به روز شده:  15:40 گرينويچ - جمعه 16 ژوئيه 2010 - 25 تیر 1389

اقتصاد ایران

کناره گیری سپاه از اجرای بخشی از پروژه پارس جنوبی

قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء وابسته به سپاه پاسداران که چهار سال پیش دولت محمود احمدی نژاد بدون برگزاری مناقصه توسعه دو فاز پارس جنوبی را به این مجموعه واگذار کرده بود، در نیمه راه از ادامه اجرای پروژه انصراف داده است.

خبرگزاری مهر گزارش داده که خاتم الانبیاء که مسئول اصلی توسعه این پروژه بود،انصراف داده ولی وزارت نفت ایران می گوید که کناره گیری خاتم الانبیاء مشکلی در ادامه اجرای طرح توسعه پارس جنوبی ایجاد نمی کند.

ابوالقاسم نوبختی مدیر فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی گفته است که "کنار رفتن قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء هیچ مشکلی در ادامه اجرای توسعه این فازها ایجاد نمی کند و اجرای عملیات توسعه با ترکیب جدید کنسرسیوم به طور طبیعی ادامه می یابد."

هنوز گزارشی از دلایل کناره گیری خاتم الانبیاء منتشر نشده است و معلوم نیست چرا این نهاد وابسته به سپاه پاسداران که اخیر قراردادهای بزرگی برای توسعه فازهای دیگر پارس جنوبی امضا کرده، بعد از چهار سال از امضای قرارداد، چنین تصمیمی گرفته و از ادامه پروژه منصرف شده است.

البته در چهار سال گذشته همواره بحث مشکلات مالی این قرارداد مطرح بوده است. در قرارداد پیش بینی شده بود که منابع مالی مورد نیاز از طریق فاینانس و از سرمایه گذاری خارجی تامین شود اما به دلیل تحریم ها قرارگاه خاتم الانبیاء نتوانست بودجه مورد نیاز را تامین کند.

بعد از آن قرارگاه خاتم الانبیاء سعی کرد نظر دولت را برای برداشت یک میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی جلب نکند اما در این کار هم موفقیتی به دست نیاورد.

مدتی بعد مدیران قرارگاه خاتم الانبیاء که روابط گسترده سیاسی دارند، توانستند برای تامین مالی این پروژه از طریق روابط خود با بانک صنعت و معدن وارد گفتگو شوند و بانک صنعت معدن نیز همکاری با قرارگاه خاتم الانبیاء در این پروژه را تائید کرد.

بنابر این، اگر مشکل قرارگاه خاتم تامین پول مورد نیاز برای توسعه این دو فاز پارس جنوبی باشد، یعنی این نهاد نتوانسته با وجود توافق با بانک صنعت و معدن، وام مورد نیازش را بگیرد.

هزینه انصراف

ارزش قرارداد توسعه فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی دو میلیارد و یکصد میلیون دلار بود و قرار بود این پروژه در پایان سال ۱۳۸۹ یعنی همین امسال به اتمام برسد.

با آنکه تامین تجهیزات یکی از مشکلات پیمانکاران داخلی است اما گزارشهای رسمی نشان می دهد که قرارگاه خاتم الانبیاء حدود نیمی از پروژه را انجام داده و بخشی از تجهیزات آن را نیز خریداری کرده است.

آرم سپاه

سپاه پاسداران بعد از پایان جنگ هشت ساله با عراق وارد پروژه های راه سازی و ساخت سد شد

اواخر فروردین امسال، غلامحسین خواجه علی مدیر عامل شرکت سپانیر وابسته به قرارگاه خاتم الانبیا گفته بود که این شرکت بخشی از تجهیزات مورد نیاز این دو فاز را از کره جنوبی و آلمان خریداری کرده است.

پیش بینی شده بود که با اجرای این دو فاز، روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی، ۸۰ هزار بشکه میعانات گازی، ۴۰۰ تن گوگرد، و حدود دو میلیون تن انواع گازهای دیگر نظیر پروپان و اتان تولید شود.

قرارداد توسعه فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی، در آذر ماه سال ۱۳۸۵ در حالی بسته شد که شرکت نروژی "اکر کورنر" از مشارکت در این پروژه انصراف داد و دولت بدون انجام مناقصه این پروژه را به قرارگاه وابسته به سپاه پاسداران واگذار کرد.

کوتاه زمانی بعد از آن، این قرارگاه که تا آن زمان تجربه ای در پروژه های نفت و گاز نداشت، قرارداد یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلاری احداث خط لوله انتقال گاز از عسلویه به ایرانشهر را در اختیار گرفت.

واگذاری این پروژه ها در دولت محمود احمدی نژاد، انتقادهایی به دنبال داشت و بسیاری معتقد بودند که روابط ویژه دولت آقای احمدی نژاد باعث شد تا این پروژه ها بدون رعایت مقررات مربوط به برگزاری مناقصه به طور خاص به سپاه پاسداران داده شود.

اخیرا نیز وزارت نفت ایران قراردادهای به ارزش بیش از ۲۱ میلیارد دلار برای اجرای شش فاز پارس جنوبی با شرکت های داخلی امضا کرد که بخش عمده ای به شرکت های وابسته به خاتم الانبیاء رسید.

برای همین این پرسش مطرح شده که این نهاد وابسته به سپاه چطور خواهد توانست قراردادهای تازه خود را اجرا کند که چندین برابر قرارداد چهار سال پیش است.

البته دولت می گوید که پول مورد نیاز برای اجرای این پروژه ها را از محل منابع داخلی وزارت نفت و بانکها تامین خواهد کرد.

با کناره گیری خاتم الانبیاء از اجرای فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی، این سئوال مطرح شده است که آیا با شیوه ای که دولت این پروژه را واگذار کرده، آیا وزارت نفت می تواند خسارتی از این مجموعه بگیرد؟

معمولا در قراردادها هزینه تاخیر در اجرا و موارد دیگر نظیر کناره گیری احتمالی، پیش بینی می شود و وزارت نفت می تواند از پیمانکاری که نتواند به قرارداد خود عمل کند، خسارت بگیرد.

نیمه کاره رها کردن یک پروژه برای هر شرکتی یک نقطه ضعف به حساب می آید و نقطه منفی در پرونده کاریش خواهد بود. این برای خاتم الانبیاء که به تازگی چند فاز جدید را در اختیار گرفته، اهمیتی مضاعف دارد و می تواند تائیدی بر نظر مخالفان و منتقدان حضور سپاه در پروژه های نفتی باشد و بر دامنه مخالفت ها با فعالیت های اقتصادی سپاه به خصوص در پروژه های نفتی بیفزاید.

BBC navigation

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.