محمد خاتمی (وسط) هنگام ورود به دهلی مورد استقبال عبدالکلام (چپ) رييس جمهوری و آتال بيهاری وجپايی نخست وزير هند قرار گرفت
محمد خاتمی، رئيس جمهوری ايران، كه برای ديداری چهار روزه به هند سفر كرده است، با مقام های هندی در زمينه های اقتصادی و امنيتی مذاكره خواهد كرد.
حضور زنگنه وزير نفت در هيات ايرانی نشانه گفتگو در باره نفت و گاز است
آقای خاتمي پيش از ترک تهران به مقصد دهلی نو در گفتگو با خبرنگاران اظهار اميدواری كرد در اين سفر در زمينه های اقتصادی، سياسی و امنيتی به نتايج مثبتی دست يابد و دو كشور يك موافقتنامه اقتصادی امضا كنند.
از خط لوله انتقال گاز ايران به هند، به عنوان مهمترين محور مذاكرات خاتمی با مقام های هندی نام برده می شود.
آقای خاتمی در اين سفر با عبدالكلام، رئيس جمهوری، و آتال بيهاری واجپايی، نخستوزير هند، ملاقات و گفتگو خواهد كرد.
كمال خرازی، وزيرخارجه، بيژن زنگنه، وزير نفت، مصطفی معين، وزير علوم، علی شمخانی، وزير دفاع، و يگ هيات 70 نفره از متخصصين و كارشناسان بازرگانی و صنعتی ايران رئيس جمهوری را همراهی می كنند.
كارشناسانIT و مديرانی از بخش های توليدات شيميايی، صنايع و معادن، صنايع غذايی، خشكبار، منسوجات، صنايع سلولزی و کاغذسازی، پتروشيمی وگاز، صنايع فولاد، صنايع دارويی، مصالح ساختمانی، لوازم بهداشتی و صنايع پلاستيك از جمله همراهان رئيس جمهوری ايران در اين سفر هستند.
انتقال گاز
محور اصلی مذاكرات هيات ايرانی با مقامهای هندی بر صادرات گاز ايران به هند متمركز خواهد بود.
صدور گاز ايران به هند، كه قرار است از طريق احداث يك خط لوله از طريق خاک پاكستان به هند منتقل شود، موضوعی است كه به دليل اختلافات هند و پاكستان در هاله ای از ابهام قرار دارد.
كارشناسانIT و مديرانی از بخش های توليدات شيميايی، صنايع و معادن، صنايع غذايی، خشكبار، منسوجات، صنايع سلولزی و کاغذسازی، پتروشيمی وگاز، صنايع فولاد، صنايع دارويی، مصالح ساختمانی، لوازم بهداشتی و صنايع پلاستيك از جمله همراهان رئيس جمهوری ايران در اين سفر هستند
ايران از 10 سال پيش در صدد است با احداث يك خط لوله هزار كيلومتری، كه هزينه آن 5/3 ميليارد دلار برآورد شده است، گاز خود را به هند صادر كند اما هند، به دليل اختلاف و تنش با پاكستان، نگران است آن كشور در انتقال گاز كارشكنی كند.
ايران برای جلوگيری از وقوع چنين حالتی و كاستن از نگرانی هند، پيشنهاد داده است اين خط لوله با مالكيت و همكاری بين المللی ساخته شود.
كنسرسيوم بين المللی مورد نظر ايران متشكل از بانكداران و فعالان در بخش انرژی خواهد بود كه در احداث لوله و فروش گاز به هند مشاركت خواهند كرد.
پيشنهاد جديد
پيش از سفر آقای خاتمی به هند، محمد حسين عادلی، معاون اقتصادی وزارت خارجه ايران، در ديدار با نخستوزير هند پيشنهادات جديد ايران را در رابطه با امنيت خط لوله گاز به هند ارائه داد.
آقای عادلی به خبرنگاران گفت "ايران يك طرح جامع برای حفظ امنيت خط لوله در نظر گرفته است و پاكستان نيز تضمين داده است كه امنيت اين خط لوله را تامين كند."
آقای عادلی از تمايل پاكستان برای پيوستن به اين پروژه برای كاستن از نگرانی هند خبر داد.
پرويز مشرف رييس جمهوری پاکستان به هند تضمين می دهد
خاتمی در ديدار دسامبر گذشته از پاكستان، موضوع خط لوله گاز به هند را با مقام های پاكستانی مطرح كرد.
مقامات پاكستانی قول دادند كه در اين زمينه با ايران همكاری خواهند كرد.
اما مقامات هند همچنان نگران هستند و ترجيح می دهند اين خط لوله در زير دريا احداث شود.
احداث خط لوله از زير دريا هزينه سنگينی دارد و ايران سعی داشته با متقاعد كردن هند، ارزان ترين راه، يعنی عبور از خاک پاكستان را عملی كند.
نظر پاكستان
پرويز مشرف، رئيس جمهوري پاكستان، يك ماه پيش در مورد خط لوله انتقال گاز ايران به هند گفته بود "اين خط لوله به نفع هند است چرا كه آن كشور به دنبال توسعه صنايع خود است و نياز به انرژی دارد و به همين دليل در حال حاضر گاز مايع وارد می كند."
آقای مشرف، با اشاره به حمايت پاكستان از اين طرح، ضمن موافقت با پيشنهاد گفتگوی سه جانبه گفت "سه كشور ايران، هند و پاكستان بنشينند و باهم در باره اين طرح گفتگو كنند."
پيشرفتهای هند در زمينه IT قابل توجه است و ما علاقمنديم از تجارب كشور هند در زمينه توسعه IT در ايران استفاده كنيم
صفدر حسينی
وزير کار ايران
رئيس جمهوری پاكستان با اظهار اينكه قادر نيست هند را متقاعد سازد، از ايران خواست تا هند را به پذيرش تضمين های امنيتی پاكستان برای اجرای اين طرح ترغيب کند.
خاتمی از اين خط لوله به عنوان خط لوله صلح ياد و اظهار اميدواری كرده است كه اين پروژه چند ميليارد دلاری صلح و دوستي را برای منطقه به ارمغان آورد.
علی رغم اطمينانی كه مقام های پاكستانی داده اند، هنوز هند از پيامدهای امنيتي قبول اين پروژه نگران است.
اطلاعات و ترانزيت
گسترش همكاری با هند در زمينه IT (بخش اطلاعات) يكی ديگر از برنامه های محمد خاتمی در سفر به هند است.
چند روز پيش از سفر آقای خاتمی به هند، صفدر حسينی، وزير كار ايران، در ديدار با "صاحب سينكراما"، وزير كار هند، گفته بود "پيشرفتهای هند در زمينه IT قابل توجه است و ما علاقمنديم از تجارب كشور هند در زمينه توسعه IT در ايران استفاده كنيم."
در همين راستا قرار است شركت های هندی در ايجاد يك پارك IT با ايران همكاری كنند.
علی شمخانی وزير دفاع بر ضرورت همکاری دفاعی تاکيد دارد
چندی پيش مقام های هند، ايران و افعانستان تفاهم نامه 5 ساله ای را با هدف گسترش فعاليتهای تجاری و ترانزيتی سه کشور در تهران امضا كردند.
هند علاقمند است تا از مسير ايران به حمل و نقل كالا به مقصد افغانستان، آسيای ميانه و اروپا بپردازد.
مسير ايران به هند امكان خواهد داد بدون در نظر گرفتن پاكستان، چشم به بازارهای فراسوی شبه قاره هند داشته باشد و خط ترانزيت ايران برای صدور کالاهای خود استفاده کند.
همكاری دفاعی
هفته پيش فرمانده نيروی دريايی هند به ايران سفر كرد که نشاندهنده فعال شدن روابط دفاعی بين طرفين تلقی شده است.
علی شمخانی، وزير دفاع ايران، پيش از سفر به هند گفت "در محيط های بحرانی و در شرايطی كه نظام منطقه ای و بينالمللی با بی ثباتی روبه رو باشد ضرورتهای مبتنی بر همكاری های دفاعی و امنيتی بيش از گذشته احساس می شود."
آقای شمخانی از توسعه ظرفيتها در حوزههای اقتصادی، سياسی، دفاعی و امنيتی به عنوان مهمترين محور گفتگوهای دوجانبه نام برده است.