کمبود مسافر و هواپيما باعث کاهش ميزان بهره برداری از فرودگاهها شده است
در حاليكه 66 درصد از ظرفيت فرودگاه های ايران بلا استفاده مانده، مقامات دولت اعلام كرده اند كه بزرگترين فرودگاه كشور بهمن ماه امسال افتتاح خواهد شد.
به گزارش روزنامه ايران، چاپ تهران، با وجود 56 فرودگاه در كشور با توان جابجايي 59 ميليون مسافر در سال، تنها 34 درصد ظرفيت فرودگاه های كشور مورد استفاده قرار می گيرد.
كمبود ناوگان هوايی از يك سو، و نبود مسافر، از سوی ديگر، سبب شده است تا تنها 20 ميليون نفر مسافر از طريق فرودگاه های كشور جا به جا شوند.
با وجود اين وضعيت، احمد خرم، وزير راه و ترابری اعلام كرده است كه فرودگاه امام خمينی، واقع در 30 كيلومتری جنوب تهران، بهمن ماه به بهره برداری می رسد.
فرودگاههای غير فعال
در سراسر ايران 56 فرودگاه ساخته شده است كه 43 فرودگاه آن تحت پوشش شركت فرودگاه های كشور و 13 فرودگاه نيز تحت پوشش ساير سازمانها قرار دارد كه عمليات آنها با هماهنگی سازمان هواپيمايی كشوری و شركت فرودگاه های كشور انجام می شود.
احمد خرم از افتتاح فرودگاه بزرگ تهران در سال جاری خبر داده است
بررسی عملكرد 56 فرودگاه كشور نشان می دهد كه در سال 80 فرودگاه های تهران، مشهد، شيراز، اصفهان، اهواز، كيش، بندرعباس و تبريز هر كدام بين 500 هزار تا 9 ميليون مسافر جابجا كردهاند.
در مقابل 48 فرودگاه ديگر كمتر از 500 هزار مسافر داشته اند.
كمبود هواپيما، بزرگترين مشكل صنعت هواپيمايی ايران است كه فرودگاه های كشور را با ركود مواجه كرده است.
فرودگاه نوشهر در ساحل دريای خزر در سال 80 كمتر از تعداد كاركنان خود مسافر جا به جا كرده است.
اين فرودگاه با 40 كارمند تنها توانسته است 32 مسافر را جا به جا كند.
فرودگاه های برخی شهرهای ديگر نيز وضعيتی مشابه داشته اند.
آمار نشان می دهد كه پس از نوشهر، فرودگاه فسا با 75 مسافر، فرودگاه جهرم با 88 مسافر، اراك با 101 مسافر و فرودگاه كلاله با 182 مسافر كمترين مسافر سالانه را در بين فرودگاه های كشور داشته اند.
روزنامه ايران به نقل از يك مقام مسوول، که نامش ذکر نشده، نوشته است "با توجه به هزينه های سنگين احداث فرودگاه، فرودگاهی كه سالانه كمتر از 500 هزار مسافر داشته باشد، كاملا ضررده است."
به گفته اين مقام مسوول هزينه سالانه هر فرودگاه با احتساب استهلاك حدود 250 ميليون تومان است.
ناوگان فرسوده
ناوگان هوايی ايران حدود 70 هواپيما در اختيار دارد كه عمر متوسط آنها 22 است كه هر سال به دليل عمر زياد و افزايش هزينه های نگهداری تعدادی از رده خارج می شوند.
در حاليکه فرودگاهی با پذيرش کمتر از پانصد هزار مسافر در سال غيراقتصادی است اما در سال 1380 فرودگاه نوشهر 32، فرودگاه فسا 75، فرودگاه جهرم 88، فرودگاه اراک 101 و فرودگاه کلاله 182 مسافر داشته اند
به گزارش ايرنا، احمد خرم، وزير راه و ترابری، گفته است "هزينه برخی پرنده ها به قدری زياد شده است كه تعدادی از آنها در سال گذشته از رده خارج شد و امسال نيز تعدادی ديگر از رده خارج خواهد شد."
در سال های گذشته، بخشی از نياز كشور با اجاره هواپيماها تامين شده و امسال نيز هواپيمايی ايران دو فروند هواپيما از تونس اجاره كرده است.
اما هواپيمايی ايران برای حفظ سرويس های خود را در سطح فعلی ناچار به اجاره تعداد بيشتری هواپيماست.
به نوشته روزنامه ايران در صورتی هواپيماهای جديدی وارد ناوگان هوايی كشور نشود اين صنعت زمينگير خواهد شد.
تحريم
صنعت هواپيمايی ايران نيز به دليل تحريم اقتصادی آمريکا از بازسازی ناوگان هوايی خود بازمانده است.
احمد خرم سال پيش به نمايندگان مجلس گفته بود "70 درصد تاخير در پروازها به دليل نقص فنی است و اكنون چندين هواپيمای مسافربری ايرباس و بوئينگ به دليل نقص فنی زمينگير شده و پرواز نمی كنند."
تحريم خارجی باعث فرسودگی و سقوط چند هواپيما شده است
آقای خرم با اشاره به تحريم های اقتصادی آمريكا بر ايران هشدار داده و گفته بود "اگر اين مشكل تحريمها حل نشود و ايران نتواند به قطعات هواپيما و همچنين هواپيماهای جديد دست يابد مشكلات صنعت هوانوردی بيشتر و جدی تر خواهد شد."
وزير راه از مسوولان تصميم گيرنده نظام در خواست كرده است تا در زمينه رفع تحريم ايران تلاش كنند.
تحريم های آمريكا عليه ايران از بعد از انقلاب 1979 ميلادی مانع از آن شده است كه اين كشور بتواند ناوگان هوايی خود را تجهيز و نوسازی كند.
تحريم اقتصادی سبب شده تا ايران نتواند هواپيماهايی را كه بيش از 10 درصد قطعات تشكيل دهنده آنها آمريكايی باشد خريداری كند حتی اگر اين هواپيماها در كشورهای ديگر ساخته شود.
به كارگيری هواپيماهای روسي و خريد هواپيماهای دست دوم راه حل های مقطعی ايران در اين سالها بوده است.
اما سقوط چند فروند از هواپيماهای روسی و زمينگير شدن هواپيماهای دست دوم بر مشكلات صنعت هواپيمايی ايران افزوده است.
فرودگاه جديد
در عين حال، ايران اميدوار است بزرگترين فرودگاه كشور را، که در 30 كيلومتری جنوب تهران واقع است، تا بهمن ماه سال جاری به بهره برداري برساند.
مطالعات اوليه ساخت اين فرودگاه در سال 1346 آغاز شد اما در سال 1351 به تصويب دولت رسيد.
طرح ساختن فرودگاه بزرگ تهران در سال 1346 به تصويب رسيد و عمليات ساختمان آن در سال 1353 آغاز شد اما به دليل وقوع انقلاب ادامه طرح سالها متوقف شد
در سال 1353 چهار شركت آمريكايی و يك شركت ايرانی بعد از برنده شدن در يك مناقصه بين المللی به تهيه طرح فرودگاه پرداختند.
پس از انقلاب، پروژه فرودگاه كه يك سال پيشتر كار خاكبرداری آن آغاز شده بود، متوقف شد.
اگر چه بعد از جنگ ايران و عراق چند باری فعاليت ساخت و ساز دو باره آغاز شد و حتي چند شركت خارجی با شركت در مناقصه برنده ساخت آن شدند، اما آنها نيز به سرعت خود را كنار كشيدند.
ساخت فرودگاه سرانجام در سال 1374 به چند شركت ايرانی و يك شركت فرانسوی سپرده شد.
كمبود منابع مالی سبب شد تا بهره برداری از اين طرح سال ها به تاخير بيفتد.
وزير راه، با اشاره به محدوديت منابع، گفته است "با اين منابع به هيچ جا نمی رسيم و ممكن است تا 20 سال ديگر هم طول بكشد."
چند باری هم كه مقام های مسوول از بهره برداری فرودگاه در آينده نزديك خبر دادند هيچيک درست از آب در نيامد.
برای هيچ پروژه ای در كشور نمی توانيم تاريخ بهره برداری اعلام كنيم، ما توان افتتاح يك نهم فرودگاه، يعنی 5 ميليون مسافر در سال را داريم
احمد خرم وزير
راه و ترابری
احمد خرم، وزير راه و ترابری، در اين باره گفته است "برای هيچ پروژه ای در كشور نمی توانيم تاريخ بهره برداری اعلام كنيم، ما توان افتتاح يك نهم فرودگاه، يعنی 5 ميليون مسافر در سال را داريم."
مقامهاي ايرانی می كوشند به هر ترتيب اولين مرحله اين فرودگاه را تا بهمن ماه سال جاری به بهره برداری برسانند.
به گزارش ايرنا، وزير راه و ترابري در باره اين فرودگاه گفته است "مدت ساخت اين فرودگاه معادل مدت ساخت چهار فرودگاه با همين وسعت بوده است."
اين فرودگاه برای جابجايی 40 ميليون مسافر و 700 هزار تن بار در سال طراحی شده است.
گفته می شود تاكنون 240 ميليون دلار برای ساخت اين فرودگاه هزينه شده است اما كارشناسان و ناظران خارجی رقم 450 تا 600 ميليون دلار هزينه را درست تر می دانند.
مشكلات ديگر
دولت اميدوار است بتواند فاز اول اين فرودگاه را با توان جابجايی 5 ميليون مسافر تا بهمن ماه امسال به پايان برساند.
اما كارشناسان ميگويند آماده شدن فرودگاه جديد مشكل صنعت هواپيمايی ايران را حل نخواهد كرد.
اين صنعت سال گذشته برای جبران حذف 300 ميليارد تومان يارانه پرداختی دولت قيمت بليت هواپيما را تا 50 درصد افزايش داد.
افزايش قيمت بليت با مخالفت نمايندگان مجلس روبرو شد اما مجلس نيز در مقابل استدلال های مسوولان وزارت راه به اين تصميم رضايت دادند.
آقای خرم گفته بود "اگر يارانه در ناوگان حمل و نقل هوايي حذف و قيمت بليت پايين نگه داشته شود و هزينه های آن پرداخت نشود، صنعت حمل و نقل هوايی كشور در مدت سه تا چهار سال ديگر ورشكست خواهد شد."
گزارشها حكايت از آن دارد كه با قطع سوبسيد دولت به هواپيمايی، ادامه کار صنعت هواپيمايی کشور به افزايش بيش از 100 درصد در بهای بليت بستگی دارد.
