادامه پيدا کنند تا مؤثر واقع شوند. البته به نظر من اينترنت هنوز از نظر نسبی رسانه فراگيری در ايران نيست و اين اثر آن را خيلی کم می کند . نيما - تهران

اينا تا اينترنت رو مثل ماهواره و خيلی چيزای ديگه جزو خلاف اسلام اعلام نکن دست بردار نيستن ...همين روزاست که فتوا بياد اينترنت حرام است. احسان - تنکابن

مشکل ما مردم ايران شايد اين باشد که بيشتر حرکات نمادين می کنيم تا عمل! هر روزه هزاران اتفاق نادرست در کشور عزيزمان می افتد و مردم هم دو روز اعتراض می کنند و مسؤلين هم خيلی راحت هيچ مسؤليتی قبول نمی کنند و موضوع خود به خود بعد از مدتی به فراموشی سپرده می شود. مسؤلين ما خيلی خوشبختند که بر مردمی چون ما حکومت می کنند که می گذاريم به اين راحتی هرکاری که می خواهند بکنند. بهتر است برای بهبود مملکت به جای حرکات نمادين سعی کنيم يکی از مردان حکومت شويم و با تلاشهای سياسی در رده بالا مشکلات را حل کنيم. بهتر است سعی کنيم به نهادهای قانون گذار راه يابيم تا بتوانيم قوانينی که به سود اين آقايان هر روز وضع می شود را بهبود بخشيم، تا ديگر شاهد آن نباشيم که به صورت قانونی اينترنتمان فيلتر شود يا به صورت قانونی کسی بی گناه بميرد! تا هنگامی که قانون اشتباه و بر ضد مردم عادی و به نفع منافع شخصی و گروهی سياست مردان است حرکات مردمی که برای رسيدن به حق و حقوقشان انجام می گردد غيرقانونی تلقی می شود. پويان - تهران

اينگونه فعاليتها برای مقابله با سانسور و فشار لازم است. ضمناً ما از رئيس جمهور انتظار داشتيم حداقل در حيطه دولت مانع همکاری شرکت مخابرات با سانسور اينترنت شود نه اينکه وزارت مخابرات وشرکت ديتا متوليان و عاملين سانسور باشند... رضا - ايران

من با هر حرکت جمعی نمادين برای مقابله با زور گويی موافقم. اين اقدام وبلاگ نويسان را ستايش ميکنم. حکومت ايران هم کار خاصی نميتواند بکند بجز تسليم يا فرار دادن اذهان عمومی يا هر کار ديگری که اين خود نوعی روی سرو گردن زدن حريف ديکتاتور است. مصطفی - تهران

اين کمترين کار وبلاگ های سياسی برای مبارزه با سانسور اينترنت در ايران و رساندن صدای اعتراض خود به همگان است. شايد متوجه شوند که هنوز هستند کسانی که هوای مبارزه برای آزادی و دموکراسی را در سر دارند حتی با وجود هزينه های زياد آن. آرش بهمنی - رشت

در جايی ميخواندم که دولت انگليس نرم-افزارها و سخت-افزارهای لازم برای فيلترينگ سايتهای اينترنتی به قيمتِ هفت ميليارد تومان به جمهوری اسلامی فروخته است. از شما سوال ميکنم، چه کسی حامی و پنهان محافظه کارانی است که راه برخورد با حرکت دوم خرداد را نمی دانستند و به مدت دو سال کاملا فلج شده بودند. آيا فروشِ اين دستگاه به ايران هيچ معنايی ندارد؟ يا اينکه بخشی از اعتقاد بيمورد ما به تئوری توطئه است؟ خواهش ميکنم اين پيام را چاپ کنيد، با سپاس ِ بسيار. روناک - ايران

حرکتی بسيار جالب است. احساس غرور به ما دست می‌دهد و قدرت وبلاگ را به عنوان رسانه‌هايی خاص نشان می‌دهد. اين حرکت ابعاد گسترده‌تری می‌يافت اگر ترس از دستگير شدن برای وبلاگ‌های پربيننده‌ای که با نام حقيقی می‌نويسند وجود نداشت. دمتان گرم و سرتان خوش به خاطر انعکاس اين عمل. لطفا آن را در بخش انگليسی بی بی سی هم منعکس نماييد. نيما - تهران

يکی از بارزترين رفتارهای حکومتهای ديکتاتور در طول قرن اخير مقابله با اطلاع رسانی شفاف و آگاه سازی جامعه بوده است. رفتاری که به صورت يک قانون نانوشته در ميان همه مخالفان آزادی بيان رواج داشته است. خاطره تاريخی مردم دنيا هنوز راديو های تک موج داخل خانه های مردم شوروی سابق را از ياد نبرده است همچنين خاطره تلخ برخورد دولت آمريکا با سينماگران آمريکايی را در چند دهه قبل به خاطر دارد و همچنين خاطره های تلخ حکومتهای ديکتاتور دنيا نظير صدام، اگوستو پينوشه، چائوشسکو و دهها نمونه ديگر در اذهان باقی است اما تنها چيزی که ميتوان به آن دل بست عمر گذرا و رو به زوال اينگونه حکومتهاست... با بسته شدن هر وبلاگ يا سايت سياسی جريان اطلاع رسانی به شبکه زيرزمينی و هويت مخفی در اينترنت رانده خواهد شد و هرگز نمی توان جلوی جريان آزاد اطلاعات را در زمانه ای که دنيا به واسطه وسايل ارتباط جمعی به دهکده کوچکی بدل شده است گرفت... چرا تنها بايد سايتهايی که جمله ای در انتقاد از جمهوری اسلامی در آنها درج شده فيلتر شوند. چرا هنوز دسترسی به هزاران سايت پورنوگرافی آزاد است ولی وبلاگی با حد اکثر ۲۰۰ خواننده در روز و يا حتی کمتر بايد فيلتر شوند. اين تنها نشانه آنست که حکومت ايران تنها از آگاهی مردم می ترسد نه از به خطر افتادن اسلام بوسيله ديده شدن چند سايت پورنوگرافی توسط چند نوجوان کنجکاو که آنهم به دليل بی کفايتی مسئولان و عدم برنامه ريزی برای فرو نشاندن عطشهای جوانی آنان است. لذا نويد روزی را به مسئولان حکومت ايران را ميدهم که در دادگاه افکار عمومی به محاکمه کشيده خواهند شد و تاوان روزهای سياهی را که به مردم ايران تحميل کرده اند خواهند پرداخت. اين حکومت در اين بيست و پنج سال گذشته به عناوين مختلف ثابت کرده است که تنها به بقای خود می انديشد و نه به مشکلات مردم، لذا با هر پديده ای که نوعی در تضاد با آن باشد مقابله خواهد کرد. ولی مردم هم به موازات آن راههای جديدی برای گسترش آزاديهای خود يافته اند. راپورتچی - تهران

حتی اگر کسی مثل من جرأت نداشته باشد که وبلاگش را "امروز" بنامد آنها می دانند که در پشت هر کلمه وبلاگ من و ديگران يه "امروز" بزرگ نوشته شده. آنها هيچ گاه نخواسته اند بر قلب مردم حکومت کنند. به همين دليل هر روز شاهد يک مانور قدرتی از طرف آنها هستيم. يک روز جوانان را در ميادين اصلی شهر شلاق می زنند. روز ديگر سينما گران را فرا می خوانند. استادان را بازنشسته می کنند. نالايقان را مدير می کنند... مژده - تهران

من خودم يک وبلاگ فارسی دارم،‌ ولی چون اسمم توش واقعيه نتونستم همگام با اين حرکت بشم. به هرحال به شکل ايميل به دوستانم اطلاع‌رسانی کردم و فيلترينگ يا دستگيری مسوولان فنی سايت‌ها رو محکوم می‌کنم. کاوه - دوبی

جلوگيری از پخش آزادانه اخبار در اينترنت امکانپذير نيست. حرکت گروهی بلاگرهای فارسی ضمن تاييد اين امر نقش موثری در تقويت روحيه اتحاد و همبستگی در بين وبلاگ نويس ها و روزنامه نگاران ايفا نمود. انجام چنين کارهايی، در صورت تداوم، علاوه بر آن که نقش بسزايی در انعکاس بهتر اخبار سرکوب اينترنت در ايران خواهد داشت، کمک شايانی به دميدن روحی تازه در کالبد بی رمق جنبش اصلاح طلبی خواهد نمود. علی - واشنگتن

اين حرکت چند ويژگی داشت: اول اينکه نسل جوان و مخالف رژيم نشان دادند منتظر ظهور قهرمان نمی مانند و از اين به بعد خود عنان مبارزه را در دست خواهند گرفت. دوم اينکه نشان دادند در بين جوانان اين کشور هنوز يک خواست اساسی مطرح است و آن آزادی بيان است. سوم اينکه نشان داد اين حکومت چقدر از روشنفکران و نويسندگان و صاحبان رای و نظر وحشت دارد که حاضر است ميلياردها تومان از پول بيت المال را صرف محدوديت های اظهارات مخالفان کند. اينها در کاخ شيشه ای نشسته اند که از همه چيز هراس دارند حتی از يک وبلاگ. حسنی - تورنتو

تعداد وبلاگ‌ها بر اساس آخرين آمار حداقل ۶۰ هزار تا است، نه ۱۳ هزار. پويا - لندن (انتاريو)

قدرت اينترنت هنوز در ايران زياد نيست، ولی با اين حال موثره... البته تعدادی که به دامنه وسيع اينترنت اشنا نيستند فکر ميکنند که راه مبارزه با اينترنت فيلترينگ هست... پرويز زاهد - تهران

اين حرکت از اين لحاظ که به محافظه کاران نظام ثابت کندهنوز همه ی مردم دچار بی تفاوتی نشده اند خوب است. ولی اين نکته را هم در نظر بگيريد اصولا در ايران هر نهادی وقتی صدای اعتراض بلند کند مورد غضب نظام واقع می شود و نظام تحمل اوراندارد و به فکر حذف آن می افتد. به عنوان مثال همين مطبوعات وقتی شروع به انتقاد و بيان حقايق کردند بلافاصله قوه ی قضائيه آنها را به صورت فله ای تعطيل کرد يا وقتی رژيم احساس کرد که اينترنت با آن همه امکان آزادی بيان برايش خطرناک شده است و به ابزاری برای بيان صداهای مخالف و منتقد تبديل شده است شروع به قلع و قمع آن کرد. يا مثلا دانشجويان هر وقت صدای اعتراض بلند کردند با شديدترين سرکوبها و خشنترين رفتارها رو به رو شدند. بنابراين بعيد نيست اين حرکت اعتراضی وبلاگ نويسان بهانه ای به دست نظام بدهد برای تعطيل کردن سايتهای وبلاگ و فيلترکردن تمامی وبلاگها. کاری که همين حالا هم زمزمه های آن به گوش می رسد. عناصر افراطی و تماميت خواه اين نظام مانند شير خفته ی پيری هستند که اگر کسی از او چشم و گوش بسته اطاعت کند و به کارهايش نه نگويد کاری به کارش ندارد ولی در غير اين صورت او را آزار می دهد. به نظر من نحوه ی برخورد با عناصر افراطی نظام همان سياست سکوت و بی تفاوتی است. نه اعتراض. حميد رضا - تهران