ايران مجبور بوده برای حفظ نقاط مداری خود از ماهوارهای مستعمل استفاده کند
كاوه اميدوار
در حاليكه شركت روسی اويا اكسپورت برنده قرارداد ساخت ماهواره زهره شده است، خودداری دولت روسيه از تضمين قرارداد ساخت آن اجرای اين پروژه را در پرده ای از ابهام قرار داده است.
خودداری دولت روسيه از تضمين قرارداد ساخت ماهواره زهره اجرای طرح را با ابهام مواجه کرده است
ايران اعلام كرده است كه اجرای اين پروژه تنها با تضمين دولت روسيه امكانپذير است اما آژانس فضايی روسيه می گويد قرارداد بين دو شركت ايرانی و روسی تابع قوانين تجارت بين المللی است و به تضمين دولتی نياز ندارد.
خبرگزاری ايرنا به نقل از قاسم رمضان پور نرگسی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت پست و تلگراف و تلفن، نوشته است "توافق های اوليه بين شركت مخابرات ايران و شركت روسی اويا اكسپورت برای توليد ماهواره زهره انجام گرفته و پيش نويس قرارداد نيز تهيه شده بود اما شرايط ايران برای تضمين دولت روسيه سبب شده است تا توليد اين ماهواره نهايی نشود."
طرح 26 ساله
موضوع پرتاپ ماهواره زهره در سال 1356 مطرح ولی اجرای آن بعد از انقلاب 1979 متوقف شد.
در دهه 1370 خورشيدی، چند باری موضوع ساخت ماهواره زهره به ميان آمد اما با واكنش منفی برخی مقام های ايرانی، اجرای آن به تعويق افتاد.
"پرتاب ماهواره باعث بهبود خدمات ارتباطات داخلی نيز می شود"
در بهار سال گذشته، وزارت پست و تلگراف و تلفن با راضی كردن شورای اقتصاد و شورای عالي امنيت ملی خود را برای برگزاری مناقصه و سپس امضای قرارداد با يك شركت روسی آماده كرد كه دوباره با مقاومت برخی كارشناسان و گروهی از نمايندگان مجلس روبرو شد.
هزينه نگهداری نقاط مداری عمده ترين استدلال موافقان اجرای اين پروژه بوده است.
موافقان معتقدند كه برای حفظ نقاط مداری سالانه بودجه كلانی صرف می شود و به همين جهت بهتر است بودجه چند سال آن برای اجرای پروژه پرتاب ماهواره اختصاص يابد.
آنان چنين روشی را مقرون به صرفه تر ز ادامه استفاده از ماهواره های فرسوده می دانند.
دليل مخالفان
در مقابل، مخالفان پرتاپ زهره می گويند كه احتياجی به پرتاپ اين ماهواره نيست زيرا از يك سو، ظرفيت آن بسيار بيشتر از نياز ايران است و كسی هم اضافه ظرفيت آن را اجاره نخواهد كرد.
از سوی ديگر، ايران با پرداخت مبالغ كمتری می تواند از ماهواره های موجود استفاده كند.
پيش از انقلاب، نقاطی از فضا به نام ايران ثبت شده بود و در طول اين سال ها ايران مجبور به خريد و استفاده از ماهواره های مستعمل برای حفظ اين نقاط فضايی شده است
قاسم رمضان پور
معاون وزارت پست و تلگراف و تلفن
سالها پيش سازمان جهانی مخابرات (ITU) چند نقطه مداری را به ايران اختصاص داده و اگر ايران نتواند از آنها بهره گيرد، اين سازمان آنها را پس خواهد گرفت.
آقای رمضان پور می گويد "پيش از انقلاب، نقاطی از فضا به نام ايران ثبت شده بود و در طول اين سال ها ايران مجبور به خريد و استفاده از ماهواره های مستعمل برای حفظ اين نقاط فضايی شده است."
گفته می شود ايران برای خريد اين ماهواره های روسی 20 ميليون دلار هزينه كرده است.
به گفته معاون حقوقی و امور مجلس وزارت پست و تلگراف، ايران قادر نيست برای هميشه اين روش را ادامه دهد و احتمال می رود اين نقاط فضايی به كشورهاي ديگر واگذار شود.
آقای رمضان پور نرگسی هزينه اجرای پروژه پرتاب زهره را 200 ميليون دلار اعلام كرده است در حالی كه پيش از اين، بودجه طراحی، ساخت و پرتاپ ماهواره زهره حدود 125 ميليون دلار برآورد شده بود.
مخالفت مجلس
در آغاز سال گذشته و زمانی که كميسيون صنايع و معادن مجلس بحث توجيه فنی و اقتصادی ماهواره زهره را مطرح كرد، برای اولين بار بحث پرتاپ ماهواره زهره شكل متفاوت تری به خود گرفت و نمايندگان مجلس به بررسی مزيت ها و معايب آن پرداختند.
علی حسينی، رييس كميته ارتباطات و مخابرات مجلس، در اين باره گفته بود "شايد خريد ماهواره در 10 سال پيش دارای توجيه بوده اما امروز بهتر است در اين رابطه با كشورهای صاحب ماهواره مشاركت و يا به اجاره ماهواره اقدام كنيم."
بعد از بحث و گفت وگوهای بسيار احضار وزير پست و تلگراف و تلفن برای پاسخ گويی به مجلس، باز هم نتيجه روشنی به دست نيامد.
دفاع از زهره
وزارت پست و تلگراف و تلفن به عنوان مدافع اجرای طرح پرتاب ماهواره زهره، بر عملی شدن آن اصرار داشته و دارد.
احمد معتمدی، وزير پست و تلگراف و تلفن، خطاب به نمايندگان گفته بود انعقاد قرارداد را تكليف قانونی خود می داند.
احمد معتمدی پرتاب زهره را وظيفه قانونی خود دانسته است
به گفته آقای معتمدی، شورای عالی امنيت ملی اجازه اجرای طرح را داده و مجلس نيز با تخصيص بودجه از سال 1377 به بعد بر انجام آن صحه گذاشته بود بنابراين قانونا لازم است اين طرح به اجرا درآيد.
وزير پست و تلگراف و تلفن، با اشاره به توجيه فنی و اقتصادی اين پروژه، گفته بود "با پرتاپ زهره، علاوه بر آنكه در اجاره كانال های فعلی ماهواره ای صرفه جويی خواهد شد، وضع مخابرات كشور در بخشهای ارتباط تلفنی، ديتا و مخابرات روستايی بهبود و پوشش شبكه های راديو– تلويزيونی توسعه خواهد يافت."
برنده مناقصه
شركت روسی اويااكسپورت برنده مناقصه ساخت و پرتاپ ماهواره زهره شده است و قرار است از تجهيزات مشترك آلمانی و فرانسوی استفاده كند.
در صورت امضای قرارداد، شركت روسی متعهد است بعد از دو سال و نيم ماهواره را آماده و پرتاپ كند.
بعد از اعلام خبر برنده شدن شركت روسی، نمايندگان مجلس در واكنش به آن گفتند كه شركت روسی توانايی انجام تعهدات خود را ندارد.
علیاصغر رحمانی خليلی، نماينده مجلس، گفته بود اين شركت تخصص پرتاپ و كنترل ماهواره را ندارد و بيشتر يك دلال است.
آقای معتمدی در پاسخ گفته بود "براي انتخاب اين شركت كار كارشناسی صورت گرفته و اين شركت مورد تاييد سازمان فضايی روسيه است."
به نظر می رسد با وجود فروكش كردن بحث های داغ سال گذشته پيرامون ماهواره زهره، اجرای اين پروژه هنوز با مانع بزرگی روبروست و احتمال می رود اگر دو طرف نتوانند به توافق برسند، اجرای اين پروژه متوقف شود.
