براساس طرح آمارگيری اشتغال و بيکاری خانوار که توسط مرکز آمار ايران منتشر شده، 4/41 درصد از بيکاران در سال 1380 افراد دارای تحصيلات ديپلم به بالا بوده اند در حاليکه سهم کم سوادان و بی سوادان در کل بيکاران ايران در همين سال حدود 23 درصد برآورد شده است.
خبرگزاری ايرنا به نقل از گزارش منتشر شده توسط مرکز آمار ايران می نويسد که 4/62 درصد از بيکاران در گروه سنی 24-15 قرار داشتند و ميزان بيکاری جوانان برای مردان و زنان به ترتيب 60 و 72 درصد بوده است.
گروه بزرگی از "شاغلان" در بخش سنتی فعاليت دارند
با توجه به اينکه در اين گروه سنی، نرخ مشارکت زنان 13 درصد و نرخ مشارکت مردان 52 است، بحران بيکاری برای زنان جوان ايرانی به مراتب شديدتر از مردان است.
به عبارت ديگر، با وجود اينکه زنان ايرانی در مقايسه با مردان، کمتر وارد بازار کار می شوند، با اينهمه امکان دستيابی آنان به اشتغال بسيار کم است.
بر اساس سرشماری سال 1375 در ايران، بيش از 13 ميليون زن ايرانی شغل خود را خانه دار توصيف کردند که اين تعداد به منزله پايين بودن چشمگير نرخ مشارکت زنان در بازار کار است.
در مورد نرخ بالای بيکاری افراد تحصيلکرده، می توان گفت که اين گروه از جويندگان کار معمولا در صدد اشتغال در بخش های رسمی اقتصاد کشور بر می آيند که توان لازم برای جذب آنان را ندارد.
فرصتهای اشتغال؟
تصميم دولت برای کاهش حجم دستگاه های دولتی باعث از ميان رفتن فرصت های اشتغال در اين بخش می شود در حاليکه بخش خصوصی، به خصوص در فعاليت های رسمی، نيز نتوانسته در حد مورد انتظار رشد کند و فرصت های لازم شغلی را فراهم آورد.
بر اساس گزارش مرکز آمار ايران، در سال 1380، سهم بخش خصوصی در اشتغال کشور 8/77 درصد، بخش عمومی (شامل دولت و نهادهای غيرخصوصی) 8/21 درصد و بخش تعاون 3/0 درصد بوده است.
اين آمار شامل تمام کسانی است که در برابر دريافت دستمزد و حقوق يا بدون دستمزد به کار اشتغال دارند و فعاليت های مختلف، از جمله اقتصاد زيرزمينی و بخش توليد معيشتی را در بر می گيرد.
براساس گزارش سازمان مديريت و برنامه ريزی از جمع 1/19 ميليون جمعيت فعال کشور در سال 1380 حدود 9/15 نفر به دارای اشتغال بوده اند که در نتيجه ايران با 2/3 ميليون بيکار مواجه است
در اين گزارش آمده است که 2/46 درصد از شاغلان در دو گروه کارکنان مستقل، با 9/35 درصد، و کارکنان خانوادگی با 3/9 درصد، فعاليت دارند.
اين نوع فعاليت ها شامل اشتغال در بخش غير رسمی است.
در برآورد سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور، در سال 1380 جمعيت فعال 1/19 ميليون نفر و تعداد شاغلان 9/15 ميليون نفر برآورد شده است.
در نتيجه، 2/3 ميليون نفر بيکار در کشور وجود دارد.
مرکز آمار ايران نرخ بيکاری در سال 1380 را حدود 3/3 ميليون نفر يا 2/14 درصد برآورد کرده است.
مرکز آمار گفته است که نرخ بيکاری در شش ماه اول سال 1381 حدود 5/12 درصد بوده است.
