|
نگاهی به فیلم سینمایی دیوار؛ دختران در چارچوب
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
فیلم سینمایی "دیوار" به کارگردانی محمد علی طالبی که این روزها بر پرده سینماهای ایران است، فیلمی است درباره محدودیت های دختران
در ایران.
داستان فیلم درباره دختری جوان است که می خواهد شغل پدرش (موتور سواری روی دیوار مرگ) را انتخاب کند، اما موانع زیادی پیش پای اوست از خانواده گرفته تا جامعه و حکومت. با این همه داستان فیلم با آرامش پیش می رود و رفته رفته از همه مخالفت ها عبور می کند و برای این که بتواند از همه مخالفت ها عبور کند، گاهی خودش نیز انعطاف نشان می دهد. او که دختری پر تلاش و مقاوم است دوستی دارد که نقطه مقابل اوست، دختری پذیرای همه محدودیت ها و به ناگزیر بدون حق انتخاب. این دو دختر در کنار هم دو قطب طیف متنوعی را تشکیل می دهد که زنان و دختران ایران را در درون آن قرار دارد، اما این فیلم به آن طیف رنگارنگ کاری ندارد و با کنار هم قرار دادن دو طیف، دشواری کار شخصیت اصلی که اسمش ستاره است را به رخ تماشاگر می کشد. ستاره در جامعه ای زندگی می کند که دختر حق انتخاب ندارد، نه تنها دختر حق انتخاب ندارد که برادرش نیز چنین حقی ندارد. برادر باید جای پدر را بگیرد، در حالی که علاقه ای ندارد و به خاطر بی علاقگی موفق هم نیست، اما ستاره که علاقه دارد، حق انتخاب ندارد و حتی نمی تواند بخت خویش را بیازماید که ببیند آیا موفق می شود یا نه. ستاره که گلشیفته فرهانی بازیگر جوان و موفق سینمای ایران نقشش را بازی می کند، در داستان فیلم حضوری پررنگ و تعیین کننده دارد و علیرغم این که شخصیت های دیگر فیلم مثل برادر و مادرش نیز در فیلم دقایق طولانی حضور دارند، اما تحت الشعاع قرار می گیرند. نقش مادر او را آزیتا حاجیان بازی می کند و نقش برادرش را بازیگر نوظهور مهرداد صدیقیان که پیش تر هم در فیلم "اتوبوس شب" کیومرث پوراحمد بازی خوبی ارائه کرده بود. بقیه بازیگران نیز در بازی نقش خود که اغلب قرار است شخصیت هایی منفعل را بازی کنند موفق بوده اند. معمولا در سینمای ایران با این که در آوردن شخصیت های منفعل دشوار تر است، کار چنین بازیگرانی دیده نمی شود. حتی در داوری ها نیز بازیگرانی جایزه می گیرند که نقش فعال تری بازی کرده باشند، در واقع داوران به شخصیت جایزه می دهند نه به بازی بازیگر.
در این فیلم نیز تماشاگر چنین می کند و همه بازیگران که نقش خود را به خوبی ایفا کرده اند، تحت الشعا ع حضور پر رنگ ستاره قرار می گیرند. با این همه نباید این سخن به این معنی گرفته شود که گلشیفته فرهانی در ایفای نقش ستاره موفق نیست. گلشیفته با قدرت تمام از پس بازی در این نقش بر می آید. او برای بازی در این نقش که نیاز به موتور سواری دارد، موتور سواری آموخته است و علیرغم این که یکی از موتور سواران حرفه ای در دیوار مرگ بدل او شده است، او خود نیز چند باری روی دیوار چرخیده است و در قسمت های پایین دیوار خود او نقشش را بازی می کند. این فیلم اگرچه فیلم پرهزینه و با شکوهی نیست، اما با امکانات سینمای ایران فیلمی سخت است. بخش زیادی از فیلم در دیوار مرگ می گذرد، در حالی که تماشاگران در بالای دیوار در جایگاه تماشاگران حضور دارند. فیلمبرداری هم در بالای دیوار و از جایگاه تماشاگران انجام شده است، هم از پایین دیوار و در میانه دیوار در حالی که موتور سوار در حال چرخیدن بر دیوار است. فیلمبرداری پر ریسک فیلم اگرچه با اندکی تامل قابل درک و دریافت است، اما درروند فیلم تاثیری نگذاشته است و فیلم حرکت طبیعی خود را طی می کند و تماشاگر عادی از این دشواری و اضطراب های ناشی از آن خبری ندارد. در واقع فیلم سختی های خود را به رخ تماشاگر نمی کشد. دیوار داستانی کلاسیک دارد با همان گره افکنی ها و گره گشایی های کلاسیک و با همان شخصیت پردازی که به تیپ نزدیک اند و از اول تماشاگر می تواند فرجام کار را حدس بزند، اما طالبی در پایان بندی فیلمش با به کار بردن شگردی توانسته است، فرجام داستانش را حدس نزدنی و فیلم را تاویل پذیرتر کند. ستاره شخصیت اصلی فیلم علیرغم نقش فعالانه اش از دوستش آموخته است که گاهی باید مشکلات را دور زد. او دور زدن مشکلات را از یک مثال ساده آموخته است و در صحنه پایانی او به جای موتور در ماشینی دیوار مرگ را می چرخد. او هم برای این که بتواند به علایقش برسد ، چارچوب را پذیرفته است. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||