11:57 گرينويچ - يکشنبه 08 مه 2005

آمريکايی ها و هندی ها بجای ايران غول پروپيلن جهان را خريدند

شرکتهای رويال داچ – شل و باسف که بزرگترين توليد کننده مواد شيميايی در جهان است، با ناديده گرفتن پيشنهاد جمهوری اسلامی واحد پتروشيمی مشترک خود به نام بازل را به مبلغ ۷/۵ ميليارد دلار به يک کنسرسيوم آمريکايی فروختند.

فروش اين کارخانه به اين کنسرسيوم که از شرکت "صنايع اکسس" و گروه هندی "چترجی" تشکيل شده، بايد به تاييد مقامات ضد انحصار تجارت جهان برسد.

کنسرسيوم آمريکايی که بازل را به همان مبلغ پنج ميليارد و ۷۰۰ ميليون دلار خريده، بدهی های اين شرکت پتروشيمی را نيز متقبل شده است. انتظار می رود اين معامله در نيمه دوم سال ۲۰۰۵ تکميل شود.

لن بلاواتنيک، رييس هيات مديره شرکت آمريکايی اکسس اعلام کرد: " ما معتقديم بازل شرکتی جهانی با آينده ای عالی است."

آقای بلاواتنيک ۴۷ سال دارد و بيش از ۲۰ سال پيش شهروند آمريکا شد. وی اکسس را در سال ۱۹۸۶ داير کرد. وی همچنين مالک بخشی از شرکت تی ان کی-بريتيش پتروليوم است که سومين شرکت بزرگ نفتی روسيه است. بريتيش پتروليوم ۵۰ درصد سهام تی ان کی را در اختيار دارد.

اکسس شرکتی خصوصی است و دارايی هايش در سراسر جهان پراکنده شده است و منافعی راهبردی دراز مدتی در بخشهای نفت، آلومينيوم، ذغال سنگ و مخابرات راه دور دارد. گروه چترجی نيز حضور تجاری قابل ملاحظه ای در هند دارد.

انتشار خبر فروش شرکت بازل سبب شد ارزش سهام شل، دومين شرکت نفتی اروپا و باسف، بزرگترين سازنده مواد شيميايی جهان افزايش يابد. شل در سرمايه گذاری خود در بازل که در سال ۲۰۰۰ تاسيس شد، ۵۵۰ ميليون دلار ضرر داده است.

فران کيت، معاون بخش شيميايی شرکت شل اعلام کرد: "اين فروش به شل امکان می بخشد بر ارزش سهام سهامدارانش بيافزايد و استراتژی خود را روی فعاليتهای خود در اروپا و آمريکای شمالی و رشد در آسيا و خاورميانه متمرکز کند."

شرکت آلمانی باسف نيز اين معامله را "فروشی راهبردی" توصيف کرد.

شرکت بازل که دفترش در شهر هوفدورپ هلند واقع شده، ساليانه شش ميليارد دلار فروش و حدود ۶۵۰۰ کارمند دارد.

شرکت بازل بزرگترين توليدکننده ماده شيميايی پروپيلن در جهان به شمار می رود که در توليد پلاستيکهای مقاوم از جمله توليد تسمه های لاستيکی و پلاستيک مورد نياز در صنايع بسته بندی کاربرد دارد.

مخالفت صنعت پزشکی آمريکا

اين در حالی است که محمدرضا نعمت زاده، مديرعامل شرکت ملی صنايع پتروشيمی ايران، چهارشنبه چهارم ماه مه اعلام کرده بود که اين شرکت ايرانی در ميان ده شرکت بزرگ و متوسط جهان، در مزايده فروش شرکت آلمانی بازل برنده شده، اما فشار سياسی آمريکا مانع از فروش اين شرکت به جمهوری اسلامی شد.

وی گفته بود: "دشمن همواره به ما ضربه زده است و اين دفعه آمريکا ما را از مزيت خريد بازل محروم کرد."

آقای نعمت زاده افزوده است که ایران از شرکت بازل گله مند است و اگر تصمیمی لازم باشد، برای مقابله اتخاذ خواهد شد.

برخی منابع اعلام کرده اند احتمالا ایران در اقدامی تلافی جویانه، فعالیت خود با شرکت شل را محدود می کند.

وزارت خارجه ايالات آمريکا اذعان کرده است به شل و باسف برای ناديده گرفتن پيشنهاد ايران فشار آورده، هرچند اين اقدام ناقض قوانين ضد انحصار در تجارت است. اين وزارتخانه حاضر نشد درباره فروش آن به يک کنسرسيوم آمريکايی اظهار نظر کند.

بنا به گزارشها، نمايندگان صنعت پزشکی آمريکا در ماه آوريل با مقامات آمريکايی ديدار کردند و نگرانی خود از فروش احتمالی شرکت بازل به ايران را ابراز کردند. اين شرکت ۴۰ درصد پلی پروپلين پزشکی مورد نياز بازار آمريکا را تامين می کند.

ريچارد گريفيت، تحليلگر بريتانيايی در لندن، گفت: "اگر هنديها به اندازه ايرانی ها پول بدهند و شما کمتر دچار غم و غصه شويد، در آنصورت پذيرش پيشنهاد هنديها يک مصلحت سياسی است."

آمريکا از ايران خواسته است که از برنامه غنی سازی اورانيوم که ممکن است برای توليد سلاح اتمی بکار گرفته شود، دست بکشد، ولی تهران می گويد که حاضر به از دست دادن اين حق نيست.

در سال ۱۹۹۵ بيل کلينتون، رييس جمهور وقت آمريکا، شرکتهای آمريکايی و شعبه های خارجی آنها را از معامله با ايران بخصوص در زمينه نفت و پتروشيمی منع کرد. اقتصاد ايران بشدت به اين دو بخش وابسته است و به گفته مقامات نفتی، جمهوری اسلامی در دهه آتی به ۱۰۰ تا ۱۵۰ ميليارد دلار سرمايه گذاری در صنعت نفت و گاز خود نياز دارد.