وزير توسعه يونان (چپ) و وزير انرژی ترکيه (راست) پس از امضای قرارداد
ترکيه و يونان قراردادی به ارزش سيصد ميليون دلار برای احداث خط لوله انتقال گاز ايران از ترکيه به يونان امضا کرده اند.
به اين ترتيب گاز ايران خواهد توانست از راه اين خط لوله به کشورهای اروپايی صادر شود.
وزير توسعه يونان و وزير انرژی ترکيه شاهد امضای اين قرارداد بودند.
خط لوله ای که گاز ايران را از شهر قره چه بی در غرب ترکيه به کوموتی نی در شمال شرقی يونان انتقال می دهد برای دو کشور که دهه ها بر سر قبرس، دريای اژه و حمايت يونان از کردهای جدايی طلب ترکيه اختلاف داشته و جنگيده اند اهميت ويژه ای دارد.
به دنبال زمين لرزه های سهمگين ترکيه در سال 1999 و پيشقدم شدن يونان در ارسال کمک به آن کشور، روابط دو کشور به سرعت رو به بهبود گذاشته است و اکنون هر دو طرف سعی دارند که اختلافات موجود را از راههای ديپلماتيک حل کنند.
اما اين اولين بار است که ترکيه و يونان قراردادی را امضا می کنند که دو کشور را از طريق خط لوله به هم متصل می کند.
به گفته وزير انرژی ترکيه همکاری های دو کشور در زمينه نفت و گاز باعث بهبود روابط اقتصادی و سياسی ترکيه و يونان خواهد شد.
روابط دو کشور پس از زلزله ترکيه در سال 1999 گرم شد
با اين همه ايالات متحده آمريکا که با هر دو کشور روابط بسيار نزديکی دارد در گذشته بارها در مورد اين قرارداد به سبب نقش ايران در آن اظهار نگرانی کرده بود.
اما از نظر يونان انتقال گاز ايران به آن کشور از طريق ترکيه نيازهای فزاينده داخلی آن کشور را برآورده می کند و از آن گذشته برای يونان به عنوان دروازه ای برای صادرات گاز ايران به ديگر کشورهای اروپا، منافع اقتصادی قابل توجهی در برخواهد داشت.
اين خط لوله 300 کيلومتر طول دارد و از طريق تنگه داردانل به يونان می رسد، در سال 2005 به مرحله بهره برداری خواهد رسيد.
قرار است در اين مرحله ظرفيت اين خط لوله 500 ميليون متر مکعب گاز طبيعی باشد اما به گفته مقامات دو طرف به تدريج بر ظرفيت آن افزوده خواهد شد.
يونان از هم اکنون مقداری از اعتبارات اعطا شده از سوی اتحاديه اروپا را کنار گذاشته است تا شايد اين خط لوله گاز را به ايتاليا گسترش دهد و اميدوار است که در آينده چند کشور اروپايی ديگر هم از گاز ايران استفاده کنند.
از نظر ترکيه هم گاز ايران، اتکای روزافزون آن کشور بر روسيه را که هم اکنون بيش از نيمی از نياز گاز طبيعی ترکيه را برآورده می کند کاهش داده است.
ترکيه که در دسامبر سال گذشته اولين محموله گاز خود را از ايران دريافت کرد در حال حاضر ساليانه 3 ميليارد متر مکعب گاز طبيعی از ايران خريداری می کند اما انتظار می رود که اين مقدار تا سال 2007 ميلادی سه برابر شود.
يونان هم برآورد کرده است که نياز گاز آن کشور در سال 2010 ميلادی به شش ميليارد متر مکعب برسد.
ايران و يونان اخيرا تفاهم نامه ای را امضا کردند که بر اساس آن راههای بهره برداری بيشتر از گاز ايران مورد مطالعه قرارخواهد گرفت.