ايران برای فعال ماندن نقاط مداری واگذار شده توسط اتحاديه جهانی مخابرات تعدادی ماهواره کهنه روسی خريداری کرده و در مدار قرار داده است
در حالی كه هنوز سرنوشت طرح ساخت ماهواره ايرانی زهره مشخص نشده است، شورای اقتصاد مجوز انعقاد قرارداد طراحی و ساخت ماهواره مصباح را در سال آينده صادر كرده است.
معتمدی وزير پست و تلگراف و تلفن مايل به داشتن ماهواره ايرانی است
روزنامه همشهری، چاپ تهران گزارش داده است که شورای اقتصاد با پيشنهاد وزارتخانه های پست و تلگراف و تلفن و علوم، تحقيقات و فناوری برای انعقاد قرارداد طراحی و ساخت ماهواره مصباح در سال آينده موافقت كرده است.
مصباح يک ماهواره تحقيقاتی است كه اداره آن بر عهده وزارتخانه های پست و تلگراف وتلفن و علوم تحقيقات و فناوری خواهد بود.
اين دو وزارتخانه موظف شده اند گزارش تكميلی خود را در زمينه مبلغ قرارداد و زمان بهره برداری به شورای اقتصاد ارايه كنند.
بنابر اين گزارش، قرارداد ساخت اين ماهواره بدون برگزاری مناقصه امضا خواهد شد و شركت هايی از روسيه و هند آمادگی خود را برای طراحی و ساخت مصباح اعلام كرده اند.
سرنوشت زهره
موضوع پرتاپ ماهواره زهره در سال 1356 خورشيدی مطرح شد اما اجرای اين طرح بعد از انقلاب متوقف گرديد.
در دهه 1370 خورشيدی، چند باری موضوع آن مطرح، اما بعد به فراموشی سپرده شد.
در اين مدت، هر گاه مسوولان وزارت پست و تلگراف و تلفن بحث پرتاپ ماهواره زهره را پيش می كشيدند با مقاومتهايی روبه رو می شدند.
موضوع پرتاپ ماهواره زهره در سال 1356 خورشيدی مطرح شد اما اجرای اين طرح بعد از انقلاب متوقف گرديد
در بهار امسال، وزارت پست و تلگراف و تلفن با جلب رضايت شورای اقتصاد و شورای عالی امنيت ملی، خود را برای مذاکره با يك شركت روسی آماده كرد كه دوباره با مقاومت برخی كارشناسان و گروهی از نمايندگان مجلس روبه رو شد.
ظرفيت مازاد
آنچه سبب شده است تا تلاش برای اجرای طرح قوت بگيرد هزينه ای است كه دولت برای در اختيار گرفتن نقاط مداری پرداخت می كند.
مخالفان پرتاپ زهره می گويند كه احتياجی به پرتاپ اين ماهواره نيست زيرا، از يك سو، ظرفيت آن بسيار بيشتر از نياز ايران است و كسی هم اضافه ظرفيت آن را اجاره نخواهد كرد زيرا همسايگان ايران در كشورهای عربی نه تنها نيازی به اجاره ماهواره ندارند، بلكه خود در پی اجاره دادن ظرفيت خالی خود هستند.
از سوی ديگر، ايران با پرداخت مبالغ كمتری می تواند از ظرفيت ماهواره های موجود استفاده كند.
خدمات مخابرات ايران متکی به ماهواره های اجاره ای است
سال ها پيش، اتحاديه جهانی مخابرات - ITU - چند نقطه مداری را به ايران اختصاص داد و اگر ايران نتواند از آنها بهره گيرد، اين سازمان آن را پس خواهد گرفت.
ايران برای حل اين مساله، چند ماهواره كهنه و از كار افتاده روسی را در اختيار گرفته و در آن نقاط قرار داده است.
گفته می شود ايران برای خريد اين ماهواره های روسی 20 ميليون دلار هزينه كرده است.
بودجه طراحی، ساخت و پرتاپ ماهواره زهره حدود 125 ميليون دلار برآورد شده است و ظرفيت آن تا 15 سال قابل استفاده خواهد بود.
مخالفت مجلس
در آغاز سال جاری که كميسيون صنايع و معادن مجلس بحث توجيه فنی و اقتصادی ماهواره زهره را مطرح كرد، برای اولين بار موضوع پرتاپ ماهواره زهره شكل متفاوتتری به خود گرفت و نمايندگان مجلس به بررسی مزيت ها و معايب آن پرداختند.
علی حسينی، رئيس كميته ارتباطات و مخابرات مجلس، در اين باره گفت "شايد خريد ماهواره در 10 سال پيش دارای توجيه بوده اما امروز بهتر است در اين رابطه با كشورهای صاحب ماهواره مشاركت و يا به اجاره ماهواره اقدام كنيم."
بعد از بحث و گفت و گوهای مفصل، و با وجود فراخواندن وزير پست و تلگراف و تلفن برای پاسخ گويی به مجلس، نتيجه روشنی به دست نيامد.
دفاع از زهره
وزارت پست و تلگراف و تلفن، به عنوان مدافع اجرای طرح، بر عملی شدن آن اصرار داشته و دارد.
شايد خريد ماهواره در 10 سال پيش دارای توجيه بوده اما امروز بهتر است در اين رابطه با كشورهای صاحب ماهواره مشاركت و يا به اجاره ماهواره اقدام كنيم
علی حسينی
رييس کميسيون ارتباطات مجلس
احمد معتمدی، وزير پست و تلگراف و تلفن، خطاب به نمايندگان گفته بود انعقاد قرارداد را تكليف قانونی خود ميداند، زيرا شورای عالی امنيت ملی اجازه آن را داده و مجلس نيز با تخصيص بودجه از سال 1377 به بعد، بر اجرای طرح صحه گذاشته است.
وزير پست و تلگراف و تلفن، با اشاره به توجيه فنی و اقتصادی اين طرح گفته بود "با پرتاپ زهره، علاوه بر آنكه در اجاره كانال های ماهواره ای فعلی صرفهجويی خواهد شد، وضع مخابرات كشور در بخش های ارتباط تلفنی، ديتا و مخابرات روستايی بهبود و پوشش شبكه های راديو – تلويزيونی توسعه خواهد يافت."
برنده مناقصه
شركت روسی "آويا اكسپورت" برنده مناقصه ساخت و پرتاپ ماهواره زهره شده است و قرار است از تجهيزات مشترك آلمانی و فرانسوی برای ساخت آن استفاده كند.
در صورت امضای قرارداد، شركت روسی متعهد است بعد از دو سال و نيم ماهواره را آماده و پرتاپ كند.
بعد از اعلام خبر برنده شدن شركت روسی، نمايندگان مجلس در واكنش به آن گفتند كه شركت روسی توانايی انجام تعهدات خود را ندارد.
ماهواره زهره در خدمت برنامه های راديو - تلويزيونی هم قرار می گيرد
علی اصغر رحمانی خليلی، نماينده مجلس، گفته بود اين شركت تخصص پرتاپ و كنترل ماهواره را ندارد و بيشتر يك دلال است.
آقای معتمدی در پاسخ گفته بود "برای انتخاب اين شركت كار كارشناسی صورت گرفته و اين شركت مورد تاييد سازمان فضايی روسيه است."
با وجود بحث های داغی كه پيرامون ماهواره زهره در نيمه اول سال جاری در گرفت، هنوز مشخص نيست كه اين پروژه چه مراحلی را طی می كند.
گزارش روزنامه همشهری حكايت از آن دارد كه، در كنار موافقت وزارت اقتصاد در مورد ماهواره مصباح، مقرر شده است راه اندازی طرح ماهواره زهره نيز در سال آينده در دستور كار وزارت پست و تلگراف و تلفن قرار گيرد.
