|
چهل سال نوشتن: نکوداشت هوشنگ مرادی کرمانی
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
مراسم نکوداشت هوشنگ مرادی کرمانی، نویسنده آثار ادبی کودکان و نوجوانان، عصر چهارشنبه پنجم تیرماه با عنوان چهل سال نوشتن و با
حضور جمع زیادی از علاقمندان در تالار بتهوون خانه هنرمندان برگزارشد.
در این مراسم ماسیل باسچی مترجم ترکی استانبولی آثار آقای مرادی به عنوان نخستین سخنران گفت: "ادبیات مدرن کودکان در ترکیه ۱۶۰ سال عمر دارد. طنز نوشته های مرادی کرمانی مرا به یاد عزیز نسین می اندازد و فضاهایی از رمان های وی که در کوچه می گذرد حال و هوای آثار یاشار کمال را دارد." او از تجربه زندگی درایران و آشنایی با مرادی کرمانی سخن گفت و آرزو کرد بتواند کودکان ترکیه را با آثار وی آشنا سازد. سپس فریدون عموزاده خلیلی نویسنده کودک و نوجوان گفت حجم آثار مرادی کرمانی یک کار پژوهشی مفصل می خواهد. وی ویژگی مرادی کرمانی را خلق سبک جدیدی ازنوشتن دانست و گفت: "او ادعای سبک سازی ندارد، اما در آثار وی رئالیسم خاصی وجود دارد که با مترهای نقد ادبی سنجیده نمی شود. کارهایش از نظر طنز به چخوف نزدیک است و شوخ طبعی هایش به ونه گات پهلو می زند. اما مرادی کرمانی نه به چخوف و نه به ونه گات توجهی ندارد، ولی سبک خاص قصه نویسی خودش را که ساده نویسی توام با صفا و صمیمیت است، دارد." پس از آن معصومه انصاریان پژوهشگر کتاب به نقش زنان در ادبیات مرادی کرمانی پرداخت. او تبعض جنسیتی رایکی از گرفتاری های جدی و اصلی جامعه ما دانست و از این دید کتاب های کودک و نوجوان، به ویژه آثار مرادی کرمانی را در فرهنگ سازی موثر دانست. خانم انصاریان با توجه به پژوهش خود درباره کتاب های قصه های مجید، نخل و ماه شب چهارده، شخصیت بی بی در قصه های مجید را شخصیتی سنتی ارزیابی کرد که همه دوستش دارند و بر خلاف بسیاری از زنان خانه نشین، بی بی دارای ارج و قرب اجتماعی است و در حالی که می بینیم زنان هم سن و سال او احتیاج به حمایت دارند، بی بی خود حامی و یار دیگران است. او سپس شخصیت خاور در قصه نخل را مورد بررسی قرار داد و گفت خاور هم مستقل و دوست داشتنی است و می تواند در شرایطی خاص الگوی دختران باشد.
شهرام اقبال زاده منتقد کتاب کودک و نوجوان و سخنگوی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان گفت مرادی کرمانی با آمیزه ای از ساده نویسی، صمیمی نویسی و در عین حال عمیق نویسی همراه با طنز گزنده اش سبک جدیدی به وجود آورده است. او با تاکید براینکه مرای کرمانی هرگز تقلید نمی کند و ادا در نمی آورد گفت: "اعتقاد دارم مرادی کرمانی به شدت از چخوف تاثیر پذیرفته اما هرگز ادای چخوف را در نیاورده است." اقبال زاده افزود گوستاو فلوبر معتقد است سبک یعنی نوع زندگی انسان و مرادی کرمانی با نوشتن از خودش و زندگیش سبک خود را دارد. او کودکی پررنج مرادی کرمانی را با زندگی ماکسیم گورکی مقایسه کرد و گفت او از هیچ کدام از این افراد تقلید نمی کند. اقبال زاده با اشاره به شخصیت مجید در داستان های مرادی کرمانی گفت مجید بازتابی از شخصیت هوشو است (در کودکی هوشنگ مرادی کرمانی را هوشو خطاب می کردند). او افزود بچه های شهری امروز با کودکان قصه های روستایی مرادی کرمانی ارتباط برقرار می کنند، چون او از رنج خودش، رنج نسلش و رنج ایرانی ها می نویسد. مرادی کرمانی بدون شعار نقد اجتماعی نوشته است و بی آنکه ادای شهروندان غربی را درآورد، شهری شده است. نوش آفرین انصاری، پژوهشگر ادبیات کودکان و نوجوانان واز اعضای هیات مدیره شورای کتاب کودک، درباره دلایل شورای کتاب کودک برای معرفی مرادی کرمانی به جایزه های جهانی کودکان و نوجوانان یعنی هانس کریستین اندرسن و آلما (در سوئد) گفت: "مرادی کرمانی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، آثارش به زبان های زنده دنیا ترجمه شده و کتاب هایش به دفعات تجدید چاپ شده است. او در طی سال ها نوشته است. آثارش به شکل کتاب گویا وجود دارد، از قصه های او برای ساخت فیلم و سریال استفاده شده است و برگزاری بزرگداشت های مهم در دانشگاه ها و توجه وزارت بهداشت به ابعاد روانشناسانه آثار مرادی کرمانی جملگی از دلایل معرفی مرادی کرمانی به جایزه نوپای آسترید لیندن گرن (آلما) در سال ۲۰۰۸ است." آسترید لیندن گرن خالق کتاب پی پی جوراب بلند، از کتاب های مشهور ادبیات کودک و نوجوان است.
در بخش بعدی برنامه چهار نفراز دختران گروه بچه های کتاب که درباره علاقه به آثار مرادی کرمانی کار تحقیقی کرده بودند، آمارهای جامعه آماری ۶۶ نفره (۳۳ دختر و ۳۳ پسر) خود را ارائه کردند و در انتها یکی از آنها به نقد آثار مرادی کرمانی پرداخت و با توجه به نتایج آمارگیری خواستار نوگرایی با توجه به سبک خود و اصالت ایرانی شد. در انتهای برنامه هوشنگ مرادی کرمانی با بی میلی و طنز به روی سن آمد و سخن گفت. او گفت: "حکایت من حکایت آن بچه ای است که اندام نحیفی داشت و مادر و پدرش دوست داشتند او پهلوان بشود، ولی آن بچه نمی توانست. این بزرگداشت ها هم برای من همین طور است. من هیچ وقت بزرگ نمی شوم. این قدر دوستان مرا بزرگ نکنند. از دوستان متشکرم، اما شرمنده ام که بزرگ نمی شوم." مرادی کرمانی گفت: "وقتی بچه ها برنامه اجرا می کردند با خودم فکر کردم من با این ها ۵۰ سال تفاوت سنی دارم و چقدر خوب که با این همه اختلاف سنی توانستم آنها را به کتاب خواندن تشویق کنم. این همان چیزی است که هر نویسنده ای آرزو می کند و من خوشحالم که توانسته ام دل ها را بلرزانم و خواب ها را بگیرم." مرادی کرمانی در پاسخ نقد دختری جوان از اعضای شورای کتاب کودک که معتقد بود کرمانی در آثارش زیاد از فقر می نویسد گفت: "دخترم من نمی توانم از فقر ننویسم. مثل این است که از من بپرسید چرا قدت این قدر است. خوب مادرم مرا این طور زاییده و قد من همین قدر مانده است. خودم نباید بگویم ولی در آثارم از فقر فرهنگی هم حرف زده ام." از کرمانی سئوال شد چه کسانی را مخاطب خود می داند و او پاسخ داد: "وقتی می نویسم به خواننده و تقسیم بندی های موجود فکر نمی کنم. همه چیز را برای خودم ساده می کنم و این حس کودکانه همیشه در من وجود دارد و نمی توانم خودم را بزرگ کنم. وقت نوشتن با تمام وجودم می نویسم و به ترجمه، فروش، بزرگ شدن و تشویق ها فکر نمی کنم." مراسم نکوداشت هوشنگ مرادی کرمانی با عنوان "۴۰ سال نوشتن" با همت واحد امور ادبی معاونت هنری شهرداری، با همیاری انجمن نویسندگان کودک و نوجوان، انجمن تصویرگران کتاب کودک، شورای کتاب کودک، خانه کتابدار، مرکز گسترش سینمای تجربی، گروه موسیقی آموزشگاه پارس و خانه هنرمندان برگزار شد.
در این مراسم گروه موسیقی زهی پارس زیرنظر پوریا نظری نسب و سرپرستی ناصر نظر چند قطعه موسیقی کلاسیک شاد اجرا کردند و یک فیلم نیم ساعته از زندگی هوشنگ مرادی کرمانی که در مرکز گسترش سینمای تجربی ساخته شده بود به نمایش درآمد. یک گروه از نوجوانان نیز نمایش "هنرمند" از کتاب "پلوخورش" کرمانی را اجرا کردند، داستان "نی لبک" روخوانی شد و گروه بچه های کتاب نتایج تحقیق مخاطب شناسی آثار کرمانی را ارائه کردند. دبیر مراسم جمال الدین اکرمی بود و دو نوجوان دختر و پسر مجریان برنامه بودند. نگاهی به زندگی هوشنگ مرادی کرمانی هوشنگ مرادی کرمانی در سال ۱۳۲۳ در روستای سیرچ از توابع شهداد کرمان متولد شد. در دوران نوزادی مادر خود را از دست داد و این غم نقطه حرکت او در بالندگی شد. هوشو، همان طورکه دوستانش در کودکی خطابش می کردند، تا پنجم ابتدایی در آن روستا درس خواند و سپس در کرمان به دبیرستان رفت و وارد دانشگاه شد. دانشکده هنرهای دراماتیک را در تهران گذراند و هم زمان لیسانس ترجمه زبان انگلیسی را گرفت. مرادی کرمانی در سال ۱۳۴۰ فعالیت های هنری خود را با رادیو کرمان آغاز کرد و در تهران به آن ادامه داد. از ۱۳۴۷ نویسندگی را با مجله خوشه آغاز کرد و قصه های مجید را برای رادیو نوشت. این قصه ها به عنوان کتاب برگزیده سال ۱۳۶۴ انتخاب شد. برخی از کتاب های او به زبان های انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، آلمانی، هلندی، عربی، ارمنی و ترکی استانبولی ترجمه شده است. تاکنون براساس داستان های او ۱۸ فیلم تلویزیونی و سینمایی ساخته شده است که مهم ترین آنها قصه های مجید ساخته کیومرث پوراحمد و مهمان مامان ساخته داریوش مهرجویی است. داستان های مرادی کرمانی در کتاب های درسی دوره ابتدایی و راهنمایی نیز آمده است. از جمله آثار ادبی هوشنگ مرادی کرمانی می توان به قصه های مجید، بچههای قالی باف خانه، چکمه، نخل، داستان آن خمره، مشت بر پوست، تیک تاک، کیسه برنج، مربای شیرین، شما که غریبه نیستید و پلو خورش اشاره کرد. وی همچنین تاکنون چندین جایزه ادبی از جمله جایزه هانس کریستین آندرسن ۱۹۹۲، جایزه کتاب سال ۱۹۹۴ کودکان و نوجوانان اتریش، سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه در دوازدهمین جشنواره فیلم فجر و جایزه مهرگان ادب را از آن خود کرده است. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||