سپیده زرین پناه
از سوئد
برگزاری جشنواره فیلم یاری در سوئد
هشتمین جشنواره فیلم یاری از ۲۶ سپتامبر در سوئد آغاز به کار کرده است.
این جشنواره که به کوشش انجمن یاری از ۲۶ تا ۲۸ سپتامبر در شهر اپسالا و روز شنبه ۲۷ سپتامبر در شهر استکهلم برگزار شد، از ۳ اکتبر به مدت سه روز در شهر وستروس ادامه خواهد داشت.
به گفته مسعود واریانی، مسئول انجمن یاری، تمامی درآمد حاصل از فروش فیلمهای این جشنواره، صرف کمک هزینه آموزشی کودکان و نوجوانان نیازمند در ایران میشود که قادر به ادامه تحصیل نیستند و خطر خیابانی شدن آنها را تهدید میکند.
سال گذشته جعفر پناهی، محمدرضا شریفینیا و سارا خوئینیها میهمانان جشنواره فیلم یاری بودند و امسال داریوش مهرجویی، کیومرث پوراحمد، گلشیفته فراهانی، وحیده محمدی فر میمهان این جشنواره هستند و رضا میرکریمی کارگردان "به همین سادگی"، برای شرکت در ادامه این جشنواره در شهر وستروس به سوئد خواهد آمد.
فریبا حاجمیرزاعلی، دبیر جشنواره، می گوید که در شهر وستروس فیلمهای "سنتوری"، "اتوبوس شب" و "به همین سادگی" و دو فیلم کوتاه "زنی از تبار مه" ساخته اشکان احمدی و "پشت آن تپه برفی" ساخته رامتین لوافی نمایش داده خواهد شد.
در روز نخست جشنواره بیش از ۲۰۰ تن از علاقهمندان سینمای ایران در سینمای قدیمی Slottsbiografen حضور پیدا کردند که حدود ۱۵ درصد آنها سوئدی بودند.
سنتوری و چند فیلم دیگر
در روز نخست جشنواره ابتدا فیلم کوتاه "مراسم صبحگاهی" ساخته هادی آفریده به نمایش در آمد. این فیلم در ۱۰ دقیقه، اجباری بودن مراسم صبحگاهی در یک مدرسه ابتدایی دخترانه را بهتصویر میکشد.
سپس فیلم "سنتوری" به نمایش درآمد. پس از نمایش فیلم، داریوش مهرجویی در جلسه پرسش و پاسخ، ضمن ارائه جزئیاتی درباره توقیف این فیلم و همچنین پخش غیر قانونی آن گفت: " ... سنتوری به واسطه تکثیر غیر قانونی آن، در ابعاد نسبتا وسیعی دیده شده. نامههایی از افراد معتاد به دست من رسیده که برایم بسیار جالب هستند... یک نفر برای من نوشته است با دیدن این فیلم حتی سیگار را ترک کرده است. پس فیلم و رویکرد انتقادی آن، جنبه آموزشی هم دارد و شاید کسانی هستند که خوششان نمیآید چنین فیلمهایی به نمایش دربیاید."
وحیده محمدیفر، همسر و همکار مهرجویی در نگارش فیلمنامه فیلم سنتوری، با اشاره به لایههای اجتماعی آن، تاکید کرد که این فیلم درباره تنهایی و بحران روابط انسانی در جامعه امروز است.
در ادامه جلسه پرسش و پاسخ، یکی از حاضران در جلسه از گلشیفته فراهانی پرسید با توجه به ایفای نقش در "مجموعه دروغها" ساخته ریدلی اسکات، چه نظری درباره سینمای هالیوود در قیاس با سینمای ایران دارد؟
گلشیفته فراهانی در پاسخ، با اشاره به مشکلاتی که فیلمسازان مطرح سینمای ایران دارند، گفت: "شاید من نتوانم زیاد روی این مشکلات حرف بزنم. چون من فقط یک بازیگرم اما گاهی یک فیلمساز باید یک سال توی نوبت بماند تا دوربین بگیرد، اما در همان زمان فیلمساز دیگری چند دوربین در اختیارش دارد... اگر ما شناگریم و فیلمسازان هالیوودی هم شناگرند، ما شناگرهای ماهرتری هستیم چون ما در رودخانه کارون شنا میکنیم و آنها توی یک دریاچه آرام."
در هشتمین جشنواره فیلم یاری در اپسالا علاوه بر فیلم "سنتوری"، فیلمهای "اتوبوس شب" (کیومرث پوراحمد)، "به همین سادگی" (رضا میرکریمی)، "دایره زنگی" (پریسا بختآور)، "فرش ایرانی" (کار گروهی)، "شب یلدا" (کیومرث پوراحمد)، "چهارشنبه سوری" (اصغر فرهادی) و "بادبادک باز" (مارک فورستر) نمایش داده شد.
فیلم "فرش ایرانی"، به سفارش مرکز ملی فرش ایران، در پانزده قسمت به کوشش پانزده فیلمساز ساخته شده است: داریوش مهرجویی، رضا میرکریمی، مجید مجیدی، عباس کیارستمی، بهرام بیضایی، خسرو سینایی، ابراهیم حاتمیکیا، سیفالله داد، کمال تبریزی، بهروز افخمی، رخشان بنیاعتماد، مجتبی راعی، نورالدین زرینکلک، محمدرضا هنرمند و مسعود جعفری جوزانی.
فیلمهای "مراسم صبحگاهی"، "دایره زنگی"، "جایی دنج برای ماهیها"، "اتوبوس شب"، "سنتوری" و "بههمین سادگی" نیز روز ۲۷ سپتامبر در استکهلم نمایش داده شد.
پرسش و پاسخی دیگر
در این روز پس از نمایش فیلم اتوبوس شب، کیومرث پوراحمد در جلسهای به پرسشهای حاضران در جلسه پاسخ داد.
بیشتر ماجراهای فیلم اتوبوس شب، داخل یک اتوبوس گلاندود و قراضه میگذرد. دو بسیجی، یکی جوان و دیگری نوجوان، با رانندهای میانسال که خسرو شکیبایی نقش او را بازی میکند، ۳۸اسیر عراقی را از جبهه جنگ به پشت خط میبرند.
کیومرث پوراحمد با اشاره به دشواریهای کار در گرمای کویر و قدردانی از همراهی و تلاش فراوان خسرو شکیبایی در فیلم اتوبوس شب گفت: "خسرو در آن گرمای طاقتفرسا، و بازی در نقشی که بیشتر آن در پشت رل یک اتوبوس قدیمی میگذشت، توانست بازی درخشانی ارائه کند."
او گفت: "فیلم اتوبوس شب با بودجه بسیار ناچیزی در قیاس با بودجههای میلیاردی سریالهای تلویزیونی و در واقع با چنگ و دندان ساخته شده است."
به عقیده او، "اگرچه سینمای جدی مخاطب اندکی دارد اما آنچه به سینمای ما لطمه زده و میدان را برای فیلمهای بازاری وسیع کرده، سانسور است. اگر سینماگر بتواند فیلم خود را بسازد میتواند مخاطب خود را جذب کند و تاثیر بگذارد."
فیلم های کوتاه
نمایش فیلم کوتاه نیز از دیگر بخشهای این جشنواره است.
امسال ۱۲ فیلم کوتاه در هشتمین جشنواره سینمایی یاری نمایش داده شده است.
علاوه بر مستندی کوتاه درباره خسرو شکیبایی و "مراسم صبحگاهی"، دیگر فیلمهای کوتاه این جشنواره عبارتند از: "سقف بالای سر"، ساخته مهدی بوستانی، که در ۳۰ دقیقه مردی را به تصویر میکشد که چون همسر برادر خود را در زلزله بم نجات داده، او را متعلق به خود میداند و تلاش میکند تا او را راضی به ازدواج با خود کند.
"ترانه اندوهگین کوهستان"، ساخته حامد خسروی زندگی کسانی را به تصویر کشیده است که پس از پایان جنگ به دلیل آسیبهای ناشی از جنگ در آسایشگاه روانی زندگی میکنند.
فیلم "موچین"، در ۲۰ دقیقه برشی از روابط جوانان امروز و تحصیلکرده ایران را به نمایش میگذارد.
در فیلم "پدر"، ساخته هادی آفریده، مردی به تصویر کشیده شده که علاقهای به آوردن نوزاد دخترش از بیمارستان به خانه ندارد.
"جایی دنج برای ماهیها"، ساخته ناصر ضمیری نیز به زندگی عاشقانه زوجی کوتاهقد میپردازد که تصمیم میگیرند بچهدار شوند اما نگاه کنجکاو دیگران آسایش را از آنها سلب میکند.
فیلم ۵ دقیقهای "آب"، ساخته رقیه توکلی، به کودکی پرداخته که برای پر کردن کوزه مادربزرگ به آبانبار رفته است.
در این میان، فیلم "زمانی برای رشد" ساخته یک فیلمساز غیر ایرانی به نام داوید فوش لوند هم به نمایش درآمد. این فیلم، انیمیشنی ۱۵ دقیقهای است که در آن مراحل رشد یک درخت از نهالی سبز به درختی کهنسال به تصویر کشیده شده است.
به گفته انجمن یاری در حال حاضر نزدیک به ۳۰۰ کودک و نوجوان ایرانی از طریق کمک های این انجمن در دو عرصه کمک هزینه آموزشی و سرپرستی، مشغول تحصیل هستند.
اعضای این انجمن تا به امروز چند کتابخانه در روستاهایی چون "گلین" و "اورامان تخت" در کردستان، "زابلی"، "شیرکان" و "اسفندک" در استان بلوچستان، سیوند در استان فارس و اسالم در استان گیلان احداث کردهاند.