سایه جلالی روزنامه نگار

	مهرداد فرید که سابقه سال ها کار مطبوعاتی دارد در دومین تجربه فیلمسازی خود به سراغ ژانر کمدی رفته است

از این میان مهرداد فرید نیز که مدتها منتقد سینما و مستند ساز بود و حالا هم دغدغه سینمای مستقل و هنری ایران را دارد، در دومین اثر خود با یک فیلم کمدی - رمانتیک با موضوع ازدواج مصلحتی مسیر فیلمسازی اش را ادامه می دهد.

فرید که در اولین فیلم سینمایی خود "آرامش در میان مردگان" فیلمی تلخ درباره روزهای پایانی زندگی یک پیرزن که در بهشت زهرا زندگی می کند و حالا پس از سی و چند سال پا به شهر گذاشته ساخته، معتقد است فیلمساز باید همگام با مخاطب خود را بازسازی کند، بدون این که به او باج بدهد.

مهرداد فرید "هم خانه"، فیلم دوم خود، را متفاوت از فیلم های کمدی که امروز بر پرده سینماهاست می داند و معتقد است آن ها برای خنداندن تماشاگر و جلب نظر او از وسواس هنرمندانه فاصله گرفته اند که به تعبیری همان باج دادن است.

مهرداد فرید درباره فیلم اول خود می گوید: "آرامش در میان مردگان همه آن چیزی است که من از یک فیلم می خواستم. به وصیت نامه من می ماند. اما متاسفانه مخاطب آن را نپسندید. نه مخاطب خاص و نه مخاطب عام."

مهرداد فرید با پخش پرسشنامه میان مخاطبان (کاری که در میان فیلمسازان ایرانی مرسوم نیست) به این نتایج دست یافته و بر اساس نظرات مخاطبان تصمیم به ساخت فیلمی کاملا متفاوت گرفته است. فیلم هم خانه با گذشت ده روز از اکران، هجده میلیون تومان فروخته که برای فیلمی بدون بازیگر ستاره و کارگردان مطرح فروش خیلی پایینی نیست. دست اندرکاران فیلم امیدوارند با تبلیغ دهان به دهان میان تماشاچیان فروش فیلم به نقطه مطلوبی برسد.

آرامش در میان مردگان همه آن چیزی است که من از یک فیلم می خواستم. به وصیت نامه من می ماند. اما متاسفانه مخاطب آن را نپسندید. نه مخاطب خاص و نه مخاطب عام.   مهرداد فرید درباره فیلم اولش

هم خانه با انتخاب یک سوژه تکراری اما جواب پس داده سعی کرده از ریسکی که آرامش در میان مردگان در آن باخت، یعنی انتخاب یک سوژه ناآاشنا با مخاطب، پرهیز کند. هم خانه همان داستان مشهور فیلم های آمریکایی چون "گام زدن روی ابرها" و "گرین کارت" را دارد: دو نفر برای رسیدن به هدف یکی از انها مجبور می شوند مدتی ادای زن و شوهر بودن را در بیاورند، اما در پایان به هم علاقمند می شوند. در گرین کارت اهداف جداگانه شان آن دو را در پایان از هم جدا نگه می دارد و در هم خانه، شکایت پدر دختر از پسر.

داستان فیلم از این قرار است که یک دختر دانشجوی شهرستانی که در تهران درس می خواند، دیگر مجاز به استفاده از خوابگاه دانشگاه نیست و به دنبال جایی برای زندگی می گردد. یکی از دوستانش پیرزنی را به او معرفی می کند که قصد سفر به خارج از کشور را دارد و به دنبال کسی می گردد که در مدت سفرش از خانه او مراقبت کند. اما شرط پیرزن این است که خانه را فقط به یک زوج می سپارد.

دختر از پسری می خواهد که یک نصف روز نقش شوهر او را بازی کند تا پیرزن به سفر برود. اما پیرزن از هواپیمایش جا می ماند و این دو مجبور می شوند چندین روز این نقش را بازی کنند. ماجرا به آنجا ختم می شود که پدر دختر به تهران می آید و از ماجرا باخبر می شود و با شکایت از پسر او را به زندان می اندازد. در حالی که زوج ناخواسته حالا عاشق هم هستند.

مهرداد فرید، نویسنده فیلمنامه هم خانه، در ایرانیزه کردن داستان نسبتا موفق عمل کرده است. آنچه بیش از همه به این فیلم صدمه زده کارگردانی فرید است. با وجودی که فیلمبرداری بایرام فضلی - که خود از کارگردانان جوان موفق است - و آهنگسازی و آواز محسن نامجو به فیلم کمک کرده، اما کارگردانی باعث شده ریتم مطلوبی که در فیلمنامه هست، هنگام ساخت به هدر برود. البته مهرداد فرید در استفاده متفاوت از صحنه های مونتاژی (شبه کلیپ) فیلم موفق بوده و همین نکات شاید برای جذب مخاطب به کمک او بیایند.

دو بازیگر اصلی فیلم از بازیگران بسیار تازه کار سریال های تلویزیونی هستند. بیتا سحرخیز در سریال راه بی پایان (ساخته همایون اسعدیان) که سال گذشته نسبتا پرمخاطب بود برای اولین بار حضور پیدا کرد و علیرضا اشکان بازیگر پربیننده ترین سریال تلویزیون - نرگس - بوده است که البته هیچ کدامشان در این دو سریال مورد توجه قرار نگرفتند و نتوانستند از فرصت به دست آمده برای بازیگری استفاده مطلوب راببرند.

	فرید برای نقش های اصلی فیلم خود از بازیگران مشهور استفاده نکرده و در نقش های فرعی به سراغ بازیکنان شناخته شده رفته است

فرید برای نقش های فرعی از بازیگران مشهور نقش های کمدی مانند اکبر عبدی و ارژنگ امیرفضلی و نیز مریم بوبانی استفاده کرده و معتقد بوده که حضور آنها در پوستر فیلم می تواند به فروش روزهای اول کمک کند که این طور نشد.

هم خانه با کارگردانی استانداردتر و انتخاب بهتر عوامل، مخصوصا بازیگران اصلی می توانست به نمونه موفقی برای فیلمهای کمدی - رومانتیک تبدیل بشود که بی محتوا نیستند و شخصیت پردازی در نگارش فیلمنامه های آنها سهم داشته است.

فیلمنامه هم خانه از آن نظر قابل ستایش است که آدم های روز جامعه در آن حضور ملموس دارند. دو دانشجوی بی تفاوت به جامعه شان که جز به چارچوب تنگ زندگی خودشان به هیچ چیز دیگر نمی اندیشند. دانشجوهای اطرافشان که دست کمی از این دو ندارند و تفاوتی میان آنها و آدم های سطحی اجتماع دیده نمی شود. یک پیرزن که همیشه در حال فضولی توام با محبت است، و همین طور بزرگترهای پسر و دختر که نماد سنت در جامعه هستند.

البته یک فضای سنتی غالب در همه شخصیت ها و همه جای فیلم به چشم می خورد که کاملا پیداست همان نگاه حاکم بر فیلم و فیلمنامه است که از فیلمساز می آید. به همین دلیل سوژه ای که در سینمای امروز ایران می تواند بسیار حساسیت برانگیز باشد و گرفتار سانسور شود، به راحتی از این مرز عبور کرده و فیلم با استفاده از ابزارهای قانونی - عرفی حاکم بر جامعه مثل حجاب، محرم - نا محرمی، پرهیز از غلبه هوای نفس و ... ایمن سازی مذهبی شده است.

مهرداد فرید این بار هم اگر بخواهد با نظرخواهی از تماشاگران به سوی یک سینمای پرمخاطب بدون باج دادن پیش برود، ممکن است راه بسیار سختی پیش روداشته باشد. به نظر می رسد تماشاگر امروز را نمی توان به راحتی بدون ستاره هایی که فروش را تضمین می کنند به سینما کشاند.

فروش فیلم هایی مثل "تلافی" و "قرنطینه" که تقریبا همزمان با هم خانه اکران شده اند و می توان گفت از نظر فیلمنامه، کارگردانی، فیلمبرداری و کلا جنبه های سینمایی فیلم های ضعیف تری از هم خانه هستند و حتی فروش روزانه "مجنون لیلی" و "زن ها فرشته اند" ستاره سالاری را در سینمای امروز ایران به اثبات می رساند.