سينا سعدی

اسدالله علم در يادداشت هايش از احتمال تغيير اوضاع در ايران اظهار نگرانی می کند

علم در يادداشت روز 18 آذر 51 با اشاره به نا آرامی دانشگاه ها به شاه می گويد:"من مطمئن هستم گفت و شنود بين دستگاه های اداری دانشگاه ها و دانشجويان نيست و اين امر در تمام شئون ما صادق است. يعنی كه دستگاه حاكمه ما دستگاه حاكمه يك كشور غالب به يک كشور مغلوب بيچاره است و اين خيلی حيف است. با اين همه كوشش و تلاش خستگی ناپذير شبانه روز شاهنشاه...مردم كارها را از خود نمی دانند."

در يادداشت سوم بهمن 54 نوشته است که: هنگام سواری در افکارش غرق شده بوده، گفتگوهای شب پيش خود با مجيدی را به خاطر آورده و نگران شده است. رييس سازمان برنامه در آن ديدار به صورت وحشتناکی از کمی پول و هدر دادن آن در گذشته سخن گفته است.

علم در اين بخش از يادداشت ها اضافه می کند: "من ترديد ندارم كه اين جهان وطنان به شاه و كشور خيانت كرده و ما را به روزی انداخته اند كه ناچار بايد در جنگ نفت و اضافه قيمت نفت تسليم شويم. ... يعنی وضع طوری است که قاعدتا بايد به انقلاب بيانجامد."

اسدالله علم در يادداشت روز سه شنبه 7 اردی بهشت ماه 55 از رشد اسلام گرايی سخن به ميان می آورد و در گزارشی به شاه از سخنرانی خود در دانشگاه پهلوی که زمانی رياست آن را به عهده داشته می گويد که: " سه هزار دانشجو در ورزشگاه اجتماع کرده بودند البته از ديدن اين همه دختر با چادر وحشت کردم. در زمان خودم در مقام رياست دانشگاه چادر کم و بيش منسوخ شده بود*. هر دختری می خواست آن را بر سر کند تحقير می شد."

علم در همين يادداشت اضافه می کند که:" به او اطلاع داده شده که بعضی از اين دختران از دست دادن با فرهنگ مهر، رييس دانشگاه، خودداری کرده اند و گفته اند که اسلام هر نوع تماس جسمانی با جنس مخالف را خارج از چارچوب ازدواج ممنوع کرده است."

از ديدن اين همه دختر با چادر وحشت کردم. در زمان خودم در مقام رياست دانشگاه ( پهلوی ) چادر کم و بيش منسوخ شده بود   بخشی از يادداشت ها

يادداشت روز 26 تير همان سال حاکی از آن است که جيمی کارتر نامزد دمکرات های آمريکا در انتخابات رياست جمهوری اين کشور برنده خواهد شد و اضافه می کند که:" او چيزی بيش از يک بچه دهاتی نادان نيست و خدا می داند چه فاجعه ای بر سر دنيا خواهد آورد."

در يادداشت روز 10 خرداد 56 از قول شاه می نويسد که: عده ای مانند دکتر امينی، الهيار صالح و مظفر بقايی دارند بطور خصوصی با يکديگر ملاقات می کنند. امينی حتی کارش به جايی رسيده که تعطيلات سالانه اش را در اروپا لغو کرده و گفته "تابستان داغی" در تهران در انتظار اوست.

علم اضافه می کند که در ديدار آينده اش با سفير آمريکا قصد دارد به او بفهماند که روحانيون دارند با آتش بازی می کنند.

يادداشت روز جمعه 27 خرداد ماه 56 از قطع مکرر برق در تهران می نويسد و اضافه می کند که: در اين ضمن نخست وزير يک بار در لباس تيراندازی و بار ديگر در لباس دهاتی های يک دهکده کوهستانی نزديک تهران که خودش را به سمت شهردار آن منصوب کرده برای روزنامه ها ژست می گيرد: "همه چيز به نظر مثل صحنه ای از يک تاتر کمدی باورنکردنی می آيد. نخست وزير طوری رفتار می کند مثل اينکه هيچ مشکلی در دنيا ندارد.... وحشت دارم از اين که روزی همه چيز پيرامون ما بکلی از هم بپاشد..."

من ترديد ندارم که اين جهان وطنان به شاه و کشور خيانت کرده و ما را به روزی انداخته اند که بايد در جنگ نفت تسليم شويم يعنی وضع طوری است که قاعدتا بايد به انقلاب بينجامد   بخش ديگری از يادداشت ها

در يادداشت روز دوشنبه دوم مهر 52 آمده است: "عرض کردم آيت الله خوانساری بابت اينکه بخشنامه شده در بعضی دبيرستان ها که با نام دبيرستان اسلامی معروف است، بعضی دخترها که چادر دارند بايد چادر را بردارند، ناراحت است. او از لحاظ خودش ناچار است ناراحت باشد چون پيشوای شيعه است و از لحاظ شيعه حرف او درست است. فرمودند درست است ولی من چاره ندارم. اگر اين کارها را نکنيم که نمی توانيم جلوی چپ گراها را بگيريم."

قضيه اعتراض آيت الله خوانساری ادامه پيدا می کند. آيت الله چند بار پيغام می فرستد ولی شاه رضايت نمی دهد. سرانجام شاه دستور می دهد که دخترها در داخل مدرسه حتما چادر را از سر بردارند و اگر خواستند در بيرون مدرسه چادر سرکنند اشکالی ندارد.

* قضيه حجاب اکنون چند سال است که در پاره ای کشورهای اروپايی مسئله شده است. همين اواخر موضوع دخترانی که در فرانسه با حجاب سر کلاس حاضر شده بودند ماجرای بزرگی در مطبوعات شد. پس از آن يک زن افغان که در آلمان معلم است و با حجاب سر کلاس درس حاضر شده بود، در آن کشور سر و صدا بر انگيخت و کار به دادگاه کشيد.در ايران که اکنون رعايت حجاب اجباری است، کسی گمان نمی برد که زمانی چنين مساله ای وجود داشته است. يادداشت های علم نشان می دهد که اين مسئله سالها پيش در ايران هم دامنگير بوده است.